Bộ trưởng Quốc phòng Hegseth chỉ trích NATO trông chờ quá nhiều vào Mỹ, kêu gọi xây dựng phiên bản 3.0 của liên minh.
Tại hội nghị bộ trưởng quốc phòng NATO ở Brussels hôm 18/6, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố liên minh "đã là hổ giấy và đường một chiều trong thời gian quá lâu", ám chỉ rằng Washington đang phải gánh phần lớn trách nhiệm về lực lượng và tài chính của khối.
"Điều này sẽ không tiếp diễn nữa. Chúng tôi đã truyền đạt rõ, nhưng dường như vẫn còn quá nhiều đồng minh chưa hiểu hết thông điệp đó. Quá nhiều đồng minh chưa nhận ra nhu cầu lịch sử mà Tổng thống Donald Trump đã nói rõ với họ và với chính NATO, đó là xây dựng lại tổ chức này thành liên minh quân sự hùng mạnh và phù hợp với thời cuộc", ông nói.
Bộ trưởng Pete Hegseth phát biểu tại hội nghị bộ trưởng quốc phòng NATO ở Brussels, Bỉ hôm 18/6. Ảnh: AP
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ kêu gọi cải tổ liên minh thành "NATO 3.0", có khả năng răn đe mọi mối đe dọa.
"NATO 3.0 là sự thừa nhận trong thời kỳ hậu Chiến tranh Lạnh rằng chúng ta cần quay trở lại là liên minh cứng rắn thật sự, sở hữu năng lực thực chất, đủ sức răn đe ngay tại lục địa này, đóng vai trò dẫn đầu trong nhiệm vụ bảo vệ châu Âu bằng năng lực quân sự thông thường", ông cho hay.
Để thực hiện mục tiêu đó, Washington sẽ đầu tư 1.500 tỷ USD cho lĩnh vực quốc phòng trong năm 2027, phát đến thế giới thông điệp rằng Mỹ đang xây dựng "kho vũ khí của sự tự do".
Theo ông, kho vũ khí này có nhiệm vụ bảo vệ Mỹ và những lợi ích liên quan, song cũng sẽ củng cố sức mạnh của NATO và các đồng minh. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cho rằng các đồng minh phải "sẵn sàng đứng lên và hành động mạnh mẽ" để bảo vệ lục địa của chính mình.
Quan chức Mỹ thông báo Lầu Năm Góc sẽ tiến hành cuộc rà soát kéo dài 6 tháng về lực lượng Mỹ tại châu Âu, kết quả sẽ phụ thuộc vào việc các nước thành viên NATO có thể gánh vác trách nhiệm an ninh của chính mình nhanh đến mức nào.
"Đây sẽ là cuộc rà soát thật sự. Nó được thiết kế để đảm bảo NATO chuyển biến nhanh chóng và không thể đảo ngược theo hướng châu Âu đảm nhận vai trò dẫn dắt, đứng lên gánh trách nhiệm chính về phòng thủ của châu lục", ông nói trong cuộc họp.
Ông cũng chỉ trích các đồng minh vì không cho phép lực lượng Mỹ sử dụng căn cứ ở châu Âu trong chiến dịch tấn công Iran, gọi đây là điều "đáng xấu hổ".
Bộ trưởng Hegseth và Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại cuộc họp báo trong khuôn khổ hội nghị bộ trưởng quốc phòng NATO ở Brussels, Bỉ hôm 18/6. Ảnh: AP
Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Elbridge Colby hồi tháng 2 cho biết liên minh đã chuyển đổi thành "NATO 2.0" sau khi Liên Xô tan rã, nhấn mạnh phiên bản này không còn phù hợp.
Tổng thống Trump đã phàn nàn trong nhiều năm qua về trách nhiệm mà Mỹ phải gánh đối với NATO. Ông nhiều lần kêu gọi châu Âu làm nhiều hơn để có thể tự phòng thủ mà không cần sự hỗ trợ của Washington, cũng như đe dọa sẽ rút khỏi liên minh.
Tướng không quân Mỹ Alexus Grynkewich, người giữ chức Tư lệnh Tối cao NATO tại châu Âu, đang xây dựng các kế hoạch dự phòng để bảo vệ châu lục, sau khi Washington hôm 3/6 phát tín hiệu rằng sẽ ngừng cung cấp một tàu sân bay và các tàu hỗ trợ, cũng như đội máy bay tiếp dầu, hàng chục tiêm kích và những khí tài khác cho châu lục trong trường hợp xảy ra khủng hoảng.
Chính quyền Tổng thống Trump cho biết Mỹ cần có khả năng chuẩn bị cho hai xung đột diễn ra cùng lúc, thêm rằng muốn có thêm nguồn lực quân sự trong tay để đề phòng kịch bản xảy ra giao tranh với Trung Quốc ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Phạm Giang (Theo AP, Independent)
