Tác giả Đào Trung Thành cung cấp bộ công cụ quản trị AI để tổ chức, con người tránh được rủi ro, qua sách ''Đạo đức AI: Nguyên tắc và Thực hành''.
Cuốn sách tập trung tìm hiểu câu hỏi: ''Ai sẽ chịu trách nhiệm khi trí tuệ nhân tạo (AI) đưa ra quyết định sai?''. Ấn phẩm hệ thống hóa những nguyên tắc, công cụ và phương pháp giúp tổ chức quản trị AI, đặt trong bối cảnh các quốc gia đang xây dựng hành lang pháp lý cho trí tuệ nhân tạo và doanh nghiệp bước vào giai đoạn ứng dụng công nghệ này ở quy mô lớn.
Nội dung sách được xây dựng theo hướng thực hành. Tác giả nói: "Tôi tin AI không nên thay thế con người mà phải nâng tầm con người, và điều đó chỉ xảy ra khi ta xây được niềm tin có cơ chế, có đo lường, có trách nhiệm". Từ những khái niệm nền tảng nhất của đạo đức trí tuệ nhân tạo, ông mở rộng sang các chủ đề như quản trị dữ liệu, đánh giá rủi ro, tính minh bạch của thuật toán, khả năng giải trình, quyền riêng tư, cơ chế giám sát và xây dựng văn hóa AI trong tổ chức.
Tác giả nhìn nhận đạo đức AI không phải một rào cản đối với đổi mới sáng tạo mà là điều kiện để sự đổi mới có thể phát triển bền vững. Trong phần Góc chuyên gia, Đào Trung Thành viết: "Tôi từng thấy nhiều tổ chức lao vào AI như lao vào một cuộc đua, ai cũng thích tốc độ, ít ai chịu nhìn phanh. Nhưng đời giống đường đèo, sương mù dày, nếu không có phanh thì nhanh chỉ là cách để đến tai nạn sớm hơn''.
''Chiếc phanh'' là hình ảnh ẩn dụ cho quản trị trí tuệ nhân tạo. Từ những tình huống thực tiễn, theo tác giả, rủi ro lớn nhất của AI không nằm ở công nghệ mà do sự thiếu chuẩn bị của con người. Tổ chức cần kiểm soát dữ liệu đầu vào, tạo cơ chế phản hồi khi xảy ra sai sót để tránh những hậu quả nghiêm trọng.
Ấn phẩm do Công ty Cổ phần Xuất bản Khoa học và Giáo dục Thời đại (TIMES) liên kết Nhà xuất bản Khoa học - Công nghệ - Truyền thông xuất bản. Ảnh: TIMES
Tác phẩm giới thiệu một khung AI Governance, giúp doanh nghiệp từng bước xây dựng hệ thống quản trị AI trong 90 ngày. Thay vì chỉ đưa ra các nguyên tắc mang tính định hướng, Đào Trung Thành cung cấp nhiều công cụ chi tiết như bảng kiểm đánh giá rủi ro, bản đồ đánh đổi lợi ích - tác hại, bộ câu hỏi thẩm định hệ thống AI, các biểu mẫu phục vụ quá trình ra quyết định. Sách phù hợp đội ngũ lãnh đạo, chuyên gia chuyển đổi số, quản trị rủi ro, luật sư doanh nghiệp, nhóm kỹ thuật đang trực tiếp phát triển sản phẩm trí tuệ nhân tạo.
Tiến sĩ Trần Sĩ Chương, chuyên gia kinh tế và cố vấn phát triển doanh nghiệp nhận định điểm mạnh của sách là cách tác giả kết nối từ triết học, quản trị đến pháp lý và thực tế doanh nghiệp. Nhờ vậy, người đọc không cảm thấy nội dung xa vời, hiểu rõ "làm thế nào" chứ không chỉ "nên làm gì".
Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Việt Hà, luật sư tại Pháp, công tác tại trường IPAG Business School, Paris cho rằng nội dung tác phẩm "vừa có tính học thuật, vừa có tính ứng dụng cao, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa pháp luật và thực tiễn vận hành AI có trách nhiệm".
Tác giả Đào Trung Thành là Ủy viên Ban chấp hành Hội Truyền thông số Việt Nam (VDCA), nguyên Phó Viện trưởng Viện Blockchain và Trí tuệ nhân tạo (ABAII). Ông cũng là chuyên gia tiên phong ở lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ tại Việt Nam. Ông có hơn 30 năm kinh nghiệm trong tư vấn, đào tạo và triển khai các chương trình chuyển đổi số cho lĩnh vực tài chính - ngân hàng, cơ quan nhà nước và doanh nghiệp.
Phương Linh
