Bánh bá trạng lò Kim Anh mùa Tết Đoan ngọ đỏ lửa suốt nhiều đêm

Trưa 17-6, dưới cái nắng khá gay gắt, liên tục có người đến lò bánh Kim Anh mua hàng. Người mua lẻ có, người mua sỉ hàng chục chiếc cũng nhiều. Hai mẹ con cô Kim Anh luôn tay gói bánh để kịp nấu. Mỗi ngày, hơn 1.000 chiếc bánh bá trạng được đưa ra thị trường.

Giữ hương vị bánh bá trạng người Tiều

Bánh bá trạng (hay bánh ú bá trạng) là món ăn truyền thống của cộng đồng người Hoa, đặc biệt được sử dụng trong dịp Tết Đoan ngọ.

Lò bánh Kim Anh gói bánh bá trạng quanh năm. Tuy nhiên, những ngày cận Tết Đoan ngọ là thời điểm bán bánh nhiều nhất. Lượng bánh bán ra hằng ngày gấp 5 - 6 lần so với ngày thường. Suốt nhiều đêm liền, bếp lửa (gas) luôn đỏ rực, những nồi bánh nghi ngút khói được nấu liên tục để kịp phục vụ khách.

Bánh bá trạng tại lò Kim Anh thuộc dòng bánh của người Tiều (Triều Châu). Nếp được trộn cùng đậu phộng, nhân gồm thịt ba rọi, tôm khô, hạt sen, nấm đông cô và hai trứng muối. Tất cả đều được ướp theo công thức gia vị riêng.

Công việc gói bánh chủ yếu do cô Kim Anh và con trai là anh Phúc đảm nhận. Đôi tay thoăn thoắt của hai mẹ con gần như không ngơi nghỉ. Anh Phúc cũng là người tiếp nhận các đơn đặt hàng để ước lượng số lượng bánh cần gói cho những ngày tiếp theo.

“Nhìn đơn giản vậy thôi nhưng làm bánh rất cầu kỳ”, cô Kim Anh chia sẻ. Ngay từ công đoạn xử lý lá tre cũng đòi hỏi nhiều thời gian. Lá sau khi mua về phải được rửa sạch, phơi khô rồi luộc trước khi sử dụng. 

Điểm khác biệt của bánh tại lò nằm ở phần nếp được trộn đậu phộng và cách nêm nếm gia vị. Cùng là bánh bá trạng của người Tiều nhưng gia vị là bí quyết riêng của mỗi lò, nên hương vị bánh ở mỗi nơi cũng khác nhau.

Sau khi hoàn thành công đoạn gói, bánh được cho vào những nồi nước đang sôi. Mỗi nồi chứa khoảng 150 chiếc và phải luộc liên tục trong khoảng 5 giờ mới đạt độ chín, dẻo và thơm.

Gắn kết nhiều thế hệ

Lò bánh bá trạng Kim Anh hoạt động từ năm 2012, nhưng nghề làm bánh đã gắn bó với gia đình hơn 50 năm.

Cô Kim Anh kể cha mẹ cô là người Tiều từ Trung Quốc sang Việt Nam lập nghiệp, còn cô sinh ra tại Việt Nam. Ban đầu gia đình sinh sống tại Trà Vinh rồi chuyển lên Sài Gòn. Cha mất sớm, mẹ cô một mình nuôi 5 người con bằng nhiều nghề khác nhau, trong đó có nghề gói bánh bá trạng:

“Hồi nhỏ tôi thường theo mẹ đi làm bánh. Mẹ sai lấy cái này, lấy cái kia rồi dần dần tôi học được cách làm. Sau này tôi tự tìm tòi thêm để hoàn thiện công thức riêng”.

Những ngày cận Tết Đoan ngọ, không chỉ anh Phúc mà vợ, con anh và người thân trong gia đình tranh thủ đến phụ việc. Người trộn nguyên liệu, người bán hàng, người giao bánh, tạo nên không khí sum vầy đặc biệt.

Dù lượng khách ngày càng đông, cô Kim Anh cho biết việc tuyển thêm nhân công phụ việc rất khó. Vì vậy, hai mẹ con cô phải làm việc liên tục từ 7h sáng đến hơn 23h đêm mới nghỉ. Con dâu cô cũng chỉ có thể phụ trách công đoạn ướp nguyên liệu chứ chưa thể gói bánh.

“Gói bánh nhìn vậy nhưng rất khó và cần lực tay mạnh. Nếu gói không chặt hoặc sai kỹ thuật thì nước sẽ vào bánh, làm giảm chất lượng”, cô Kim Anh nói.

Giá mỗi chiếc bánh là 100.000 đồng. Khách mua lẻ hay mua số lượng lớn đều có cùng mức giá này. Nếu mua nhiều, khách cần đặt trước để lò chuẩn bị.

Giữa tiết trời nắng nóng, quán tiếp khách là cô Phương đến từ quận Tân Phú (cũ) mua 4 bánh. Hai người phụ nữ cùng quê trò chuyện với nhau bằng tiếng quê hương. Khi biết vị khách lớn tuổi đi bằng xe buýt đến, cô Kim Anh kêu người nhà chở đến điểm đón xe cho tiện.

Anh Phúc kể có người tận Cần Giờ đặt mua một chiếc bánh rồi nhờ giao đến tận nhà. Sau khi thưởng thức, họ còn nhắn tin cảm ơn vì bánh ngon và có hương vị lạ miệng.

Anh cho biết đôi khi chỉ một tin nhắn như vậy cũng khiến cả gia đình cảm thấy vui. Đó là động lực để họ tiếp tục góp phần gìn giữ món ăn truyền thống của quê hương, đồng thời tạo cơ hội để các thành viên trong gia đình quây quần bên nhau lao động trong những ngày đặc biệt, ngày Tết Đoan ngọ.