Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành tạo ra những sản phẩm công nghệ chiến lược cụ thể, "nhìn thấy được, đo đếm được", phấn đấu có kết quả ngay trong năm 2026.
Đây là yêu cầu được Phó thủ tướng đưa ra tại phiên họp đầu tiên của Tổ công tác của Chính phủ về phát triển công nghệ chiến lược, sáng 4/6. Thông điệp được đưa ra sau khi các bộ, ngành đã hoàn tất bước đầu xây dựng danh mục nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, đến nay đã có 48 nhiệm vụ được đề xuất, trải rộng từ trí tuệ nhân tạo (AI), robot công nghiệp, thiết bị bay không người lái, điện toán đám mây, an ninh mạng đến vaccine thế hệ mới, thiết bị y tế và công nghệ nông nghiệp. Nhiều nhiệm vụ xác định rõ sản phẩm đầu ra, doanh nghiệp tham gia, nhu cầu nguồn lực và lộ trình triển khai đến năm 2030.
Một số sản phẩm cụ thể đã được đưa vào kế hoạch phát triển. Trong lĩnh vực công nghiệp, Bộ Công Thương dự kiến xây dựng bản sao số (Digital Twin) cho hệ thống điều hành lưới điện quốc gia, phát triển thiết bị đóng cắt điện áp từ 22 kV đến 500 kV và robot công nghiệp hai tay sử dụng chương trình điều khiển nội địa.
Ở lĩnh vực giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất nền tảng giáo dục thông minh quốc gia ứng dụng AI và công nghệ thực ảo. Trong khi đó, Bộ Quốc phòng xây dựng hệ thống quản lý thiết bị bay không người lái quốc gia phục vụ quản lý vùng trời và phát triển kinh tế tầm thấp, dự kiến thử nghiệm ngay trong năm 2026.
Bộ Công an sẽ triển khai nền tảng điện toán đám mây nội địa, nền tảng bảo mật - an ninh mạng quốc gia cùng thiết bị bay không người lái và hệ thống giám sát, phát hiện, chế áp UAV. Bộ Khoa học và Công nghệ bước đầu hình thành 13 nhiệm vụ, tập trung vào AI, AI camera xử lý tại biên, robot tự hành, thiết bị bay không người lái, công nghệ chế biến sâu đất hiếm và hạ tầng mạng di động thế hệ mới.
Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì phiên họp thứ nhất của Tổ công tác của Chính phủ về phát triển công nghệ chiến lược - Ảnh: VGP/Gia Huy
Lĩnh vực y tế đề xuất 11 nhiệm vụ liên quan đến vaccine thế hệ mới dùng cho người, liệu pháp tế bào và thiết bị y tế in 3D. Trong khi đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự kiến triển khai 12 nhiệm vụ, hướng tới các giống cây trồng, vật nuôi và thủy sản thế hệ mới, vaccine thú y, chế phẩm sinh học, hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, các đơn vị đã hoàn thành bước rà soát và xây dựng đề xuất. Một số nhiệm vụ đã được chủ động bố trí nguồn lực để triển khai ngay trong năm 2026. Tuy nhiên, vẫn còn vướng mắc về cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ, cơ chế tài chính, huy động nguồn lực, hạ tầng nghiên cứu và thử nghiệm, hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật cũng như việc phối hợp liên ngành và thương mại hóa sản phẩm.
Phó thủ tướng cho rằng, công nghệ chiến lược có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển đất nước. Vì vậy, các bộ, ngành cần chuyển ngay từ giai đoạn chuẩn bị sang triển khai thực tế, tập trung tạo ra sản phẩm, công nghệ và doanh nghiệp cụ thể, mang lại kết quả rõ ràng. Mục tiêu là "tạo ra những sản phẩm nhìn thấy được, đo đếm được và mang lại hiệu quả thực chất".
Kết luận phiên họp đầu tiên của Tổ công tác của Chính phủ về phát triển công nghệ chiến lược, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành phấn đấu trong năm 2026 có các sản phẩm công nghệ chiến lược đầu tiên.
Chính phủ cũng yêu cầu Bộ Khoa học và công nghệ hoàn thiện Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Công nghệ cao trong tháng 6, bao gồm các nội dung liên quan đến công nghệ chiến lược. Bộ cũng sẽ chủ trì triển khai Chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc giai đoạn 2026-2030, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho công nghệ chiến lược.
Song song với đó, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao tổng hợp các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược do các bộ, ngành đề xuất; nghiên cứu, đề xuất cơ chế nhận diện, xác nhận và dán nhãn sản phẩm công nghệ chiến lược; hoàn thiện đề án phát triển các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia phục vụ công việc này.
Trước đó, đầu tháng 5, Chính phủ đã ban hành danh mục 10 nhóm công nghệ chiến lược và 30 sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên phát triển. Tiếp đó là danh mục 20 nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược gắn với các bài toán lớn của quốc gia.
Trọng Đạt
