OpenAI, công ty đứng sau ChatGPT, đã bí mật nộp hồ sơ IPO tại Mỹ và được cho là đang hướng tới mức định giá lên tới 1.000 tỉ USD - Ảnh minh họa: AFP
Ngày 8-6, OpenAI cho biết đã bí mật nộp hồ sơ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Mỹ, nhưng chưa công bố quy mô chào bán hay thời điểm niêm yết cụ thể, theo Hãng tin Reuters.
"Có thể sẽ còn mất một thời gian vì vẫn có những việc chúng tôi muốn thực hiện và điều đó có lẽ thuận lợi hơn khi còn là công ty tư nhân", OpenAI cho biết trong tuyên bố.
Trước đó, Reuters cũng đưa tin OpenAI đang hướng tới mức định giá lên tới 1.000 tỉ USD trong đợt IPO có thể diễn ra sớm nhất vào tháng 9.
Nếu đạt mức định giá này, OpenAI sẽ gia nhập nhóm các công ty công nghệ nghìn tỉ USD chuẩn bị lên sàn, cùng với SpaceX của tỉ phú Elon Musk và Anthropic. Giới phân tích xem đây là phép thử quan trọng đối với sức hút của các cổ phiếu công nghệ tăng trưởng cao trong thập niên qua.
SpaceX là công ty đầu tiên nộp hồ sơ IPO, với kế hoạch huy động 75 tỉ USD ở mức định giá 1.750 tỉ USD.
Trong khi đó, Anthropic - đơn vị phát triển trợ lý lập trình Claude Code - cho biết ngày 1-6 đã nộp hồ sơ IPO bảo mật tại Mỹ, chỉ vài tuần sau khi huy động được 65 tỉ USD trong một vòng gọi vốn, qua đó được định giá 965 tỉ USD.
AI trở thành tâm điểm của giới đầu tư
Kế hoạch IPO của OpenAI và Anthropic phản ánh sự chuyển dịch lớn của ngành công nghệ và thị trường tài chính toàn cầu, khi AI nhanh chóng trở thành chủ đề đầu tư nổi bật nhất thập niên này, Hãng tin Reuters nhận định.
Đầu năm nay, OpenAI cho biết đang huy động 110 tỉ USD với mức định giá 840 tỉ USD từ các nhà đầu tư lớn như SoftBank, Amazon và Nvidia.
Công ty cũng cho biết ChatGPT hiện có hơn 900 triệu người dùng hoạt động mỗi tuần và hơn 50 triệu thuê bao trả phí.
Động thái nộp hồ sơ IPO diễn ra sau khi OpenAI đàm phán lại quan hệ hợp tác với Microsoft - một trong những nhà đầu tư đầu tiên của công ty. Thỏa thuận mới cho phép OpenAI mở rộng hợp tác với các doanh nghiệp khác như Amazon và Google.
Khoản đầu tư 13 tỉ USD của Microsoft kể từ năm 2019 được xem là một trong những yếu tố quan trọng giúp OpenAI tăng trưởng nhanh chóng, đồng thời thúc đẩy mảng điện toán đám mây Azure của Microsoft.
Tháng 3 vừa qua, OpenAI cho biết doanh thu hằng tháng đã đạt 2 tỉ USD, với tốc độ tăng trưởng nhanh gấp khoảng bốn lần so với các công ty từng định hình kỷ nguyên Internet và di động như Alphabet hay Meta.
Con số này tăng mạnh so với mức khoảng 1 tỉ USD doanh thu mỗi quý vào cuối năm 2024.
Tuy nhiên, theo một nguồn tin am hiểu vấn đề, OpenAI đã thông báo với các nhà đầu tư trong vòng gọi vốn gần nhất rằng công ty chưa kỳ vọng có lãi trước năm 2030.
Tranh cãi quanh mô hình hoạt động của OpenAI
OpenAI được thành lập năm 2015 dưới hình thức tổ chức nghiên cứu phi lợi nhuận. Đến năm 2019, công ty thành lập thêm bộ phận vì lợi nhuận nhằm đáp ứng chi phí ngày càng lớn cho việc phát triển các hệ thống AI.
Mô hình đặc biệt này, trong đó tổ chức phi lợi nhuận vẫn nắm quyền kiểm soát đơn vị kinh doanh, từng gây nhiều chú ý vào cuối năm 2023 khi giám đốc điều hành Sam Altman bị sa thải rồi nhanh chóng trở lại sau những tranh cãi với nhân viên.
Tháng 12-2024, OpenAI công bố kế hoạch tái cấu trúc bằng cách thành lập một công ty vì lợi ích cộng đồng (public benefit corporation). Open AI cho rằng mô hình mới sẽ giúp công ty huy động thêm vốn và giảm bớt các hạn chế từ tổ chức phi lợi nhuận mẹ.
Kế hoạch này vấp phải sự phản đối của tỉ phú Elon Musk, một trong những người ủng hộ OpenAI từ giai đoạn đầu. Ông Musk sau đó kiện OpenAI và ông Altman, cáo buộc công ty đã biến tổ chức phi lợi nhuận thành công cụ phục vụ lợi ích cá nhân.
Tuy nhiên, vào tháng 5, một bồi thẩm đoàn tại Mỹ đã bác bỏ các cáo buộc của Musk, kết luận OpenAI không phải chịu trách nhiệm vì bị cho là đi chệch khỏi sứ mệnh ban đầu là phục vụ lợi ích của nhân loại.
Theo các nhà phân tích, phán quyết này đã loại bỏ một trong những trở ngại pháp lý lớn nhất đối với kế hoạch IPO của OpenAI.
