Hà NộiÔng Khoa, 58 tuổi, có hai túi phình động mạch dưới đòn hai bên kèm huyết khối, được bác sĩ can thiệp loại bỏ.
Ông Khoa xuất hiện phình động mạch dưới đòn hai bên vào năm 2022, kích thước 35-40 mm nên được theo dõi định kỳ. Ông có tiền sử tăng huyết áp, rối loạn lipid máu và bệnh mạch vành. Tái khám gần đây tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội ghi nhận khối phình tăng lên 51 mm ở bên phải và 42 mm ở bên trái. Hai động mạch đều xơ vữa, vôi hóa kèm huyết khối bám thành, trong đó bên trái hẹp lòng mạch 50-60%.
PGS.TS.BS.CKII Nguyễn Hữu Ước, Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Tim, Mạch máu và Lồng ngực, cho biết động mạch dưới đòn cấp máu cho cánh tay và là nơi xuất phát của động mạch đốt sống nuôi não. Túi phình càng lớn càng tăng nguy cơ chèn ép, gây tắc mạch não dẫn đến đột quỵ, tắc mạch tay gây hoại tử chi hoặc vỡ dẫn đến chảy máu màng phổi, đe dọa tính mạng. Do đó, người bệnh cần được điều trị sớm để ngăn biến chứng.
Các bác sĩ quyết định can thiệp bằng phương pháp Hybrid kết hợp phẫu thuật mạch máu và can thiệp nội mạch.
PGS Ước (thứ ba từ trái sang) và êkíp thực hiện phẫu thuật Hybrid cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Phình động mạch dưới đòn chiếm khoảng dưới 1% các ca phình động mạch ngoại vi. "Trường hợp bệnh nhân này xuất hiện đồng thời tổn thương ở cả hai bên hiếm gặp", PGS Ước nói. Đây là tổn thương khó xử lý do mạch máu nằm sâu trong vùng cổ - ngực, sát nhiều cấu trúc quan trọng như động mạch cảnh, dây thần kinh. Thách thức lớn nhất của ca phẫu thuật là loại bỏ được túi phình, bảo tồn các nhánh mạch máu quan trọng.
Êkíp phẫu thuật tạo cầu nối giữa động mạch cảnh và động mạch dưới đòn để duy trì dòng máu, đồng thời thắt động mạch dưới đòn, bảo tồn động mạch đốt sống. Sau đó, bác sĩ can thiệp bít đường máu vào túi phình bên trái và đặt hai stent-graft chuyển hướng dòng máu, không cho máu tiếp tục đi vào túi phình bên phải. Nhờ vậy, hai túi phình không còn được cấp máu, trong khi não và hai chi trên vẫn được đảm bảo tưới máu.
Sau phẫu thuật, ông Khoa hồi phục tốt, có thể vận động tay chân, không ghi nhận tình trạng thiếu máu não, chi, được xuất viện sau hai tuần.
Nguyên nhân thường gặp nhất của phình động mạch dưới đòn là xơ vữa động mạch. Bệnh còn có thể liên quan đến nhiễm trùng, chấn thương, hội chứng lối thoát ngực, các bệnh lý mô liên kết di truyền như hội chứng Marfan, Ehlers-Danlos hoặc một số dị tật bẩm sinh hiếm gặp.
Bệnh thường diễn tiến âm thầm trong giai đoạn đầu, ít gây triệu chứng nên dễ bị bỏ sót. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe. PGS Ước khuyến cáo những người có yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, hút thuốc lá hoặc mắc bệnh lý xơ vữa động mạch nên kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bất thường của hệ mạch máu.
Ly Nguyễn
*Tên người bệnh đã được thay đổi
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp
