
Nhìn từ trên cao, công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng) hiện ra xanh mát giữa lòng TP.HCM - Ảnh: TRÍ ĐỨC
Ngày qua ngày, rất đông người dân đến Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP.HCM) để chạy bộ, vui chơi hay tận hưởng không gian xanh giữa lòng đô thị TP.HCM.
Tuy nhiên, khu đất nhộn nhịp xanh mát hôm nay trước đây từng là nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán, một trong những nghĩa địa lớn của TP, vốn gắn với rất nhiều câu chuyện và dấu tích lịch sử.
Tại đây, TP.HCM đã từng tìm thấy hài cốt của cố Tổng Bí thư Trần Phú - Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam; anh hùng Lý Tự Trọng - người thanh niên cộng sản với lời tuyên bố bất hủ: "Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng chứ không có con đường nào khác"... cùng rất nhiều anh hùng liệt sĩ khác.
Hiện nay lãnh đạo TP.HCM, Bộ Tư lệnh TP cũng đang phối hợp với các cơ quan, ban ngành, đoàn thể tổ chức xác minh hồ sơ liên quan việc tìm kiếm các liệt sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công Mậu Thân 1968.
Chia sẻ với báo chí, Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung - Chính ủy Bộ Tư lệnh TP.HCM, Phó Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TP.HCM - khẳng định: "Chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, nên phải làm bằng tất cả trách nhiệm và tình cảm, từ mệnh lệnh của trái tim".
Cùng Tuổi Trẻ Online ngắm nhìn công viên Lê Thị Riêng:

Công viên Lê Thị Riêng hiện có diện tích khoảng 9ha, được bao quanh bởi các tuyến đường Cách Mạng Tháng Tám, Bắc Hải và Trường Sơn

Hằng ngày, rất đông người dân đến công viên Lê Thị Riêng để tập thể dục, vui chơi hay tận hưởng không gian xanh giữa lòng đô thị

Trong sách "Lịch sử Đảng bộ quận 10 (1930 - 2020)" cung cấp những thông tin về lịch sử công viên Lê Thị Riêng. Theo đó, cùng với những kết quả đạt được trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội - văn hóa, quận 10 (cũ) triển khai ý tưởng xây dựng một công viên văn hóa tầm cỡ, tạo cảnh quan, làm nơi vui chơi giải trí cho người dân

Khu đất dự định xây dựng công viên nằm ở phía bắc quận 10 cũ, diện tích khá rộng, trước năm 1975 vốn là nghĩa địa Đô Thành (tên gọi khác của nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán - PV)

Chính quyền quận 10 (cũ) đề xuất với Thành ủy và UBND TP giải tỏa khu vực này, xây dựng công viên, tạo nên “lá phổi xanh” để cải thiện môi trường sinh thái, nâng cao đời sống của người dân. Khi được thành phố đồng ý, quận 10 đã giải tỏa 83 hộ dân để làm mới đoạn đường từ Cách Mạng Tháng Tám đến Cư xá Bắc Hải (nay là đường Trường Sơn)

Ngày 19-3-1988, công trình được khánh thành và mang tên công viên văn hóa Lê Thị Riêng. Diện tích công viên rộng 9ha, giới hạn bởi các đường Cách Mạng Tháng Tám - Bắc Hải - Trường Sơn. Trong ảnh là công viên Lê Thị Riêng trong ngày khánh thành - Ảnh tư liệu từ sách "Lịch sử Đảng bộ quận 10 (1930 - 2020)"

Công viên Lê Thị Riêng từng là nơi chôn cất rất nhiều anh hùng liệt sĩ. Đầu năm 1999, hài cốt của cố Tổng Bí thư Trần Phú, Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam được tìm thấy tại công viên này

Đúng vào dịp kỷ niệm 74 năm ngày mất của cố Tổng Bí thư Trần Phú, sáng ngày 6-9-2005, tại công viên văn hóa Lê Thị Riêng, TP.HCM tổ chức khánh thành bia tưởng niệm cố Tổng Bí thư - Ảnh tư liệu từ sách "Lịch sử Đảng bộ quận 10 (1930 - 2020)"

Bia được tạc bằng đá hoa cương, nổi bật trên lá cờ búa liềm là chân dung cố Tổng Bí thư, bên trái là hàng chữ khắc ghi câu nói nổi tiếng của ông trước lúc hy sinh: “Hãy giữ vững chí khí chiến đấu”

Ngày 26-4-2011, hài cốt của anh hùng Lý Tự Trọng cũng được tìm thấy tại công viên văn hóa Lê Thị Riêng, trong dịp kỷ niệm 36 năm Ngày giải phóng Sài Gòn - Gia Định, giải phóng hoàn toàn miền Nam. Ngoài ra, trong khu vực công viên văn hóa Lê Thị Riêng còn tìm thấy hài cốt của nhà cách mạng Lý Chính Thắng, Thành ủy viên Sài Gòn - Chợ Lớn (7-1945), Tổng thư ký Công đoàn Nam Bộ; nhà cách mạng Trần Quốc Thảo, Bí thư Khu ủy Sài Gòn - Chợ Lớn (1956-1957)... Trong ảnh là khu nhà truyền thống đặt ngay lối vào chính của công viên Lê Thị Riêng

Trong ảnh, khu nhà bia ghi danh liệt sĩ quận 10 đã hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968

Hiện tại trong công viên Lê Thị Riêng vẫn còn nhiều phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính

Bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ hy sinh trong chiến dịch xuân Mậu Thân năm 1968, liệt sĩ Lê Thị Riêng, liệt sĩ Trần Văn Kiểu do Đảng bộ, chính quyền và nhân dân quận 10 cũ lập. "Tinh thần anh dũng bất khuất của liệt sĩ Lê Thị Riêng, liệt sĩ Trần Văn Kiểu và các liệt sĩ vô danh đời đời sống mãi!", bia tưởng niệm ghi

Bí thư Trung ương Đảng, Phó thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà dâng hương tưởng niệm liệt sĩ Lê Thị Riêng, liệt sĩ Trần Văn Kiểu và các liệt sĩ hy sinh trong chiến dịch xuân Mậu Thân năm 1968 vào sáng 8-6

Thu Hương (trái) và Nguyệt Nga (sinh viên Trường cao đẳng FPT TP.HCM) đến công viên Lê Thị Riêng, dừng lại lúc lâu trước bia tưởng niệm. Hai bạn cho biết sẽ đi đến nhiều địa điểm lịch sử trong thành phố để quay tư liệu phục vụ môn học tổ chức sự kiện. "Chúng tôi lựa chọn tổ chức một sự kiện với chủ đề lịch sử với mong muốn bày tỏ lòng biết ơn tới các anh hùng liệt sĩ vào dịp 27-7 tới đây", Thu Hương nói.
TP.HCM đang trong quá trình tìm kiếm, xác định hài cốt liệt sĩ chôn tập thể tại khu vực công viên Lê Thị Riêng. Bên trái là bức ảnh màu quý giá giúp xác định thông tin về hài cốt liệt sĩ tại công viên này. Phía xa trong bức ảnh xuất hiện một tháp nước, được xem là căn cứ quan trọng trong việc tìm kiếm. Tháp nước này vẫn còn tồn tại, hiện nằm cạnh Nhà thờ Thánh Bường (Giáo xứ Tống Viết Bường) trên đường Hương Giang, cách công viên Lê Thị Riêng khoảng 300m.

Bà Phạm Thị Thanh Trà - Bí thư Trung ương Đảng, Phó thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ quốc gia - trao đổi với ông Robert Ambrose Connor (phải) trước đây là trung sĩ cảnh sát bảo vệ sân bay Biên Hòa, người hỗ trợ rất nhiều cho công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam sáng 8-6 tại công viên Lê Thị Riêng. Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu phải hoàn thiện các phương án chậm nhất vào đầu tháng 7 để triển khai việc khai quật mộ liệt sĩ ở công viên Lê Thị Riêng




