Hà NộiBé Phúc, 13 tuổi, sốt 38,5 độ C, đau đầu, nôn nhiều sau ăn, tưởng cảm cúm, kết quả xét nghiệm xác định viêm màng não do Enterovirus.
Bác sĩ khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, ban đầu chẩn đoán bé viêm họng cấp, nôn nhiều kèm mất nước. Sau khi truyền bù dịch, bệnh nhi tỉnh táo, hết đau đầu và ngừng nôn, tuy nhiên vẫn đau đầu dữ dội vùng thái dương và đỉnh đầu, đau tăng khi thay đổi tư thế, kèm buồn nôn, cứng gáy, sợ ánh sáng.
Kết quả phân tích dịch não tủy cho thấy chỉ số bạch cầu tăng mạnh, chủ yếu là bạch cầu lympho. BS.CKII Bùi Thị Khuyên chẩn đoán viêm màng não, chỉ định xét nghiệm tìm nguyên nhân, kết quả xác định bé dương tính với Enterovirus (EV).
Viêm màng não do Enterovirus là tình trạng nhiễm trùng lớp màng bao quanh não và tủy sống. Đây là nhóm virus gồm nhiều chủng khác nhau, trong đó có những chủng độc lực cao, có khả năng gây dịch và thường lưu hành mạnh vào mùa hè thu. Virus lây qua đường tiêu hóa (phân - miệng) và đường hô hấp.
Theo bác sĩ Khuyên, phần lớn trường hợp nhiễm Enterovirus không có triệu chứng hoặc chỉ có sốt, phát ban, triệu chứng giống cảm lạnh, bệnh tay chân miệng. Tuy nhiên, một số chủng có khả năng vượt qua hàng rào máu não, xâm nhập hệ thần kinh trung ương và gây viêm màng não hoặc viêm não. Bệnh thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới 5 tuổi do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, trẻ có thói quen mút tay, ngậm đồ chơi.
So với viêm màng não mủ do vi khuẩn, viêm màng não do Enterovirus thường có tiên lượng tốt, tỷ lệ di chứng thấp nếu được phát hiện sớm. Tuy nhiên, nếu chẩn đoán muộn hoặc điều trị không đúng cách, bệnh vẫn dễ gây viêm cơ tim cấp, phù phổi cấp, phù não, theo bác sĩ Khuyên.
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu hay vaccine phòng bệnh Enterovirus. Phác đồ điều trị chủ yếu là điều trị hỗ trợ như chống viêm, hạ sốt, giảm đau, cân bằng nước điện giải và kiểm soát áp lực nội sọ.
Bác sĩ cho bé Phúc nghỉ ngơi tại giường, nằm đầu cao 30 độ để giảm áp lực nội sọ, kết hợp dùng thuốc chống viêm đường tĩnh mạch, bổ sung dinh dưỡng phù hợp. Sau 5 ngày điều trị, bé tỉnh táo, hết sốt, hết nôn, không còn đau đầu và được xuất viện.
Bác sĩ Khuyên đang khám cho bé Phúc. Ảnh: Hải Âu
Bác sĩ khuyên cho hay đau đầu là triệu chứng nổi bật của viêm màng não do virus. Trẻ có thể kèm buồn nôn, nôn, sốt nhẹ, sợ ánh sáng hoặc cứng cổ. Một số trường hợp có thêm biểu hiện nhiễm Enterovirus như nổi mụn nước khu trú hoặc phát ban toàn thân nhưng không phổ biến.
Để phòng bệnh, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần cho trẻ rửa tay thường xuyên bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi ho hoặc hắt hơi. Gia đình cần ăn chín uống sôi, sử dụng thực phẩm sạch, vệ sinh đồ chơi, khử khuẩn các bề mặt tiếp xúc nhiều như tay nắm cửa, bàn ghế để hạn chế lây lan virus.
Khi trẻ có dấu hiệu như sốt cao khó hạ, đau đầu dữ dội, nôn nhiều, cổ cứng, sợ ánh sáng, lờ đờ hoặc mệt bất thường, phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện sớm.
Trịnh Mai
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh trẻ em tại đây để được bác sĩ giải đáp
