Từ Ancelotti đến Tuchel và Nagelsmann, World Cup 2026 chứng kiến sự hiện diện của nhiều HLV đang ở đỉnh cao, phản ánh sức hút ngày càng lớn của bóng đá đội tuyển.
World Cup từ lâu được xem là sân khấu lớn nhất của bóng đá. Nhưng trong nhiều thập niên, những HLV đội tuyển thường không nằm trong nhóm hàng đầu thế giới. Dẫn dắt đội tuyển từng được coi như điểm dừng chân cuối cùng của nhiều HLV lão luyện, sau khi rời xa môi trường khắc nghiệt của bóng đá CLB.
Tuy nhiên, World Cup 2026 tại Mỹ, Canada và Mexico mang đến một bức tranh khác hẳn. Chưa bao giờ giải đấu chứng kiến nhiều HLV từng thuộc nhóm hàng đầu bóng đá châu Âu xuất hiện cùng lúc như vậy. Từ Carlo Ancelotti (Brazil), Thomas Tuchel (Anh), Julian Nagelsmann (Đức) đến Mauricio Pochettino (Mỹ), khu kỹ thuật tại World Cup 2026 không kém phần hấp dẫn so với Champions League.
HLV Carlo Ancelotti nói chuyện với Neymar sau trận giao hữu Brazil - Panama trên sân Maracano, Rio de Janeiro, Brazil hôm 31/5/2026. Ảnh: AP
Nếu nhìn lại World Cup 2010 tại Nam Phi, sự khác biệt rất rõ ràng. Khi đó, những HLV danh tiếng như Vicente del Bosque, Fabio Capello, Marcello Lippi hay Ottmar Hitzfeld đều đã bước qua giai đoạn đỉnh cao. Họ sở hữu bảng thành tích đồ sộ, nhưng gần như không còn định hình xu hướng chiến thuật của bóng đá hiện đại.
Sau khi rời các đội tuyển quốc gia, những HLV này đều không còn trở lại dẫn dắt các CLB hàng đầu châu Âu. Công việc ở đội tuyển khi ấy giống một giai đoạn "hạ cánh", vì ở đó áp lực thấp hơn và lịch làm việc nhẹ hơn so với bóng đá CLB.
Thế hệ HLV tại World Cup 2026 lại hoàn toàn khác. Ancelotti chỉ mới rời Real Madrid sau giai đoạn thành công rực rỡ, và vẫn nhận được nhiều lời đề nghị từ châu Âu. Tuchel vẫn là HLV hàng đầu châu Âu nhưng lại chọn tuyển Anh. Nagelsmann mới 38 tuổi, trẻ hơn nhiều đồng nghiệp, nhưng từng là mục tiêu săn đón của Man Utd hay Chelsea. Pochettino, Graham Potter, Roberto Martinez hay Jesse Marsch đều còn trong độ tuổi có thể trở lại dẫn dắt các CLB lớn bất cứ lúc nào.
Sự thay đổi này khiến vị thế của bóng đá đội tuyển quốc gia khác trước. Nếu cách đây hơn một thập niên, việc rời một CLB lớn để dẫn dắt đội tuyển thường bị xem là bước lùi trong sự nghiệp, ngày nay điều đó không còn đúng.
Cột mốc quan trọng là năm 2014, khi Antonio Conte rời Juventus sau ba chức vô địch Serie A liên tiếp để nhận lời dẫn dắt tuyển Italy. Khi đó, quyết định này gây bất ngờ bởi rất hiếm HLV đang thành công ở cấp CLB chủ động chuyển sang đội tuyển.
HLV Conte chia vui với McTominay và các học trò trong trận Napoli làm khách của Torino, thành phố Turin, Italy ở Serie A ngày 1/12/2024. Ảnh: AFP
Quan trọng hơn, Conte không xem đó là điểm kết thúc. Sau Euro 2016, ông trở lại bóng đá CLB, dẫn dắt Chelsea và vô địch Ngoại hạng Anh ngay trong mùa đầu tiên. Sau đó, ông còn vô địch Serie A cùng Inter lẫn Napoli.
Trường hợp của Luis Enrique cũng tương tự. Ông dẫn dắt tuyển Tây Ban Nha giữa hai giai đoạn thành công ở Barcelona và PSG.
Những ví dụ này góp phần thay đổi nhận thức của giới huấn luyện. Dẫn dắt đội tuyển quốc gia không còn đồng nghĩa với việc khép lại cơ hội làm việc ở đỉnh cao bóng đá CLB.
Dù vậy, sự xuất hiện của nhiều HLV danh tiếng không có nghĩa họ là yếu tố quyết định thành công. Thực tế vài năm qua cho thấy bóng đá đội tuyển vẫn có thể do những HLV ít tên tuổi hơn thống trị.
Lionel Scaloni vô địch World Cup 2022 cùng Argentina dù chưa từng xây dựng sự nghiệp huấn luyện nổi bật ở cấp CLB. Luis de la Fuente đưa Tây Ban Nha tới chức vô địch Euro 2024 sau nhiều năm làm việc trong hệ thống đội trẻ của liên đoàn. Didier Deschamps cũng đã gắn bó với tuyển Pháp từ năm 2012 và đưa đội tuyển này vào hai trận chung kết World Cup liên tiếp.
Những trường hợp đó cho thấy bóng đá đội tuyển có những đặc thù riêng. Thành công không nhất thiết thuộc về người có danh tiếng lớn nhất, mà thường thuộc về người hiểu môi trường đội tuyển nhất.
HLV tuyển Pháp, Didier Deschamps và đội trưởng Kylian Mbappe (áo xanh) tiếp vợ chồng Tổng thống Pháp và Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Pháp tại trại huấn luyện ở Paris, hôm 2/6/2026. Ảnh: AP
Tuy nhiên, đặc thù ấy có thể là một phần nguyên nhân khiến nhiều HLV hàng đầu ngày nay bị công việc ở đội tuyển quốc gia thu hút. Trong hơn một thập niên qua, bóng đá CLB đã thay đổi mạnh mẽ. Các trận đấu ngày càng được quyết định bởi cường độ vận động, khả năng pressing, chuyển trạng thái và tổ chức bóng chết. Nhiều đội bóng chơi với nhịp độ rất cao, đòi hỏi HLV phải kiểm soát khối lượng công việc khổng lồ cùng lịch thi đấu dày đặc.
Ngược lại, bóng đá đội tuyển vận hành chậm hơn. Các cầu thủ có ít thời gian tập luyện cùng nhau, khiến hệ thống chiến thuật thường đơn giản hơn. Khả năng pressing cũng khó đạt mức hoàn hảo như ở CLB. HLV Maurizio Sarri từng nói ông không xem bất kỳ trận nào tại World Cup 2018, vì không học hỏi được gì. Theo ông, các đội tuyển chỉ có khoảng một tháng chuẩn bị nên không thể tổ chức lối chơi tinh vi như CLB.
Bóng đá đội tuyển hiện giống như ở cấp CLB cách đây 10 đến 15 năm, về mặt chiến thuật. Điều đó tạo ra môi trường mà những điều chỉnh chiến thuật, thay người hay thay đổi sơ đồ có thể tạo tác động rõ rệt hơn.
Nói cách khác, nếu bóng đá CLB đang phát triển theo hướng ngày càng phức tạp và đòi hỏi nguồn lực khổng lồ, bóng đá đội tuyển vẫn là nơi HLV có thể tạo dấu ấn rõ nét bằng tư duy chiến thuật và khả năng quản trị con người. Đó có thể là lý do khiến những HLV như Nagelsmann, Tuchel hay Pochettino chấp nhận tạm rời Champions League để tìm kiếm thử thách ở World Cup 2026.
Tất nhiên, World Cup vẫn là giải đấu của các cầu thủ. Những ngôi sao trên sân luôn đóng vai trò quyết định. Nhưng trước thềm giải đấu mở rộng lên 48 đội lần đầu tiên trong lịch sử với nhiều dấu hỏi về chất lượng chuyên môn, thời tiết hay mật độ thi đấu, sự hiện diện của một thế hệ HLV hàng đầu mang đến thêm một lý do để chờ đợi.
Hoàng An tổng hợp
