Nhật Bản thu gom dầu ăn thải để sản xuất nhiên liệu máy bay

Từ chảo chiên đến bầu trời

Theo Hãng tin Reuters ngày 5-6, chiến dịch này được đẩy mạnh trong bối cảnh Nhật Bản đối mặt áp lực đảm bảo an ninh năng lượng và thực hiện các mục tiêu giảm phát thải carbon vào năm 2030.

Tại Tokyo, bà nội trợ Maki Watanabe đều đặn giữ lại dầu ăn sau mỗi lần nấu nướng để mang đến điểm thu gom gần nhà.

Mỗi năm bà đóng góp khoảng 40 lít dầu ăn đã qua sử dụng cho chương trình "Fry to Fly" (tạm dịch: "Từ chảo chiên đến bầu trời"), một sáng kiến hợp tác giữa chính phủ và doanh nghiệp nhằm biến dầu ăn thải thành nhiên liệu cho máy bay.

"Để một chiếc máy bay có thể cất cánh cần lượng nhiên liệu rất lớn, nên tôi hy vọng chúng tôi có thể thu gom được nhiều hơn", bà Watanabe chia sẻ.

Nỗ lực này diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản ngày càng lo ngại về nguồn cung năng lượng khi xung đột tại Iran làm gia tăng biến động trên thị trường nhiên liệu toàn cầu.

Là quốc gia nghèo tài nguyên, Nhật Bản đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ thay thế 10% lượng nhiên liệu hàng không bằng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF).

Cuộc chạy đua đầy thách thức

Theo ước tính của chính phủ, nước này sẽ cần khoảng 1,7 triệu kilolit SAF vào năm 2030. Tuy nhiên, sản lượng hiện nay mới đạt khoảng 30.000 kilolit, tương đương 0,3% tổng mức tiêu thụ nhiên liệu máy bay.

Nguyên nhân chủ yếu là nguồn nguyên liệu đầu vào còn hạn chế và hạ tầng sản xuất chưa đáp ứng được nhu cầu.

Thách thức này khiến các hãng hàng không lớn của Nhật Bản như All Nippon Airways (ANA) và Japan Airlines thừa nhận tiến độ phát triển SAF đang khó khăn hơn nhiều so với dự kiến.

Trong khi đó, một cuộc điều tra của Reuters năm ngoái cho thấy chỉ khoảng 20% các dự án SAF được các hãng hàng không trên thế giới công bố đã thực sự đi vào hoạt động.

Năm nay được xem là thời điểm mang tính quyết định đối với ngành SAF Nhật Bản. Các doanh nghiệp phải sớm đưa ra quyết định đầu tư nếu muốn kịp vận hành các nhà máy quy mô lớn trước năm 2030.

Tập đoàn năng lượng Eneos cho biết khả năng thu gom đủ dầu ăn thải sẽ là yếu tố then chốt để hãng triển khai dự án sản xuất 400.000 kilolit SAF cùng Mitsubishi Corporation sau năm tài chính 2028.

Quá trình sản xuất SAF khá phức tạp và tốn kém, bao gồm thu gom nguyên liệu, xử lý, hydro hóa và chưng cất. Vì vậy, việc đầu tư vào lĩnh vực này đi kèm nhiều rủi ro.

Để tăng nguồn cung nguyên liệu, chính quyền Tokyo đang mở rộng mạng lưới thu gom từ khoảng 7,8 triệu hộ gia đình.

Nhiều doanh nghiệp lớn như Fujifilm, Aeon, Ito-Yokado và 7-Eleven cũng đã tham gia chương trình bằng cách lắp đặt thêm các điểm tiếp nhận dầu ăn đã qua sử dụng.

Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định ngay cả khi thu gom được toàn bộ lượng dầu ăn thải trong nước, Nhật Bản cũng chỉ có thể đáp ứng khoảng 1/4 nhu cầu SAF vào năm 2030. Điều đó đồng nghĩa nước này gần như chắc chắn sẽ phải nhập khẩu nhiên liệu hoặc nguyên liệu đầu vào trong những năm tới.

Dù vậy, các nhà phân tích cho rằng dầu ăn đã qua sử dụng vẫn là nguồn nguyên liệu khả thi nhất để Nhật Bản phát triển nhiên liệu hàng không xanh trong ngắn hạn.