Ván cờ mới quanh bán đảo Triều Tiên

Diễn ra ngay sau chuỗi sự kiện đón tiếp Tổng thống Nga và Mỹ, chuyến thăm Triều Tiên của ông Tập Cận Bình đánh dấu một bước ngoặt chiến lược, củng cố vững chắc mối quan hệ với Bình Nhưỡng trước những biến động của địa chính trị toàn cầu.

Củng cố quan hệ song phương

Nhà lãnh đạo Trung Quốc sau đó dự lễ đón nồng nhiệt tại quảng trường thủ đô Bình Nhưỡng với sự tham gia của hàng ngàn người, quốc kỳ và chân dung lãnh đạo hai nước treo tại các tòa nhà xung quanh và biểu ngữ "tình hữu nghị không thể phá vỡ", theo Tân Hoa Xã.

Chuyến thăm của ông Tập được đánh giá là tín hiệu mạnh mẽ, cho thấy cam kết của Trung Quốc trong việc duy trì vai trò là đối tác quan trọng nhất của Triều Tiên.

Đối với ông Kim Jong Un, sự hiện diện của nhà lãnh đạo cao nhất Trung Quốc là cơ hội khẳng định vị thế địa chính trị đang nổi lên của Bình Nhưỡng.

"Một nhà lãnh đạo Trung Quốc không chỉ đến Triều Tiên chỉ để thăm. Chuyến đi của ông Tập sẽ có ý nghĩa thực sự đối với quan hệ Trung Quốc - Triều Tiên" - ông Leif-Eric Easley, giáo sư tại Đại học Ewha Womans ở Seoul, nhận định với Hãng tin AP.

Theo Tân Hoa Xã, tại cuộc hội đàm với ông Kim, ông Tập đã khẳng định tình hữu nghị hai nước sẽ không thay đổi và dù tình hình quốc tế có thay đổi như thế nào thì Bắc Kinh vẫn cam kết bảo vệ lợi ích chung.

Trước đó, phát biểu trên tờ Rodong Sinmun, ông Tập cũng nhấn mạnh chính sách kiên định của Trung Quốc là phát triển quan hệ với Triều Tiên, cho rằng quan hệ song phương đang đứng ở điểm khởi đầu lịch sử mới với những cơ hội phát triển mới.

"Chúng ta phải phản đối quyền bá chủ, chủ nghĩa độc tài cũng như mọi nỗ lực và âm mưu nhằm vực dậy chủ nghĩa quân phiệt gây nguy hiểm cho an ninh và ổn định khu vực" - nhà lãnh đạo Trung Quốc tuyên bố, đồng thời kêu gọi cùng thúc đẩy một thế giới đa cực công bằng hơn, toàn cầu hóa kinh tế bao trùm hơn.

Theo giới phân tích, chuyến thăm Triều Tiên của ông Tập được đánh giá là nỗ lực của Bắc Kinh nhằm khẳng định vai trò trong các vấn đề trên bán đảo Triều Tiên. Trung Quốc muốn duy trì đòn bẩy ảnh hưởng đối với Triều Tiên, đồng thời tìm hiểu các tính toán chiến lược của nhà lãnh đạo Kim Jong Un.

"Vào thời điểm trật tự quốc tế ngày càng bất ổn, Bắc Kinh coi sự ổn định trên bán đảo Triều Tiên là một lợi ích chung quan trọng của khu vực. Bất kỳ xung đột hoặc gián đoạn lớn nào ở đó sẽ gây ra hậu quả sâu rộng cho Đông Bắc Á và xa hơn nữa", nhà phân tích Shen Shiwei của tờ China Briefing đánh giá.

Ngoài ra, "Trung Quốc muốn gửi tín hiệu tới (Hàn Quốc, Nhật Bản, Nga và Mỹ) rằng Triều Tiên vẫn nằm trong quỹ đạo chiến lược của họ, ngay cả khi quan hệ Nga - Triều ngày càng sâu sắc hơn", chuyên gia về bán đảo Triều Tiên Hao Nan nói với Đài Channel News Asia.

Cân bằng quan hệ với Nga - Trung

Về phía Triều Tiên, việc một nhà lãnh đạo vốn ít đi công du như Chủ tịch Tập Cận Bình sẵn sàng đến thăm Bình Nhưỡng đã cho thấy vai trò và vị thế không thể phủ nhận của quốc gia này.

Vị thế của ông Kim Jong Un ngày càng tăng trong thời gian qua khi thắt chặt quan hệ với Nga và năm ngoái được chào đón tại Bắc Kinh bên cạnh ông Tập và Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Theo giới phân tích, nếu Triều Tiên có thể cân bằng thành công hai nước láng giềng khổng lồ, Bình Nhưỡng có thể thoải mái hơn trong việc thúc đẩy chương trình vũ khí hạt nhân
của mình.

Trước đó, ông Putin dường như đã ngầm chấp thuận chương trình vũ khí hạt nhân của Bình Nhưỡng khi ký hiệp ước quốc phòng và đề nghị hỗ trợ kỹ thuật quân sự cho nước này.

"Bình Nhưỡng có quyền thực hiện các biện pháp hợp lý để tăng cường khả năng phòng thủ của mình", nhà lãnh đạo Nga nói.

Trong khi đó Trung Quốc đến nay vẫn là nước chính thức không ủng hộ chương trình hạt nhân của Triều Tiên, với lo ngại có thể trở thành cớ để các đồng minh của Mỹ như Hàn Quốc phát triển kho vũ khí hạt nhân.

"Việc cải thiện mối quan hệ Triều Tiên - Nga và sự gia tăng mối quan hệ Triều Tiên - Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến việc ông Kim có thể tiếp tục phớt lờ Washington và Seoul trong bao lâu" - ông Sydney Seiler, thuộc Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế của Washington, nhận định.