Doanh nghiệp nhỏ tại Việt Nam mới chuyển đổi số "phần ngọn", bằng việc tận dụng Facebook, Zalo, Tiktok để livestream, bán hàng, theo chuyên gia.
Ngày 7/7, tại hội thảo về thúc đẩy ứng dụng công nghệ số, ông Jason Lusk, Giám đốc điều hành Công ty tư vấn bền vững Clickable Impact, cho rằng các doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ thích ứng rất nhanh với các nền tảng mạng xã hội miễn phí.
"Họ tiếp thị sản phẩm trên Facebook, nhận đặt hàng trên Zalo", ông nói, ví von đây là "hệ điều hành doanh nghiệp chính yếu".
Tuy nhiên, ông Jason cho rằng các kênh mạng xã hội cũng là rào cản trong chuyển đổi số của doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ. Bởi lẽ, chúng giúp bán hàng bằng mối quan hệ cá nhân chủ doanh nghiệp, không tạo ra dữ liệu kinh doanh hữu ích như quản lý tồn kho, tài chính, chuỗi cung ứng.
Quan trọng hơn, dù được đào tạo về công cụ số mới, chủ doanh nghiệp vẫn quay lại với mạng xã hội. "Các ứng dụng được hướng dẫn trong hội thảo đào tạo bị bỏ quên ngay sau khi chương trình kết thúc", đại diện Clickable Impact nêu vấn đề.
Ông chỉ ra thực tế doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ muốn đầu tư vào hoạt động mang lại thu nhập hôm nay, không phải công nghệ kỳ vọng sinh lời dài hạn.
Ông Jason Lusk, Giám đốc điều hành Clickable Impact tại hội thảo. Ảnh: APED
Bà Trịnh Thị Hương, Phó cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (APED, Bộ Tài chính) cũng cho rằng chuyển đổi số trong các doanh nghiệp siêu nhỏ chưa đồng đều, đặc biệt với các đơn vị ở khu vực nông thôn và vùng sâu, vùng xa.
Dự thảo báo cáo đánh giá toàn diện về ứng dụng công nghệ số do Clickable Impact thực hiện ghi nhận tình trạng trên diễn ra không chỉ ở Việt Nam, mà hiện diện tại các nước còn lại trong nhóm quốc gia CLMV-TL (Campuchia, Lào, Myanmar, Việt Nam và Timor-Leste).
Tại ASEAN, khối doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa chiếm khoảng 97% tổng số doanh nghiệp, tạo 85% việc làm. Tại nhóm CLMV-TL, khối doanh nghiệp này tập trung trong lĩnh vực nông nghiệp, đối mặt với nhiều rào cản về tính phi chính thức, tiếp cận thông tin thị trường, tài chính, năng lực kỹ thuật số.
Ông Vithoune Sithimolada, Phó cục trưởng Cục Xúc tiến Doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (Bộ Công Thương Lào), nhấn mạnh việc "tích hợp số" sâu hơn vào hoạt động kinh doanh sẽ giúp doanh nghiệp cắt giảm chi phí, tăng năng suất. Ông nhấn mạnh chuyển đổi số thực chất là yêu cầu cơ bản để tồn tại và cạnh tranh xuất khẩu, không còn là yếu tố "xa xỉ" trong kinh doanh.
Để tăng năng lực số cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, Giám đốc Clickable Impact khuyến nghị hoạt động hỗ trợ chủ doanh nghiệp cần tiếp tục duy trì, đảm bảo việc áp dụng thành công, thay vì dừng lại ở vài buổi đào tạo. Chương trình đào tạo cũng cần hướng tới việc giải quyết vấn đề bằng công nghệ, thay vì hướng dẫn họ cách sử dụng phần mềm.
Các chuyên gia khuyến nghị chính sách cần ưu tiên những tổ chức hỗ trợ tại khu vực xa trung tâm, ví dụ nhà cung cấp dịch vụ số hóa cơ bản, hợp tác xã, tổ chức nông dân, văn phòng khuyến nông... Bên cạnh đó, công cụ số cần được thiết kế đơn giản, phù hợp với năng lực của nông dân, doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, thay vì chỉ phù hợp với đơn vị lớn.
Thủy Trương
