Sáng 7.7, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc đã chủ trì hội nghị trực tuyến Ban chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389).
Báo cáo của Ban chỉ đạo 389 cho biết, trong 6 tháng đầu năm, các đơn vị, địa phương đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 67.937 vụ việc vi phạm (tăng 36,66% so với cùng kỳ năm 2025). Số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 9.647 tỉ đồng (tăng 49,36% so với cùng kỳ), khởi tố 1.676 vụ án, 2.789 đối tượng.
Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc
ẢNH: VGP
Nhấn mạnh đây là công tác đấu tranh "có điểm bắt đầu nhưng không có điểm kết thúc", Phó thủ tướng cũng chia sẻ, các đối tác quốc tế, trong đó có cơ quan chức năng Mỹ, đã đánh giá tích cực về những nỗ lực của Việt Nam trong bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, quyền tác giả và thực thi các cam kết liên quan.
Thẳng thắn chỉ rõ những tồn tại, hạn chế, theo Phó thủ tướng thường trực Chính phủ, trách nhiệm của một số người đứng đầu với công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ chưa cao. Còn tình trạng nể nang, châm chước, thậm chí có trường hợp tiếp tay, bảo kê cho các hành vi vi phạm.
Năng lực, trình độ chuyên môn của một bộ phận cán bộ thực thi còn hạn chế, chưa đồng đều, nhất là trong các lĩnh vực mới như thương mại điện tử, bán hàng đa cấp, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ...
Phó thủ tướng thường trực Chính phủ cho hay, tới đây Chính phủ sẽ ban hành Nghị định về quản lý nhà nước trong lĩnh vực an toàn thực phẩm theo hướng giao một cơ quan đầu mối quản lý xuyên suốt từ sản xuất, chế biến đến tiêu dùng. Đặc biệt, kiên quyết không để xảy ra tình trạng tiếp tay, bao che, bảo kê cho hoạt động vi phạm.
Phát hiện, điều tra nhiều hành vi vi phạm
Tại họp báo hôm 2.7, đại tá Phạm Trường Giang, Phó cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế, tham nhũng, buôn lậu (C03, Bộ Công an), cho biết bước đầu đợt cao điểm xử lý, Bộ Công an đã phát hiện, điều tra, xác minh, xử lý 191 vụ việc về hành vi vi phạm sở hữu trí tuệ.
Trong đó, khởi tố 100 vụ, 162 bị can liên quan đến 2 hành vi gồm xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan và xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp; khởi tố 22 vụ, 28 bị can về tội sản xuất, buôn bán hàng giả.
Theo đại tá Giang, tình trạng vi phạm bản quyền ở Việt Nam dù đã được đấu tranh, ngăn chặn nhưng vẫn còn một số tổ chức, cá nhân vi phạm, đặc biệt trên mạng internet như sao chép, đăng tải các tác phẩm điện ảnh, âm nhạc lên các website phim lậu, nền tảng YouTube, Facebook, TikTok.
Ngoài ra, các chương trình máy tính như Window, Microsoft Office được các đối tượng hoạt động tinh vi, có tổ chức, sử dụng công nghệ cao để che giấu hành vi phạm tội và thu lợi bất chính.
Đại diện C03 khuyến cáo người dân, doanh nghiệp, các tổ chức cá nhân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về sở hữu trí tuệ, khai thác, sử dụng các tác phẩm âm nhạc, phim ảnh, truyền hình, phần mềm theo đúng quy định của pháp luật.
Các thủ đoạn buôn lậu phổ biến
Theo báo cáo của Ban chỉ đạo 389 tại cuộc họp sáng 7.7, trên tuyến đường biển, các đối tượng lợi dụng hoạt động tạm nhập tái xuất; hàng quá cảnh, chính sách phân luồng hải quan để thực hiện hành vi buôn lậu và gian lận thương mại. Thủ đoạn phổ biến là khai sai tên hàng, mã hàng, xuất xứ; khai báo trị giá thấp nhằm trốn thuế; trộn lẫn hàng giả, hàng cấm trong container hàng hóa hợp pháp; lợi dụng tỷ lệ phân luồng kiểm tra thấp để đưa hàng lậu qua cảng biển.
Trên tuyến hàng không, các đối tượng lợi dụng hành lý ký gửi, hành lý xách tay, chuyển phát nhanh quốc tế, hàng quà biếu, quà tặng để buôn lậu, vận chuyển trái phép vàng, ngoại tệ, hàng hiệu giả mạo, linh kiện điện tử, ma túy và hàng cấm. Thủ đoạn mới là gia cố 2 đáy vali, cất giấu trong thiết bị điện tử, nung chảy vàng rồi đúc thành linh kiện điện tử, cơ khí, chia nhỏ hàng hóa thành nhiều kiện hàng nhỏ nhằm tránh bị phát hiện.
Các đối tượng lợi dụng mạng xã hội để livestream bán hàng để tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ với quy mô rất lớn. Thay vì mở cửa hàng cố định thì thuê căn hộ chung cư, nhà dân làm kho chứa hàng; giao dịch hoàn toàn trên không gian mạng; sử dụng tài khoản ngân hàng không chính chủ...
Đặc biệt, đã xuất hiện tình trạng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Deepfake để cắt ghép hình ảnh bác sĩ, chuyên gia, người nổi tiếng nhằm quảng cáo sai sự thật đối với thực phẩm chức năng, mỹ phẩm và thuốc chữa bệnh.
