Khu trung tâm Chí Linh được gia hạn, người dân có thoát được quy hoạch treo?

10 時間前 20

Dự án Khu trung tâm Chí Linh (TP.HCM) vừa tiếp tục được gia hạn đến tháng 2.2027, song đến nay công tác xác định giá đất, kiểm kê tài sản vẫn đang trong giai đoạn khởi động. Chỉ còn khoảng 8 tháng nữa để hoàn tất khối lượng công việc khổng lồ, liệu người dân có thực sự thoát khỏi cảnh treo lơ lửng quyền lợi suốt ba thập kỷ qua

30 năm hình thành khu đô thị ... dở dang

Dự án Khu trung tâm Chí Linh nằm trên địa bàn phường Tam Thắng và phường Rạch Dừa, TP.HCM (TP.Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ) được phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 từ năm 1993, đến năm 1996 được Thủ tướng phê duyệt đầu tư, do Tổng công ty CP đầu tư phát triển xây dựng (Tập đoàn DIC) làm chủ đầu tư.

Thời gian thực hiện ban đầu dự kiến từ năm 1996 - 2006. Thế nhưng, sau năm 2006, dự án không thể hoàn thành như cam kết mà liên tục được điều chỉnh tiến độ, gia hạn nhiều lần.

Trong khi phía ngoài dự án, nhiều block chung cư đã mọc lên, đưa vào kinh doanh và có cư dân sinh sống ổn định, thì phía sau những tòa nhà cao tầng ấy là một thế giới hoàn toàn khác.

Hàng trăm căn nhà cấp 4 cũ kỹ, mái tôn hoen gỉ, tường nứt nẻ nằm chen chúc giữa những lô đất bỏ hoang, cỏ mọc um tùm. Con hẻm 290 đường Nguyễn Hữu Cảnh kéo dài ra đường Hai Tháng Chín mỗi mùa mưa lại lầy lội, mùa nắng bụi bay mù mịt. Đường sá không được đầu tư, người dân phải tự góp tiền đổ bê tông tạm bợ.

30 năm qua, dự án tồn tại như một công trường dở dang giữa trung tâm đô thị. Nhưng với người dân, đó không chỉ là một dự án chậm tiến độ, mà là cả cuộc đời bị "treo".

"Không được ở trên chính mảnh đất của mình"

Năm nay đã 85 tuổi, ông Phạm Văn Lư vẫn sống trong căn nhà xuống cấp tại phường Rạch Dừa. Năm 2002, gia đình ông nhận quyết định phê duyệt đền bù, trợ cấp. Tuy nhiên, do không đồng ý với mức giá và chính sách tái định cư thời điểm đó, ông không ký nhận. Kể từ đó đến nay, gia đình ông chưa có thêm buổi làm việc chính thức nào với cơ quan chức năng hay chủ đầu tư.

Ngôi nhà nhiều thế hệ cùng chung sống ngày một xuống cấp, nhưng không thể sửa chữa. "Vợ tôi mong muốn Nhà nước thu hồi đất, đền bù, hỗ trợ tái định cư để có căn nhà mới ổn định. Bà ấy mất hơn một năm nay mà mọi thứ vẫn không thay đổi", ông Lư nghẹn ngào.

Ông khẳng định gia đình không gây khó khăn cho việc giải phóng mặt bằng, nhưng mong muốn được tái định cư ngay trên phần đất cũ. "Người khác có tiền vào đây mua đất, xây nhà. Gia đình tôi có đất lại phải đi nơi khác, như vậy có công bằng không?", ông bức xúc.

Câu chuyện của bà Lê Thị Liên cũng đầy trăn trở. Năm 1993, bà từ Thanh Hóa vào sinh sống, mua hơn 200 m² đất để an cư. Nhưng chỉ vài năm sau, đất nằm trong vùng quy hoạch dự án. Khi nhà sập vì bão năm 2006, bà mới được phép dựng nhà tạm. Đến nay, bà vẫn phải câu nhờ điện từ nhà hàng xóm, chưa có hộ khẩu thường trú.

Gia đình bà Nguyễn Thị Đông, đến phường Rạch Dừa mua đất từ năm 1989, hiện có bốn thế hệ. Nhưng căn nhà xuống cấp không thể sửa chữa, buộc cả gia đình phải dọn đi nơi khác ở nhờ. "Có đất mà không được ở trên chính mảnh đất của mình", bà nói, giọng đầy chua chát.

Phần lớn các hộ dân trong dự án là những người đến khai hoang, sinh sống sau năm 1975. Nhiều hộ có giấy tờ xác nhận nguồn gốc đất, đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; thế nhưng vì "vướng quy hoạch", hàng chục năm nay họ không được cấp sổ đỏ.

Không có sổ đỏ đồng nghĩa không thể thế chấp vay vốn, không thể chuyển nhượng hợp pháp, không thể xây dựng mới. Khoảng 10 năm trở lại đây, chính quyền siết chặt quản lý xây dựng, người dân không được cơi nới, sửa chữa; lợp tạm vài tấm tôn cũng có thể bị lập biên bản, cưỡng chế tháo dỡ.

8 tháng có đưa người dân thoát khỏi dự án 30 năm lơ lửng ?

Cuối năm 2023, dự án Khu trung tâm Chí Linh tiếp tục được gia hạn. Tháng 3.2025, thời gian thực hiện lại được điều chỉnh thêm 23 tháng, với lý do Nhà nước chậm bàn giao đất. Theo mốc mới, tháng 2.2027 dự án sẽ hết hạn.

Tuy nhiên, đến ngày 15.11.2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM mới có văn bản giao lại cho phường Tam Thắng và phường Rạch Dừa phối hợp thuê tư vấn xác định giá đất. Đến nay, hai địa phương mới chỉ họp dân thông báo về việc thu hồi đất, tiến hành kiểm kê tài sản và thuê đơn vị tư vấn xác định giá đất.

Khối lượng công việc phía trước không hề nhỏ, xác định giá đất sát thị trường, kiểm kê hàng trăm hộ dân, xây dựng phương án bồi thường, bố trí quỹ đất tái định cư, giải quyết khiếu nại nếu có. Tất cả phải hoàn thành trong khoảng 8 tháng còn lại.

Với tiến độ hiện nay, nhiều người dân lo ngại việc gia hạn chỉ là thêm một lần "kéo dài thời gian", còn thực chất vẫn chưa có chuyển biến rõ ràng.

Thực tế cho thấy, nguyên nhân kéo dài dự án không chỉ nằm ở một phía. Công tác giải phóng mặt bằng phức tạp, giá đất biến động qua nhiều giai đoạn, chính sách bồi thường thay đổi, nguồn quỹ tái định cư hạn chế… là những yếu tố khách quan. Nhưng bên cạnh đó, sự thiếu quyết liệt, thiếu đồng bộ trong chỉ đạo và phối hợp cũng khiến dự án rơi vào vòng luẩn quẩn.

Để người dân thực sự thoát khỏi quy hoạch treo, điều tiên quyết là minh bạch. Phương án bồi thường cần công khai, rõ ràng, giải thích cụ thể cách tính giá đất, hỗ trợ, tái định cư. Giá đất phải được xác định sát với giá thị trường tại thời điểm thu hồi, tránh tình trạng chênh lệch lớn gây bức xúc.

Song song đó, cần đảm bảo quỹ đất tái định cư sẵn sàng, có hạ tầng hoàn chỉnh. Đối thoại trực tiếp với người dân phải được tổ chức thường xuyên, giải quyết thấu đáo từng trường hợp cụ thể.

Tháng 2.2027 đang đến gần. Tám tháng không phải là quãng thời gian dài cho một dự án tồn tại suốt ba thập kỷ. Nếu không có quyết tâm chính trị mạnh mẽ, sự vào cuộc đồng bộ của các cấp chính quyền và chủ đầu tư, nguy cơ dự án tiếp tục kéo dài là điều có thể nhìn thấy trước.

全文を読む