Bộ Giáo dục cần rà soát, hoàn thiện chính sách học phí đại học tương xứng với chất lượng, theo yêu cầu của Phó thủ tướng Lê Tiến Châu.
Phó thủ tướng đề cập việc này tại cuộc họp về Dự thảo chiến lược phát triển giáo dục đại học giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045, chiều 6/8. Ngoài ra, ông đặt vấn đề mở rộng chính sách tín dụng sinh viên và hỗ trợ người học ngành khoa học cơ bản, công nghệ chiến lược, then chốt.
Yêu cầu của Phó thủ tướng trong bối cảnh học phí liên tục tăng ba năm qua. Thống kê của VnExpress ở gần 120 trường đại học cho thấy mức thu phổ biến với tân sinh viên là 20-35 triệu đồng một năm, cao nhất gần 200 triệu đồng. Tỷ lệ tăng so với năm học trước thường là 10%, cá biệt lên tới 47% ở những trường tự chủ hoặc đạt kiểm định chất lượng.
Hồi tháng 4, Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Lê Quân bày tỏ lo ngại khi chi phí học đại học ngày càng lớn, tạo áp lực không nhỏ với các gia đình. Tính sơ bộ, một sinh viên tiêu tốn không dưới 100 triệu đồng mỗi năm, bằng thu nhập bình quân của người lao động.
Tra cứu học phí hơn 120 đại học
Tại cuộc họp, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu còn lưu ý Bộ Giáo dục và Đào tạo thiết kế chiến lược như một "bản đồ phát triển" cho giáo dục đại học. Trong đó xác định rõ đích đến và lộ trình để Việt Nam có nhiều trường, ngành, lĩnh vực đào tạo và nghiên cứu thuộc nhóm cao, tiệm cận với thế giới; nâng cao đồng bộ chất lượng của toàn hệ thống.
"Chiến lược phải chuyển mạnh từ phát triển riêng lẻ từng cơ sở sang phát triển hệ sinh thái giáo dục đại học quốc gia", ông nhấn mạnh.
Ngoài ra, Bộ cần rà soát hệ thống chỉ tiêu, nhất là quy mô người học, tỷ lệ giảng viên tiến sĩ, đào tạo STEM; xây dựng hệ thống đánh giá phù hợp với từng nhóm trường.
Việc phân nhóm và chính sách hỗ trợ phải công khai, công bằng, khuyến khích các đại học cạnh tranh bằng chất lượng và đóng góp thực chất, tạo động lực vươn lên trên các bảng xếp hạng và phục vụ đất nước.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng được giao chủ trì xây dựng cơ sở dữ liệu về nhu cầu nhân lực, việc làm và thu nhập của sinh viên sau tốt nghiệp; phối hợp Bộ Khoa học và Công nghệ để hoàn thiện bộ chỉ số đo lường chuyển đổi số, dữ liệu và ứng dụng AI trong giáo dục đại học.
Về sắp xếp mạng lưới, Phó thủ tướng yêu cầu rà soát những trường cùng chuyên ngành, thế mạnh để tổ chức lại, liên kết hoặc chia sẻ chương trình đào tạo, cơ sở vật chất... Việc sáp nhập, chuyển giao hoặc giải thể phải chứng minh giá trị gia tăng, có phương án bảo đảm quyền lợi người học, xử lý đội ngũ, tài chính, đất đai và tài sản công.
Học sinh thi tốt nghiệp tại TP HCM, tháng 6/2026. Ảnh: Quỳnh Trần
Lệ Nguyễn
