Đang nắng lại mưa ào, người lao động ngoài trời mệt mỏi, kiệt sức trong cái nóng

Bảo vệ sức khỏe thể chất và tâm thần cho lao động ngoài trời

Nhóm tác giả gồm GS.TS Nguyễn Văn Kính, TS.BS Nguyễn Thu Giang, TS Vũ Ngọc Anh, TS Vũ Thị Minh Hạnh cùng nhóm cán bộ nghiên cứu Tổng hội Y học Việt Nam, Viện Phát triển sức khỏe cộng đồng Ánh Sáng - LIGHT) dẫn kết quả nghiên cứu chỉ ra 74,8% người lao động thường xuyên cảm thấy mệt mỏi hoặc kiệt sức trong các đợt nắng nóng.

Ngoài ra trên 60% phản ánh tình trạng đau xương khớp kéo dài. Thời tiết cực đoan và áp lực sinh kế đang tạo ra những tác động đáng kể đến sức khỏe tâm thần của lao động ngoài trời tại TP.HCM.

Hơn 41% cho rằng họ bị ảnh hưởng về sức khỏe tâm thần, gần 11% có biểu hiện lo âu mức nhẹ, 3,6% có hiểu hiện lo âu mức rất nặng…

Nghiên cứu cũng cho thấy khoảng trống trong tiếp cận an sinh xã hội và bảo vệ sức khỏe. Tỉ lệ tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện còn rất thấp. Hơn 60% sống trong điều kiện nhà thuê hoặc nhà ở tạm.

Đưa ra các đề xuất, khuyến nghị tăng cường bảo vệ sức khỏe cho lao động tự do làm việc ngoài trời tại TP.HCM hiện nay, nhóm tác giả nói cần xây dựng kế hoạch hành động về nắng nóng và sức khỏe, phát triển mạng lưới điểm nghỉ tránh nóng và hỗ trợ sức khỏe người lao động ngoài trời.

Cùng với đó tăng cường tiếp cận bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội và dịch vụ chăm sóc sức khỏe. "Thí điểm các mô hình bảo vệ sức khỏe cho lao động trên nền tảng số, tăng cường nghiên cứu và giám sát các tác động sức khỏe liên quan biến đổi khí hậu", nhóm nghiên cứu kiến nghị.

Chật vật giữa thời tiết cực đoan

Những điều ông Phạm Mi Sên - tài xế hơn 12 năm gắn bó với xe ôm công nghệ - chia sẻ tại hội thảo phần nào khắc họa tác động ngày càng nghiêm trọng của thời tiết cực đoan với sức khỏe và sinh kế của lực lượng lao động phi chính thức.

Ông nói người lao động ngoài trời đang phải đối mặt thường xuyên với các hiện tượng thời tiết bất thường như nắng nóng gay gắt, mưa lớn đột ngột, khói bụi và nhiệt độ thay đổi liên tục trong ngày.

"Với các tài xế công nghệ, đây không chỉ là sự khó chịu mà còn là mối đe dọa trực tiếp đến sức khỏe", ông bày tỏ.

Để đảm bảo trang trải cuộc sống, nhiều tài xế phải làm việc từ 12-16 giờ/ngày gần như không ngày nghỉ. Dưới cái nắng lên đến 38-40^oC, họ vẫn phải liên tục di chuyển trên đường để nhận và giao hàng.

Việc thường xuyên chuyển đổi giữa môi trường nóng bức ngoài trời và không gian máy lạnh trong nhà hàng, cửa hàng khiến cơ thể khó thích nghi, làm tăng nguy cơ sốc nhiệt và các vấn đề sức khỏe liên quan.

Tình trạng tài xế bị ngất do sốc nắng hoặc kiệt sức giữa đường không còn hiếm gặp. Dù ý thức được những nguy cơ này, phần lớn người lao động vẫn phải tiếp tục làm việc vì áp lực cơm áo, gánh nặng gia đình và thu nhập bấp bênh.

Còn rất nhiều công việc mưu sinh ngoài trời khác bị ảnh hưởng trực tiếp do biến đổi khí hậu. Điều đáng nói là lực lượng lao động phi chính thức hiện vẫn thiếu những cơ chế bảo vệ cần thiết.

Không có Công đoàn hay tổ chức đại diện đủ mạnh, họ cũng ít được tiếp cận các chương trình truyền thông, hướng dẫn về bảo vệ sức khỏe trong điều kiện thời tiết cực đoan. Nhiều chính sách an sinh hiện vẫn chưa thực sự chạm đến những khó khăn đặc thù mà nhóm lao động này đang đối mặt.

Ông mong các cơ quan thẩm quyền sẽ có những giải pháp căn cơ hơn, không chỉ ở việc ghi nhận tác động của biến đổi khí hậu mà cần các cơ chế bảo vệ thiết thực cho người lao động ngoài trời.