Thứ tư, 8/7/2026, 11:30 (GMT+7)
Nội tiết nữ thay đổi rõ trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh có thể làm chậm chuyển hóa, tăng tích mỡ và khiến phụ nữ dễ tăng cân.
Chức năng buồng trứng suy giảm theo tuổi có thể làm rối loạn hoạt động của hệ trục não bộ - tuyến yên - buồng trứng. Nồng độ các hormone sinh dục nữ như estrogen, progesterone, testosterone thay đổi rõ rệt.
Theo dược sĩ Đỗ Xuân Hòa, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, những hormone này liên quan đến chức năng sinh sản, tham gia điều hòa chuyển hóa năng lượng. Phụ nữ sau 40 tuổi có thể tăng trung bình khoảng 0,4-0,9 kg mỗi năm. Dưới đây là những nguyên nhân khiến phái đẹp dễ tăng cân trong giai đoạn này.
Chuyển hóa chậm lại
Khoảng 60-80% năng lượng cơ thể tiêu hao mỗi ngày đến từ quá trình chuyển hóa cơ bản khi nghỉ ngơi. Khi đến vào giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, tốc độ chuyển hóa giảm dần do tuổi tác kết hợp với sự suy giảm estrogen. Điều này có nghĩa là cùng một khẩu phần ăn và mức vận động như trước đây, cơ thể đốt cháy ít calo. Phần năng lượng dư thừa được chuyển thành mỡ dự trữ. Đây cũng là lý do nhiều phụ nữ nhận thấy mình vẫn ăn như trước nhưng cân nặng vẫn tăng dần theo thời gian.
Sự suy giảm nội tiết còn thúc đẩy quá trình mất cơ theo tuổi. Sau mỗi 10 năm kể từ tuổi 30, khối lượng cơ bắp có thể giảm khoảng 3-8%. Trong khi đó, cơ là mô tiêu hao năng lượng nhiều nhất của cơ thể. Khối cơ càng giảm, tốc độ chuyển hóa càng chậm, làm tăng nguy cơ tích mỡ, tăng cân, theo dược sĩ Hòa.
Tác động đến cảm giác đói - no
Nội tiết tố còn tham gia điều hòa cảm giác thèm ăn thông qua những hormone kiểm soát đói và no. Estrogen có mối liên hệ với leptin, hormone tạo cảm giác no và ghrelin, hormone kích thích cảm giác đói. Khi estrogen suy giảm, sự phối hợp giữa các hormone này bị ảnh hưởng, khiến cảm giác đói xuất hiện thường xuyên hơn hoặc cảm giác no đến chậm.
Nhiều phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh cũng dễ thích ăn thực phẩm giàu năng lượng như bánh ngọt, trà sữa, nước ngọt hoặc đồ chiên. Nếu lượng năng lượng nạp vào kéo dài vượt quá nhu cầu của cơ thể, cân nặng sẽ tăng lên theo thời gian.
Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đang tư vấn cho bệnh nhân. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Mỡ dễ tích tụ ở vùng bụng
Khi estrogen suy giảm, mỡ có xu hướng tích trữ ở bụng và vùng hông, đùi, đặc biệt là tỷ lệ mỡ nội tạng tăng lên. Vì vậy, nhiều phụ nữ nhận thấy vòng eo tăng lên khá nhanh dù tổng cân nặng chỉ thay đổi nhẹ. Mỡ nội tạng nguy hiểm hơn mỡ dưới da vì có liên quan đến tình trạng kháng insulin, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường type 2, tăng huyết áp và bệnh tim mạch nếu tích lũy kéo dài.
Tăng cân ở giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh không phải là tình trạng khó cải thiện. Phụ nữ cần duy trì hoạt động ổn định của hệ nội tiết song song với việc xây dựng lối sống khoa học.
Dược sĩ Hòa khuyên phái đẹp tuổi tiền mãn kinh - mãn kinh nên ưu tiên chăm sóc, theo dõi chặt chẽ thay đổi của cơ thể. Kiểm soát chế độ ăn, sinh hoạt cho khoa học, duy trì chỉ số cơ thể lý tưởng từ 18.5 đến 22.9, giữ vòng eo dưới 80 cm để phòng ngừa những bệnh tim mạch, tiểu đường và loãng xương.
Phụ nữ có thể bổ sung thường xuyên các tinh chất thiên nhiên như Lepidium Meyenii và P. Leucotomos giàu vitamin và khoáng chất có tác động tích cực đến hệ trục não bộ - tuyến yên - buồng trứng. Chất dinh dưỡng hỗ trợ cân bằng nội tiết tố và nhu cầu sinh lý tự nhiên của cơ thể.
Đình Diệu
