TP HCMChị Hà, 29 tuổi, kiệt sức, buồn nôn, tiểu ít sau khi làm việc nhiều ngày ngoài trời nắng nóng, bác sĩ chẩn đoán suy thận cấp.
Khi làm việc, chị Hà uống khoảng 700-800 ml nước một ngày, chủ yếu dùng cà phê và nước ngọt để giữ tỉnh táo. Gần đây, chị bị khô miệng, mệt mỏi, chóng mặt khi thay đổi tư thế, ăn uống kém, lượng nước tiểu giảm và sẫm màu, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cấp cứu.
Bác sĩ ghi nhận bệnh nhân có dấu hiệu mất nước, huyết áp 90/60 mmHg, niêm mạc khô và lượng nước tiểu chỉ khoảng 400 ml trong 24 giờ, thấp hơn nhiều so với mức bình thường 1.000-2.000 ml mỗi ngày. Kết quả xét nghiệm cho thấy creatinine máu tăng lên 2,9 mg/dL, cao gần gấp 3 lần ngưỡng bình thường ở nữ giới (khoảng 0,5-1,1 mg/dL), chức năng thận suy giảm rõ rệt.
ThS.BS.CKII Hà Tuấn Hùng, Phó trưởng khoa Nội thận - Lọc máu, chẩn đoán bệnh nhân suy thận cấp do mất nước kéo dài. Khi thời tiết nắng nóng, cơ thể có thể mất một lượng lớn nước và điện giải qua mồ hôi. Nếu không được bù đủ, thể tích tuần hoàn giảm làm lưu lượng máu đến thận giảm, khiến chức năng thận giảm nhanh và dẫn đến suy thận cấp.
Bác sĩ Hùng khám cho người bệnh suy thận cấp do mất nước. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Êkíp xây dựng phác đồ điều trị cho chị Hà, tập trung bù dịch đường tĩnh mạch để khôi phục thể tích tuần hoàn và cải thiện lưu lượng máu đến thận. Bệnh nhân được theo dõi sát huyết áp, lượng nước tiểu, điện giải và các chỉ số chức năng thận nhằm đánh giá đáp ứng điều trị theo từng giai đoạn. Đồng thời, bác sĩ rà soát tiền sử dùng thuốc và loại trừ các nguyên nhân khác có thể làm tổn thương thận nặng thêm.
Nhờ điều trị kịp thời, lượng nước tiểu của bệnh nhân tăng dần, huyết áp ổn định hơn. Kết quả xét nghiệm ghi nhận nồng độ creatinine máu giảm từng ngày cho thấy chức năng thận đang phục hồi sau giai đoạn giảm tưới máu kéo dài.
Sau một tuần điều trị tích cực, chị Hà hết buồn nôn, ăn uống tốt trở lại, giảm mệt mỏi đáng kể. Lượng nước tiểu trở về gần mức bình thường, các chỉ số chức năng thận cải thiện rõ rệt. Bệnh nhân đáp ứng tốt với điều trị nội khoa và chưa cần chỉ định lọc máu.
Bác sĩ Hùng cho biết suy thận cấp do mất nước có thể hồi phục nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng nguyên nhân. Tuy nhiên, nếu người bệnh chủ quan hoặc đến viện muộn, tình trạng giảm tưới máu thận kéo dài có thể gây tổn thương thận nghiêm trọng hơn, làm tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận lâu dài, thậm chí phải lọc máu cấp cứu.
Trong những ngày nắng nóng, bác sĩ khuyến cáo mọi người không nên đợi đến khi khát mới uống nước vì đây là dấu hiệu cơ thể đã thiếu nước. Người trưởng thành nên duy trì khoảng 2-2,5 lít nước mỗi ngày, người thường xuyên lao động hoặc vận động ngoài trời có thể cần bổ sung 3-4 lít nước mỗi ngày, kèm điện giải khi đổ nhiều mồ hôi. Không uống quá nhiều trong một lần, nên chia đều mỗi lần uống và thực hiện nhiều lần.
Những người làm việc dưới thời tiết nắng gắt cần che chắn, mặc quần áo sáng màu. Không nên vào phòng điều hòa ngay sau khi ra ngoài nắng vì có thể dẫn đến sốc nhiệt. Không sử dụng nước quá lạnh khi lao động dưới trời nắng nóng, nên chọn nước mát vừa đủ.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như khô miệng, mệt lả, chóng mặt, nước tiểu sẫm màu hoặc tiểu ít, cần chủ động nghỉ ngơi và bù nước. Những người có biểu hiện say nắng như buồn nôn, đau đầu dữ dội, choáng váng hoặc lơ mơ cần nhanh chóng làm mát cơ thể, bổ sung nước, điện giải và đến cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.
Thu Giang
