TP HCMÔng Kha, 56 tuổi, bất ngờ phát hiện ung thư hắc tố da giai đoạn 4 di căn phổi, điều trị với thuốc miễn dịch thu nhỏ u.
Ban đầu gót chân trái của ông Kha có u nhỏ cỡ hạt sạn, tưởng mụn cóc. U tăng kích thước nhanh, sưng đỏ, loét, ông đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM sinh thiết u gót chân xác định ung thư hắc tố da (melanoma).
Ông được phẫu thuật cắt rộng khối u vùng gót chân trái, lấy da che phủ khuyết hổng, giải phẫu bệnh kết quả melanoma xâm nhập độ sâu 7 mm, kích thước khối u 12 mm. Hình chụp CT ngực ghi nhận vài nốt đặc rải rác thùy trên phổi phải, bờ không đều, bắt thuốc kém, kích thước 6x8 mm.
BS.CKII Nguyễn Trần Anh Thư, khoa Nội Ung bướu, Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết ông Kha bị ung thư melanoma gót chân trái, giai đoạn 4, di căn xa đến phổi. Ung thư melanoma có mức độ ác tính cao nhất trong các loại ung thư da, nếu không điều trị đúng cách, bệnh sẽ di căn xa đến nhiều cơ quan trong cơ thể.
Sau hội chẩn đa chuyên khoa, các bác sĩ quyết định sử dụng thuốc ức chế miễn dịch PDL-1 điều trị cho người bệnh. Liệu pháp này ức chế điểm kiểm soát miễn dịch, phục hồi khả năng nhận diện của hệ miễn dịch, giúp phát hiện và tấn công các tế bào ung thư hiệu quả hơn. Nhờ đó, bệnh có thể tiến triển chậm, hạn chế di căn sang các cơ quan khác.
Bác sĩ Thư khám cho ông Kha trước khi truyền thuốc miễn dịch. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo bác sĩ Thư, thuốc có tác dụng kéo dài trong nhiều năm nhờ "huấn luyện" hệ miễn dịch, giúp các hoạt chất không trực tiếp tấn công tế bào lành hay tế bào ác tính nên ít gây tác dụng phụ. Trong khi đó, với phương pháp hóa trị, tác dụng chủ yếu chỉ duy trì trong thời gian có thuốc, khi ngừng điều trị, khả năng tiêu diệt tế bào ung thư không còn ổn định và nguy cơ kháng thuốc có thể tăng lên.
Ông Kha được truyền thuốc mỗi ba tuần, theo dõi kỹ sức khỏe sau khi truyền. Sau ba chu kỳ, kết quả chụp CT cho thấy tổn thương phổi nhỏ gần như mất hoàn toàn (không còn nhìn thấy trên ảnh CT), người bệnh không gặp tác dụng phụ đáng kể, tiếp tục truyền thuốc định kỳ mỗi ba tuần trong hai năm.
Ung thư hắc tố (melanoma) phát triển từ các tế bào thượng bì (sản xuất melanin mang lại màu sắc cho da, tóc và mắt). Bệnh chiếm dưới 5% tổng số ca ung thư da, nhưng tỷ lệ tử vong liên quan đến loại ung thư này cao.
Theo bác sĩ Thư, ung thư da thường xuất hiện ở những vùng da tiếp xúc nhiều ánh nắng như mặt, cổ... Tuy nhiên, ung thư hắc tố da có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể như ở gót chân, lòng bàn tay, bàn chân... Ở giai đoạn đầu, biểu hiện gồm nốt ruồi phẳng, vết bầm tím, chai chân thông thường nên người bệnh thường chủ quan, bỏ qua. Khi khối u sùi lên, gây đau nhức thì bệnh đã di căn xa.
Hiện, chưa rõ nguyên nhân gây ung thư hắc tố da, tuy nhiên một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm cơ thể có nhiều nốt ruồi loạn sản, tiền sử gia đình mắc ung thư hắc tố da, đột biến gene di truyền...
Ở giai đoạn sớm, bề dày khối u dưới 1 mm, tỷ lệ sống sau 5 năm trên 90%. Tỷ lệ sống của người bệnh sau 5 năm giảm dần khi khối u lớn hơn 1 mm, đã di căn hạch vùng hoặc di căn xa. "Ở giai đoạn di căn xa như ông Kha, tỷ lệ sống sau 5 năm chỉ còn khoảng 10%", bác sĩ Thư nói, thêm rằng nhờ điều trị kịp thời, sử dụng thuốc miễn dịch nên tiên lượng sống cải thiện.
Nghiên cứu đăng trên Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ, do hội đồng nghiên cứu quốc tế KEYNOTE-006 thực hiện tại hơn 100 trung tâm y tế ở Mỹ, Pháp, Austrilia, Anh, Canada... năm 2013-2024, trên hơn 800 người bệnh cho thấy người bệnh dùng thuốc miễn dịch thế hệ mới giúp kéo dài thời gian sống trung bình 32,7 tháng, gấp đôi thuốc Ipilimumab. Người bệnh dùng thuốc miễn dịch thế hệ mới ít nhất 94 tháng có tỷ lệ sống sau 8 năm đạt 80,8%.
Bác sĩ Thư khuyến cáo mỗi người, khi trên da, lòng bàn tay, chân có đốm màu đen, méo mó, bờ viền không rõ, nốt ruồi bất thường, tăng kích thước, nên đến bác sĩ chuyên khoa Ung bướu để được chẩn đoán, điều trị kịp thời.
Nguyễn Trăm
*Tên người bệnh đã được thay đổi
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh ung thư tại đây để bác sĩ giải đáp
