TP HCMÔng Văn, 60 tuổi, đau họng, nuốt đau ba tuần tưởng viêm amidan, song bác sĩ chẩn đoán ung thư amidan giai đoạn 4, di căn hạch do HPV.
Kết quả nội soi tai mũi họng của ông Văn tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho thấy u amidan trái, họng sung huyết. GS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy, Giám đốc Trung Tâm Tai Mũi Họng, cho biết khối sưng viêm một bên không phải viêm amidan thông thường vì cứng chắc, bề mặt sùi loét, thâm nhiễm, chỉ định sinh thiết.
Kết quả xác định ung thư biểu mô tế bào vảy dạng đáy amidan. Xét nghiệm nhuộm hóa mô miễn dịch cho thấy khối u dương tính với HPV.
Kết quả MRI cho thấy khối u ác tính đã xâm lấn nhiều cấu trúc vùng họng miệng, lan đến khẩu cái mềm, vùng hậu hàm và mô mềm quanh răng. Siêu âm Doppler u tuyến hạch cổ và chọc hút tế bào kim nhỏ FNAC ghi nhận hạch cổ đã có tế bào ung thư.
GS Chung Thủy cho biết người bệnh ung thư amidan liên quan HPV đã xâm lấn, di căn hạch cổ, giai đoạn T4N3, được chỉ định xạ trị trước để thu nhỏ khối u. Sau đó, bác sĩ xem xét phẫu thuật phù hợp theo phác đồ điều trị cá thể hóa. Ông Văn còn có bệnh nền tăng huyết áp, đái tháo đường.
GS Chung Thủy đang tư vấn điều trị cho ông Văn. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
"Trong các loại ung thư ngoài cơ quan sinh dục, ung thư amidan liên quan HPV có tỷ lệ cao nhất, nhất là HPV type 16", GS Chung Thủy nói. Một số type khác như HPV 18 cũng có thể gây bệnh nhưng ít gặp hơn. Ung thư amidan giai đoạn đầu thường ít triệu chứng, điển hình là nuốt đau, nuốt vướng như mắc xương nên người bệnh dễ nhầm lẫn với viêm amidan thông thường. Khi bệnh tiến triển, người bệnh đau họng kéo dài, nuốt vướng, đau lan lên tai, amidan hai bên không đều, nổi hạch cổ hoặc sụt cân... thì ung thư đã ở giai đoạn muộn.
Khi được phát hiện sớm, ung thư amidan do HPV thường đáp ứng tốt điều trị hơn ung thư không liên quan HPV. GS Chung Thủy dẫn thông tin đăng trên Thư viện Y khoa Mỹ cho thấy tỷ lệ mắc ung thư amidan khoảng 8,4/100.000 người, thường xảy ra ở một bên, ít xuất hiện cả hai bên.
Virus HPV (Human Papillomavirus) là virus gây u nhú ở người, liên quan nhiều loại ung thư. Hiện, cơ chế HPV xâm nhập và tồn tại trong mô amidan chưa được xác định rõ. Các hốc amidan có khả năng bắt giữ và xử lý kháng nguyên, có thể là điều kiện để virus tiếp cận tế bào đáy, tồn tại dai dẳng trong mô, tăng nguy cơ ung thư.
Hầu hết trường hợp nhiễm HPV ở hệ miễn dịch khỏe mạnh tự đào thải trong vòng 1-2 năm mà không gây triệu chứng. Tuy nhiên, nếu nhiễm kéo dài với các type nguy cơ cao như HPV 16, 18 có nguy cơ cao mắc ung thư cổ tử cung, amidan, đáy lưỡi, hậu môn hoặc dương vật. Các yếu tố tăng nguy cơ nhiễm virus HPV gồm quan hệ tình dục không an toàn, nhiều bạn tình, suy giảm miễn dịch hoặc mắc bệnh lây qua đường tình dục.
Bác sĩ khuyên mỗi người nên tiêm vaccine HPV đúng độ tuổi, quan hệ tình dục an toàn, khám sức khỏe định kỳ, vệ sinh răng miệng và nâng cao miễn dịch góp phần giảm nguy cơ nhiễm và biến chứng liên quan HPV. Nếu thuộc nhóm nguy cơ cao nên tầm soát tai mũi họng định kỳ để phát hiện sớm bất thường.
Nếu đau họng kéo dài, đau tai một bên, khó nuốt... người bệnh nên đi khám tại chuyên khoa Tai Mũi Họng sớm để chẩn đoán điều trị kịp thời, tăng hiệu quả điều trị.
Uyên Trinh
*Tên người bệnh đã được thay đổi
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tai mũi họng tại đây để bác sĩ giải đáp
