Bình quân lương đóng BHXH của công chức cao nhất trong các khối lao động, đạt 9,3 triệu đồng, thấp nhất là khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước hơn 6,3 triệu đồng.
Theo thống kê của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, đến hết tháng 6 tiền lương bình quân làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) của cán bộ, công chức, viên chức đạt 9,3 triệu đồng mỗi tháng. Tiếp đến là lao động trong doanh nghiệp nhà nước gần 8,5 triệu đồng; lao động khu vực FDI gần 8 triệu đồng và lao động khối các doanh nghiệp ngoài nhà nước khác gần 6,4 triệu đồng.
Luật hiện hành quy định căn cứ đóng BHXH của lao động khu vực công là lương tháng theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc, cấp bậc quân hàm và các khoản phụ cấp chức vụ, thâm niên vượt khung, nghề, hệ số chênh lệch bảo lưu lương nếu có. Mức đóng dẫn đầu do thang bảng lương thể hiện các khoản cố định hàng tháng.
Với khu vực doanh nghiệp, căn cứ đóng là tiền lương tháng, gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định mỗi kỳ. Trong đó, mức lương theo công việc hoặc chức danh tính theo tháng của công việc hoặc chức danh của thang bảng lương và được thỏa thuận trong hợp đồng.
Phụ cấp lương để bù đắp yếu tố về điều kiện lao động, tính chất phức tạp công việc, điều kiện sinh hoạt, mức độ thu hút mà mức lương chưa được tính đến hoặc tính chưa đầy đủ và được thỏa thuận trong hợp đồng lao động. Phụ cấp lương không bao gồm các khoản phụ thuộc hoặc biến động theo năng suất, quá trình làm việc và chất lượng thực hiện công việc của lao động.
Khoản bổ sung khác xác định được mức tiền cụ thể cùng mức lương, thỏa thuận trong hợp đồng lao động và trả thường xuyên, ổn định mỗi kỳ trả lương. Khoản này không bao gồm các khoản phụ thuộc hoặc biến động theo năng suất lao động, quá trình làm việc và chất lượng thực hiện công việc.
Công chức làm việc tại Trung tâm hành chính TP Đà Nẵng. Ảnh: Văn Đông
Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, doanh nghiệp căn cứ vào quy định này để ghi mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác trong hợp đồng lao động và lấy đây làm căn cứ đóng BHXH cho người lao động. Các khoản tiền nằm ngoài danh mục phải đóng thường không thỏa thuận trong hợp đồng.
Cơ quan này dẫn thực tế kiểm tra tại một số doanh nghiệp cho kết quả nhiều chức danh nhân viên, quản lý là trưởng, phó các phòng, ban, hoặc tổ, đội được hưởng các khoản liên quan nâng lương, nâng bậc, thưởng sáng kiến, ăn giữa ca, tiền hỗ trợ xăng xe, điện thoại, đi lại, tiền nhà ở, tiền giữ trẻ, nuôi con nhỏ đều nằm ngoài danh mục phải đóng BHXH.
Tiền lương làm căn cứ đóng theo luật định được doanh nghiệp ghi trong hợp đồng khác với thu nhập thực tế của lao động. Bởi thu nhập thực tế này ngoài ba thành tố mức lương, phụ cấp lương, khoản bổ sung thì còn gồm các khoản ngoài danh mục đóng BHXH như tiền thưởng, tiền ăn giữa ca, hỗ trợ xăng xe, điện thoại, tiền nhà ở, làm thêm giờ.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết việc doanh nghiệp đóng BHXH cho lao động thấp hơn thu nhập thực tế không bị coi là vi phạm. Song tiền đóng và thời gian tham gia tác động trực tiếp đến các chế độ và lương hưu thụ hưởng. Cơ quan này khuyến cáo lao động, doanh nghiệp cần hiểu rõ và dần điều chỉnh tăng tiền lương làm căn cứ tham gia để có mức lương hưu cao hơn sau khi hết tuổi lao động.
Cả nước có hơn 3,4 triệu người hưởng lương hưu, trợ cấp với các mức khác nhau: hơn 11.500 người hưởng 20 triệu đồng mỗi tháng trở lên; gần 418.500 người hưởng 10 đến dưới 20 triệu đồng; 1,063 triệu người hưởng 6 đến dưới 10 triệu đồng; 1,347 triệu người hưởng 3 đến dưới 6 triệu đồng; 144.850 người hưởng 2,34 đến dưới 3 triệu đồng và gần 419.400 người hưởng dưới 2,34 triệu đồng - tương đương mức lương cơ sở.
Hồng Chiêu
