Mỹ cảnh báo đợt bùng phát biến thể Ebola chưa có vaccine tại Congo và Uganda có thể vượt 20.000 ca nhiễm và 2.000 người tử vong trong 3 tháng tới nếu thế giới không can thiệp khẩn cấp.
Tuyên bố được Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ đưa ra trong bối cảnh Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa công bố số liệu mới nhất tính đến ngày 9/6, ghi nhận toàn vùng dịch đã có 397 ca nhiễm và 65 ca tử vong kể từ khi dịch khởi phát hồi tháng 2 năm nay.
Trước tính chất nghiêm trọng của đợt bùng phát, WHO cũng đã ban bố tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu vào giữa tháng 5.
Các chuyên gia CDC Mỹ xây dựng mô hình cảnh báo trên dựa trên kịch bản tồi tệ nhất, khi nguồn cung ứng vaccine, thuốc điều trị hạn chế và ngành y tế chỉ cách ly được 20% số bệnh nhân. Ngay cả trong kịch bản khả quan hơn với tỷ lệ cách ly đạt 70%, mô hình vẫn chỉ ra đến 20% nguy cơ số ca mắc vượt ngưỡng 10.000 người.
Cơ quan này nhấn mạnh, nếu các quốc gia không nhanh chóng triển khai những biện pháp y tế công cộng quy mô lớn và bền vững, đợt bùng phát hiện tại hoàn toàn có nguy cơ diễn tiến nghiêm trọng như cuộc khủng hoảng Ebola tại Tây Phi giai đoạn 2014-2016, vốn từng cướp đi sinh mạng của hơn 11.000 người trong số 28.000 ca mắc.
Dù đưa ra những con số đáng lo ngại, giới chức y tế Mỹ làm rõ đây là công cụ lập kế hoạch để thúc đẩy các nước hành động nhanh chóng, thay vì dự báo chính xác nhằm gây hoảng loạn.
Giới khoa học hiện gặp nhiều khó khăn trong việc đánh giá quy mô thực tế do chưa hiểu hết về chủng Bundibugyo, chưa kiểm soát được số ca cách ly và việc xét nghiệm tiêu chuẩn không thể phát hiện ra biến thể này.
Việc kiểm soát nguồn lây càng trở nên phức tạp khi tâm dịch nằm tại tỉnh Ituri của Congo, một khu vực đang xảy ra xung đột vũ trang. Biến thể Bundibugyo vốn lây từ dơi ăn quả sang người rồi bùng phát mạnh qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể, khiến người bệnh suy đa tạng nhanh chóng sau thời gian ủ bệnh từ 2 đến 21 ngày.
Dù tình hình tại châu Phi căng thẳng, CDC Mỹ nhận định nguy cơ virus xâm nhập và lây lan diện rộng tại Mỹ hiện ở mức rất thấp nhờ hệ thống y tế công cộng và quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn lâm sàng nghiêm ngặt. Đến nay, Mỹ chưa ghi nhận ca bệnh nào trong nước.
Cơ quan chức năng mới chỉ tiến hành sơ tán y tế một phẫu thuật viên người Mỹ nhiễm bệnh tại Congo cùng gia đình sang Đức điều trị, đồng thời chuyển một bác sĩ khác có liên quan sang Cộng hòa Czech để theo dõi y tế chặt chẽ.
Một phụ nữ bật khóc khi các nhân viên Chữ thập đỏ khiêng quan tài của nạn nhân tử vong do Ebola ra khỏi trung tâm y tế ở Rwampara, Cộng hòa Dân chủ Congo, hôm 20/5. Ảnh: AP/Moses Sawasawa
Tại Việt Nam, Bộ Y tế đánh giá nguy cơ Ebola xâm nhập ở mức thấp do virus chỉ lây qua tiếp xúc trực tiếp, song cơ quan này đã phát đi cảnh báo và chủ động chuẩn bị sẵn sàng các phương án ứng phó.
Bình Minh (Theo CNB News, ABC News)
