Thứ hai, 29/6/2026, 18:38 (GMT+7)
Các pha đập nhả, luân chuyển bóng nhanh, chuyển hướng bất ngờ trong một đoạn video vui nhộn vài năm trước có thể là chìa khóa giúp Nhật Bản gây bất ngờ trước Brazil ở vòng 1/16 World Cup 2026.
Cách đây vài năm, một video clip gây sốt trên mạng xã hội về bóng đá Nhật Bản. Khi đó, bộ ba tuyển thủ Nhật Bản gồm Hotaru Yamaguchi, Hiroshi Kiyotake và Yosuke Ideguchi đối đầu với 100 học sinh tiểu học trên một sân bóng kích thước tiêu chuẩn.
Ba tuyển thủ Nhật Bản gồm Hotaru Yamaguchi, Hiroshi Kiyotake và Yosuke Ideguchi đối đầu với 100 học sinh tiểu học trên một sân bóng kích thước tiêu chuẩn. Video: YouTube/The Beautiful Game
Ba cầu thủ nhà nghề nhẹ nhàng tìm cách vượt qua hàng tá đối thủ nhí, kiếm tìm không gian để phối hợp với nhau. Bí quyết trong các pha đập nhả giữa họ thực chất rất đơn giản. 100 em học sinh kia luôn bị hút về phía có bóng, và các tuyển thủ Nhật Bản chỉ cần liên tục luân chuyển bóng sang phía đối diện, nơi một trong ba người hoàn toàn không bị theo kèm.
Tại World Cup 2026, một trong số các bài vở tấn công của tuyển Nhật Bản cũng diễn ra theo ý tưởng tương tự.
Sơ đồ 3-4-3 của Nhật Bản sẽ chuyển thành hàng công 5 người khi kiểm soát bóng, liên tục quấy phá hàng thủ đối phương bằng cách tìm ra "người tự do". Ở đây là một biên thủ (wing-back) dâng cao như một piston, rồi bất ngờ di chuyển tấn công vùng cấm từ điểm mù hàng thủ đối phương mà không bị ai theo kèm, sẵn sàng cho một đường chuyền chuyển hướng từ đồng đội.
Tình huống biên thủ trái của Nhật Bản là Keito Nakamura di chuyển bó vào nách trung lộ để nhận bóng dứt điểm trong bàn gỡ 1-1 trước Hà Lan. Ảnh chụp màn hình
Những biên thủ trong hệ thống của "Samurai Xanh" không phải là kiểu wing-back thuần chờ đợi thời cơ. Họ khác Daniel Munoz hay Denzel Dumfries - những người chỉ chực chờ di chuyển sau (late run) để tấn công ở cột xa. Họ đương nhiên vẫn làm được chuyện đó, nhưng Ritsu Doan hay Keito Nakamura còn là những cầu thủ đá trái kèo: người thuận chân trái đá cánh phải, người thuận chân phải đá cánh trái.
Điều đó có nghĩa, hai cầu thủ này có thể di chuyển bó vào nách trung lộ hoặc trung lộ để dứt điểm, như cách Nakamura từng làm để ghi bàn vào lưới Hà Lan ở vòng bảng. Và họ cũng có thể ngoặt bóng vào trong để chuyền chéo góc đảo hướng tấn công.
Tình huống đầu hiệp hai trận Nhật Bản - Thụy Điển, khi Daichi Kamada dạt trái để tạt sâu ra cánh đối diện cho biên thủ phải Sugawara dứt điểm. Ảnh: Chụp màn hình
Một tình huống diễn ra đầu hiệp hai trong trận hòa Thụy Điển 1-1 là minh chứng rõ nhất cho lối tiếp cận này của Nhật Bản. Ở khoảnh khắc tiền vệ trung tâm Daichi Kamada dạt sang cánh trái để tiếp ứng Nakamura, anh ngoặt bóng lại vào chân phải rồi tạt sâu sang cánh đối diện cho biên thủ Yukinari Sugawara – người thay Doan ở vị trí đó. Bóng nảy xuống mặt sân trước khi cầu thủ này kịp vô-lê.
Sau cú bắt vô-lê hụt của Sugawara, Thụy Điển phá bóng ra và Nhật Bản đoạt bóng hai, luân chuyển đến vị trí của tiền vệ trung tâm Ao Tanaka. Ảnh: Chụp màn hình
Bóng được Thụy Điển phá ra, và Nhật Bản thu hồi, đưa đến vị trí của Ao Tanaka. Lập tức, tiền vệ trung tâm này chuyền đảo cánh, chuyển hướng tấn công ra trở lại cánh trái, nơi Kamada vẫn đang chờ sẵn để sút nối. Nhưng bóng bị thủ thành Zetterstrom cản phá, và trọng tài biên cũng căng cờ báo hiệu việt vị.
Tanaka sau đó chuyền bóng đảo hướng tấn công ra lại cánh trái, nơi Kamada vẫn ở đó và tấn công cột xa. Ảnh: Chụp màn hình
Tình huống này cho thấy Nhật Bản luôn có một cầu thủ chực chờ ở cột xa. Đối thủ bị hút về phía bóng. Và các đồng đội sẽ tìm thấy anh ta bằng những pha chuyển hướng tấn công chớp nhoáng.
Brazil lại có điểm yếu chí mạng ở chính hai cánh. Hậu vệ phải Danilo sẽ sang tuổi 35 khi World Cup 2026 kết thúc, và anh cũng không phải là mẫu hậu vệ biên tốc độ, cơ động thường thấy của Brazil. Hậu vệ trái Douglas Santos chưa bao giờ được đứng vào hàng ngũ ngôi sao. Ở trung tâm hàng thủ, "Selecao" rất kiên cố với cặp Marquinhos - Gabriel, trong đó người thứ hai không chiến cực tốt. Vì vậy, nếu bỏ cặp trung vệ này khỏi phương trình, tìm cách luân chuyển bóng qua khỏi tầm không chiến của họ có thể là cách tiếp cận cho Nhật Bản.
De Jong từ hàng tiền vệ lùi về để tạo thành tuyến thủ 5 người của Hà Lan trước Nhật Bản. Ảnh: Chụp màn hình
Để có thể đối phó trước cách dàn quân 5 người trên hàng công của Nhật Bản, đối thủ thường thiết lập một tuyến thủ có nhân sự tương đương, thường là rút bớt một cầu thủ ở tuyến trên lùi về hỗ trợ. Hà Lan của HLV Ronald Koeman đã làm như vậy, khi để Frenkie de Jong lùi xuống từ hàng tiền vệ. Bấy giờ, hai hậu vệ biên Hà Lan sẽ giãn rộng ra, quán xuyến chiều ngang sân để đối phó trước các pha đảo cánh của Nhật Bản.
Nhưng liệu Brazil của Carlo Ancelotti có làm như vậy? Kịch bản này khó có thể xảy ra, xét ở vị thế lẫn nhân sự. Liệu Casemiro có sắm vai De Jong để lùi về chơi giữa hàng thủ? Hay liệu tiền đạo cánh 19 tuổi Rayan sẽ tiếp tục được trao suất đá chính, từ đó lãnh trọng trách lùi sâu phòng ngự? Đó có thể sẽ là bài toán mà chiến lược gia Italy phải tìm đáp án.
Hoàng Thông tổng hợp
