Trên báo Anh Guardian, sử gia bóng đá Jonathan Wilson cho rằng sau thời gian dài bị khuất dưới bóng cố huyền thoại Diego Maradona, Lionel Messi vẫn đủ khả năng vượt lên, tạo vị thế cao hơn nếu cùng Argentina lần thứ hai vô địch World Cup.
Hành trình của Messi tại World Cup 2022 tại Qatar ngỡ như một kịch bản hoàn hảo. Đó là một đoạn kết không thể mỹ mãn hơn. Cả sự nghiệp của anh như bị định sẵn là phải đặt lên bàn cân với tiền bối Maradona. Nhưng khi đặt cạnh một cuộc đời đầy rẫy thăng trầm như một vở nhạc kịch của "Cậu bé Vàng" - từ chấn thương, nghiện ngập, những án phạt cấm thi đấu cho đến thế giới ngầm tội phạm, từ đỉnh cao chói lọi đến vực sâu tăm tối, thì câu chuyện của Messi trông có vẻ bằng phẳng đến mức tẻ nhạt. Một cậu bé được trời phú tài năng chơi bóng, duy trì phong độ đỉnh cao suốt hai thập kỷ để gặt hái hết danh hiệu này đến danh hiệu khác.
Diego Maradona được kiệu trên vai các đồng đội và người hâm mộ với chiếc cúp World Cup 1986 sau khi Argentina thắng Tây Đức ở chung kết tại sân Azteca, Mexico City, Mexico ngày 30/6/1986. Ảnh: Reuters
Đúng là Messi cũng có những giọt nước mắt, những nỗi thất vọng và thời khắc hoài nghi chính bản thân. Nhưng anh chưa từng suýt "chết chìm" trong vũng bùn bê bối, không dùng súng hơi bắn vào phóng viên, cũng chẳng cần dùng đến dương vật giả để vượt qua bài kiểm tra doping như huyền thoại tiền bối.
Giải đấu tại Qatar 2022 ít ra cũng đã mang đến những kịch tính. Thành công ở cấp CLB rõ ràng là chưa đủ. Messi bị thúc đẩy bởi một khát khao cháy bỏng. Anh đã rũ bỏ vẻ trầm lắng bẩm sinh để trở thành một thủ lĩnh đích thực của tuyển Argentina, mở đầu bằng chức vô địch Copa America ngay trên đất Brazil một năm trước đó. Anh hô hào, vực dậy tinh thần đồng đội trong phòng thay đồ. Và khi anh gắt gỏng với Wout Weghorst trong buổi phỏng vấn trực tiếp sau chiến thắng nghẹt thở ở tứ kết trước Hà Lan: "Que mira, bobo?" (Nhìn cái gì, thằng đần kia?), khoảnh khắc đó đã được ca tụng như màn lột xác của một người đàn ông vốn dĩ lặng lẽ, dù câu mắng nhiếc nghe có phần trẻ con.
Bấy giờ, câu hỏi được đặt ra là liệu siêu sao người Argentina có thể nâng cao chiếc cúp vàng trong kỳ World Cup được cho là cuối cùng của sự nghiệp? Tại vòng knock-out, cảm giác như mỗi trận đấu đều có thể là "vũ điệu cuối cùng" của Messi. Phẩm chất thiên tài đi kèm với sự mong manh hiển hiện của tuổi tác như một lời nhắc nhở không ngừng về sự hữu hạn của đời người.
World Cup 2022 tại Qatar như một vòng tròn định mệnh được khép lại hoàn hảo. Chính tại quốc gia Tây Á đó vào năm 1995, Argentina đã giành chức vô địch đầu tiên của chuỗi 5 danh hiệu U20 World Cup trong vòng 12 năm dưới thời hai chiến lược gia Jose Pekerman và Hugo Tocalli. HLV trưởng đội tuyển hiện tại Lionel Scaloni là thành viên của thế hệ vàng năm đó. Hai trợ lý của ông, Walter Samuel và Pablo Aimar, cũng vậy. Messi là chứng nhân của thế hệ U20 cuối cùng đăng quang vào năm 2007, sát cánh cùng người đồng đội Papu Gomez, trong khi Angel Di Maria lên ngôi trước đó vào năm 2005.
Tiểu vương Qatar (trái) khoác áo choàng Hồi giáo lên người cầu thủ Lionel Messi sau trận chung kết World Cup 2022 ngày 18/12/2022. Ảnh: AFP.
Thứ tinh thần Pekerman và Tocalli chảy trong huyết quản của tập thể này, được cộng hưởng bởi nỗi sợ rằng chuỗi thành công lâu bền nhất lịch sử bóng đá cấp độ trẻ có nguy cơ trở thành con số không tròn trĩnh ở cấp độ ĐTQG. Những gì bắt đầu tại Qatar, hóa ra, lại kết thúc theo cách huy hoàng cũng chính ở nơi ấy.
Nếu Messi là kiểu người bị chi phối bởi một kịch bản hoàn hảo, anh có thể đã gạt phắt chiếc áo choàng Bisht truyền thống Qatar được khoác lên người trong lễ trao cúp tại sân Lusail ngày 18/12/2022 và tuyên bố từ giã sự nghiệp quốc tế ngay lúc đó. Anh có thể chỉ cần đi vòng quanh sân chào từ biệt người hâm mộ, được kiệu trên vai các đồng đội, tái hiện lại hình ảnh bất tử của Maradona tại thánh đường Azteca năm 1986. Đấy đã là một đoạn kết "tuyệt đối điện ảnh". Hết phim. Chạy phần danh đề.
Nhưng rồi 4 năm sau, thế giới bóng đá chứng kiến một thực tế: Argentina lại chuẩn bị bước vào một kỳ World Cup nữa cùng với Messi. Anh đã "phản bội" lại kịch bản hoàn hảo trước đó. Số lần dấn thân vào "phi vụ cuối cùng" của anh thậm chí sẽ còn nhiều hơn cả tài tử Danny Glover trong các loạt phim hành động.
Messi sẽ sang tuổi 39 ngay trong thời gian World Cup 2026 diễn ra tại Bắc Mỹ, trở thành cầu thủ Argentina lớn tuổi nhất từng ra sân tại một kỳ World Cup, dù anh cũng chỉ đứng thứ 10 trong danh sách các lão tướng ở giải năm nay. Tồn tại một rủi ro không nhỏ rằng anh sẽ rời World Cup 2026 trong thế cúi đầu, để lại một nốt lặng buồn bã, gợi lại ký ức thất vọng của tuyển Argentina ở những kỳ World Cup trước Qatar 2022.
Lionel Messi trong một buổi tập của tuyển Argentina ở trung tâm huấn luyện Sporting KC, Kansas City, Mỹ ngày 3/6/2026. Ảnh: Reuters
Nhưng vinh quang vẫn có thể vẫy gọi Messi một lần nữa. Liệu anh có thể tái lặp kỳ tích? Một người bình thường có thể nghĩ rằng Messi chẳng còn gì để chứng minh với cả thế giới nữa cả, nhiệm vụ đã hoàn thành và đã đến lúc anh nghỉ ngơi hoặc tìm một lối đi mới. Anh có thể là làm HLV dù nhiều lần anh tuyên bố không có ý định đó, chuyên gia bình luận hay một ngã rẽ hoàn toàn khác. Tuy nhiên, những VĐV thể thao xuất chúng luôn mang trong mình một niềm tin sắt đá, đôi khi đến mức phi lý vào bản thân. Biết đâu, Messi thực sự vẫn tin rằng anh có thể một lần nữa truyền cảm hứng để đưa Argentina lên đỉnh thế giới.
Sau ngần ấy năm sống dưới bóng khổng lồ của Maradona, bị châm chọc ở mọi ngóc ngách rằng dù có giành bao nhiêu vinh quang cùng Barca, anh vẫn chưa bao giờ làm được điều như Maradona - mang danh hiệu cao quý nhất về cho tổ quốc, liệu Messi có thể vượt qua tiền bối bằng việc lần thứ hai vô địch World Cup? Liệu có một viễn cảnh mà người dân Argentina, khi quây quần bên giàn thịt nướng asado truyền thống, sẽ phải bùi ngùi thừa nhận rằng Diego dù vĩ đại thật đấy, nhưng ông ấy cũng chỉ vô địch World Cup một lần?
Khả năng đó nhiều đến mức nào? Messi ở Qatar trông đã có dấu hiệu của tuổi tác. Anh thường đi bộ thong dong ở rìa các pha bóng, bất thình lình xuất hiện với một khoảnh khắc thiên tài rồi lại biến mất. Rodrigo De Paul như một mảnh ghép trong con robot, biến thành "đôi chân" của Messi, đến mức Inter Miami cảm thấy cần phải ký hợp đồng với tiền vệ này để làm công việc tương tự tại giải nhà nghề Mỹ (MLS). Cả Julian Alvarez và Enzo Fernandez cũng phải chạy không biết mệt mỏi để khỏa lấp các khoảng trống.
Lionel Messi nâng cúp vàng World Cup 2022 cùng các đồng đội sau khi tuyển Argentina đánh bại Pháp ở chung kết tại sân Lusail, Qatar ngày 18/12/2022. Ảnh: Reuters
Nhưng có lẽ, một khi đã chấp nhận thực tế rằng một cầu thủ về cơ bản không còn khả năng pressing liên tục, thì sự suy giảm dần thể lực không còn là vấn đề quá lớn. Đi bộ trong bóng tối, Messi trở thành một mối hiểm họa thường trực. Anh không làm nghẽn nhịp lên bóng của toàn đội khi đá ở vai trò trung tâm.
Trước thềm World Cup 2022, Messi vẫn thi đấu thường xuyên ở cấp độ bóng đá châu Âu. Trong nửa mùa giải 2022-2023, anh đá 13 trận tại Ligue 1 và 5 trận tại Champions League. Năm nay, anh đã chơi 14 trận tại MLS và hai trận tại CONCACAF Champions League - những con số nghe có vẻ tương đương. Nhưng nếu cảm giác quen thuộc với điều kiện thi đấu tại Bắc Mỹ có thể là một lợi thế, thì đẳng cấp ở đây còn lâu mới sánh được với giải VĐQG Pháp. Điều tích cực có chăng chỉ là Messi vẫn duy trì được hiệu suất săn bàn và kiến tạo ổn định cho tuyển Argentina, từ kỳ Copa America gần nhất khi họ vô địch, cho đến các trận vòng loại và giao hữu sau đó.
Liệu Messi đã sẵn sàng cho thử thách lần này? Chẳng ai biết được. Nỗi sợ lớn nhất là Messi có thể trở thành một phiên bản mờ nhạt của chính mình trong quá khứ, một lời nhắc nhở bất lực về những hào quang đã qua. Đó là nỗi ám ảnh vô hình mà bất kỳ ai khi cân nhắc chuyện giải nghệ và di sản để lại đều phải đối mặt. Một nỗi sợ cố níu giữ hào quang khi bản thân không còn có ích, và khi mất đi lý tưởng.
Điều gì đang chờ đợi Messi phía trước? Anh là một nhân vật quá đỗi bí ẩn, thật khó để biết liệu anh có tham vọng theo đuổi những hướng đi mới sau khi treo giày. Nếu cuộc sống hậu giải nghệ chỉ gói gọn trong những chuyến quảng cáo, thì việc anh ngần ngại đối diện với ngày chia tay sự nghiệp quần đùi áo số là điều hoàn toàn dễ hiểu.
Nhưng có lẽ, việc áp đặt những quy chuẩn của người bình thường vào Messi là khập khiễng, bởi chúng chưa bao giờ đúng với anh. Qatar 2022 ngỡ như là một đoạn kết viên mãn, nhưng rất có thể, đó mới chỉ là phần một của một hồi kết còn hoành tráng hơn thế. Biết đâu, Messi thực sự có thể vô địch World Cup thêm một lần nữa.
Hoàng Thông dịch
