Tổng thống Mỹ Donald Trump đón Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman tại Nhà Trắng ngày 18-11-2025 - Ảnh: REUTERS
Ngày 22-7, Mỹ thông báo đã đạt thỏa thuận mang tính bước ngoặt với Saudi Arabia nhằm thiết lập chương trình hạt nhân dân sự tại quốc gia vùng Vịnh này, đồng thời khẳng định thỏa thuận có các cơ chế bảo đảm ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân, theo Hãng tin AFP.
Ông Trump bổ sung điều kiện mới
Bộ Năng lượng Mỹ cho biết Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright và người đồng cấp Saudi Arabia Abdulaziz bin Salman đã ký các thỏa thuận.
"Bộ đôi thỏa thuận này đặt nền tảng pháp lý cho mối quan hệ đối tác kéo dài nhiều thập niên, trị giá hàng tỉ USD, góp phần thúc đẩy một số mục tiêu kinh tế và chiến lược ưu tiên, trong đó có ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân" - Bộ Năng lượng Mỹ kỳ vọng.
Tuy nhiên theo Đài CNN, chỉ một ngày sau khi công bố thỏa thuận, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ tuyên bố Riyadh chỉ được hưởng thỏa thuận nếu gia nhập Hiệp định Abraham - khuôn khổ bình thường hóa quan hệ giữa Israel và các nước Ả Rập.
Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 23-7, ông Trump khẳng định thỏa thuận "sẽ được thông qua", nhưng nhấn mạnh điều đó "hoàn toàn phụ thuộc vào việc Saudi Arabia tham gia Hiệp định Abraham".
Israel lo ngại chạy đua hạt nhân
Theo Hãng tin Reuters, Israel hiện là quốc gia duy nhất ở Trung Đông được cho là đang sở hữu kho vũ khí hạt nhân.
Nhiều chính trị gia Israel cho rằng thỏa thuận giữa Mỹ và Saudi Arabia có thể gây tổn hại đến lợi ích an ninh lâu dài của Tel Aviv.
Cựu Thủ tướng Israel Naftali Bennett gọi thỏa thuận là "một thất bại chiến lược nghiêm trọng" và "đe dọa an ninh Israel".
Ông cảnh báo việc cho phép Saudi Arabia làm giàu uranium trên lãnh thổ có thể châm ngòi cho một cuộc chạy đua hạt nhân trong khu vực và dẫn đến "sự mất kiểm soát nguy hiểm".
Đồng quan điểm, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Avigdor Lieberman nhận định chương trình hạt nhân dân sự của Saudi Arabia có thể trở thành nền tảng để nước này phát triển vũ khí hạt nhân, kéo theo "một cuộc chạy đua vũ trang điên cuồng trên khắp Trung Đông".
Ông Lieberman kêu gọi Israel lên tiếng phản đối và vận động Quốc hội Mỹ không thông qua thỏa thuận này.
