Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú - Ảnh: dangcongsan.vn
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú mới đây đã ký ban hành Chỉ thị số 06 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác kiểm sát nhân dân trong giai đoạn mới.
Chỉ thị của Bộ Chính trị nêu bên cạnh các kết quả, công tác kiểm sát có mặt còn hạn chế, chưa phát huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm kiểm soát quyền lực trong hoạt động tư pháp.
Trước yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững, trong bối cảnh tình hình vi phạm, tội phạm diễn biến ngày càng phức tạp, Bộ Chính trị cho rằng ngành kiểm sát phải tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy, đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương thức hoạt động.
Kiên quyết chống oan, sai, không để lọt tội phạm
Về các nhiệm vụ trọng tâm, Bộ Chính trị nhấn mạnh ngành kiểm sát phải là một trong những trụ cột bảo vệ công lý.
Viện kiểm sát nhân dân hoạt động theo nguyên tắc tập trung thống nhất, thực hiện chức năng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, tham gia kiểm soát quyền lực nhà nước.
Đồng thời giữ vai trò trung tâm kiểm soát quyền lực trong hoạt động tư pháp, có trách nhiệm phát hiện, phòng ngừa, ngăn chặn từ sớm, từ xa và xử lý vi phạm, tội phạm trong quá trình thực thi quyền lực trong hoạt động tư pháp.
Bộ Chính trị nhấn mạnh tinh thần kiên quyết chống oan, sai, không để lọt tội phạm, góp phần xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, công bằng, nghiêm minh, liêm chính.
Chỉ thị yêu cầu bố trí người đứng đầu viện kiểm sát nhân dân các cấp tham gia cấp ủy tương xứng với vị trí, chức danh lãnh đạo trong hệ thống chính trị.
Phát huy cao nhất vai trò nêu gương, trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, quy định của Đảng...
Bộ Chính trị cũng yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, thực chất hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại.
Tăng cường trách nhiệm công tố, gắn công tố với hoạt động điều tra ngay từ đầu và xuyên suốt trong quá trình giải quyết vụ việc, vụ án.
Bảo đảm việc truy cứu trách nhiệm hình sự, quyết định truy tố thực sự khách quan, công bằng, đúng pháp luật, dựa trên chứng cứ hợp pháp, vì công lý và lẽ phải.
Thực hiện nhất quán chủ trương kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tội phạm, vừa nghiêm minh, vừa nhân văn, hướng thiện.
Kết luận nêu rõ phương châm kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa là chính với phát hiện, xử lý kịp thời, khách quan, toàn diện, xem xét đánh giá trong bối cảnh lịch sử cụ thể, lấy hiệu quả kinh tế, chính trị, xã hội, lợi ích quốc gia - dân tộc làm căn cứ quan trọng để xử lý phù hợp.
Có chính sách không truy cứu trách nhiệm hình sự với một số hành vi
Với nhiệm vụ hoàn thiện lý luận, thể chế về viện kiểm sát, công tác kiểm sát trong giai đoạn mới, Bộ Chính trị yêu cầu ngành chủ động tham mưu rà soát, hoàn thiện pháp luật nhằm tạo cơ sở vững chắc để xử lý tội phạm, vi phạm. Đồng thời tạo môi trường pháp lý minh bạch, ổn định, an toàn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khơi thông nguồn lực, phục vụ phát triển và hội nhập quốc tế.
Trong đó cần hoàn thiện pháp luật hình sự, tố tụng hình sự theo hướng hiện đại, chú trọng hoàn thiện chính sách miễn, giảm, hoãn, loại trừ, không truy cứu trách nhiệm hình sự với một số hành vi, loại tội.
Việc này với tiêu chí, điều kiện chặt chẽ, bảo đảm nguyên tắc kết hợp hài hòa giữa xử lý nghiêm minh và nhân đạo, khoan hồng, đặt lợi ích quốc gia - dân tộc và nhân dân lên trên hết.
Bộ Chính trị cũng yêu cầu hoàn thiện cơ chế khởi kiện vụ án dân sự, nghiên cứu xây dựng cơ chế khởi kiện vụ án hành chính bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.
Cùng với đó nghiên cứu phát triển các cơ chế xử lý phi tố tụng, cơ chế giải quyết tranh chấp ngoài tòa án và cơ chế thu hồi, xử lý tài sản không qua kết tội, bảo đảm giảm thiểu xung đột xã hội, tiết kiệm chi phí tố tụng và chi phí xã hội.
Ngành cần tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy bên trong, cơ cấu hợp lý đội ngũ kiểm sát viên, phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm gắn với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền giữa các cấp kiểm sát và đối với kiểm sát viên...
