Các chuyên gia phác họa bức tranh hội nhập giáo dục đa chiều, từ đại học, du học đến phát triển nguồn nhân lực tương lai qua 7 tập vodcast "Đối thoại Giáo dục".
Vodcast "Đối thoại Giáo dục" do VnExpress phối hợp với Hội đồng Anh thực hiện, gồm 7 tập với sự tham gia của các lãnh đạo giáo dục, chuyên gia, giảng viên đến từ Việt Nam và Vương quốc Anh, cùng các cựu du học sinh Anh. Nội dung chương trình xoay quanh các chủ đề then chốt như hợp tác giáo dục đại học, bảo đảm chất lượng, vai trò của cộng đồng thực hành, phát triển kỹ năng và du học, nhằm gợi mở góc nhìn đa chiều về tiến trình hội nhập.
Mỗi tập tiếp cận một chủ đề khác nhau, song cùng hướng tới một câu hỏi chung: làm thế nào để giáo dục Việt Nam kết nối hiệu quả với tri thức toàn cầu, đồng thời tạo ra giá trị thiết thực cho sự phát triển trong nước?
"Nếu xem hội nhập giáo dục là một bức tranh lớn, 7 tập phát sóng giống như những mảnh ghép phản ánh nhiều khía cạnh khác nhau của quá trình này", đại diện Hội đồng Anh nhận định.
Hợp tác quốc tế gắn với tự chủ đại học
Một trong những chủ đề xuyên suốt chuỗi vodcast là vai trò của hợp tác quốc tế trong quá trình đổi mới và hội nhập của giáo dục đại học Việt Nam.
Theo các chuyên gia tham gia chương trình, hợp tác giữa Việt Nam và Vương quốc Anh hiện không còn dừng lại ở các chương trình liên kết đào tạo hay trao đổi sinh viên. Phạm vi hợp tác đã mở rộng sang nhiều lĩnh vực như quản trị đại học, kiểm định chất lượng, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và kết nối doanh nghiệp.
Từ câu chuyện của Đại học Bách khoa Hà Nội, các diễn giả cho rằng việc tiếp cận kinh nghiệm quản trị từ các trường đại học Vương quốc Anh đã góp phần hỗ trợ các cơ sở giáo dục Việt Nam trong quá trình thực hiện tự chủ đại học. Những mô hình quản trị hiện đại, hệ thống đánh giá hiệu quả hoạt động hay phương pháp gắn kết nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn đang tạo thêm động lực cho quá trình đổi mới.
PGS.TS Huỳnh Quyết Thắng (giữa) cùng bà Hoàng Vân Anh (trái), Hội đồng Anh tại tập 1 Vodcast "Đối thoại giáo dục - Hợp tác Việt Nam - Vương quốc Anh". Ảnh: British Council
Điểm đáng chú ý là các mô hình quốc tế không được áp dụng theo hướng sao chép nguyên mẫu. Thay vào đó, nhiều chương trình hợp tác được điều chỉnh để phù hợp với điều kiện, nhu cầu và mục tiêu phát triển của từng cơ sở giáo dục tại Việt Nam.
Tinh thần này cũng xuất hiện trong các tập thảo luận về bảo đảm chất lượng, phát triển kỹ năng hay nghiên cứu khoa học. Các chuyên gia đều nhấn mạnh hội nhập không đồng nghĩa với việc nhập khẩu nguyên vẹn mô hình nước ngoài, mà là quá trình chọn lọc, tiếp thu và chuyển hóa thành những giải pháp phù hợp với bối cảnh trong nước.
Chuỗi chương trình đồng thời cho thấy vai trò ngày càng lớn của các mạng lưới học thuật quốc tế, cộng đồng cựu du học sinh, các chuyên gia và mentor trong việc lan tỏa tri thức. Đây được xem là cầu nối giúp kinh nghiệm quốc tế được chuyển hóa thành những dự án nghiên cứu, sáng kiến giáo dục hoặc mô hình phát triển cộng đồng tại Việt Nam.
Trong tập "Khi tri thức trở về", các khách mời chia sẻ xu hướng ngày càng nhiều du học sinh lựa chọn quay về nước sau thời gian học tập ở nước ngoài. Thay vì xem du học là con đường để định cư, nhiều người trẻ hiện coi đây là cơ hội tích lũy tri thức, kỹ năng và trải nghiệm quốc tế trước khi trở về đóng góp cho quê hương.
Những kiến thức về môi trường, phát triển bền vững, chuyển đổi số, khoa học dữ liệu hay đổi mới sáng tạo được đưa trở lại để giải quyết các bài toán thực tiễn của Việt Nam. Theo các diễn giả, đây cũng là một biểu hiện rõ nét của hội nhập giáo dục trong giai đoạn mới, khi tri thức không chỉ dịch chuyển một chiều mà tạo ra vòng tuần hoàn giá trị giữa Việt Nam và thế giới.
Các chuyên gia chia sẻ tại tập 5 vodcast "Đối thoại Giáo dục" chủ đề "Khi tri thức trở về - Hành trình cống hiến của du học sinh Vương quốc Anh". Ảnh: British Council
Những "mắt xích" trong tiến trình hội nhập
Bên cạnh câu chuyện hợp tác quốc tế, chuỗi vodcast còn làm nổi bật những yếu tố được xem là nền tảng của hội nhập giáo dục hiện đại.
Trong nhiều tập phát sóng, các diễn giả cùng nhắc tới một nhóm năng lực đang trở thành yêu cầu chung của thế kỷ 21, bao gồm tư duy phản biện, kỹ năng số, kỹ năng xanh, khả năng thích ứng và học tập suốt đời.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh chóng, biến đổi khí hậu ngày càng tác động sâu rộng và thị trường lao động liên tục dịch chuyển, giá trị của giáo dục không chỉ nằm ở kiến thức chuyên môn. Điều quan trọng hơn là khả năng giúp người học thích ứng với những thay đổi và chủ động tạo ra cơ hội cho bản thân.
Tinh thần này được thể hiện rõ trong tập 7 phát sóng về kỹ năng cho thanh niên vì một tương lai bền vững. Thông qua các chương trình như Youth Connect hay dự án Skills for Future, người trẻ được trang bị không chỉ kỹ năng số mà còn cả kỹ năng lãnh đạo, tư duy phản biện, khả năng hợp tác và nhận thức về phát triển bền vững.
Tập 6 vodcast "Đối thoại Giáo dục" chủ đề "Phụ nữ trong STEM: Hành trình bước vào thế giới khoa học". Ảnh: British Council
Khái niệm hội nhập cũng được nhìn nhận theo hướng rộng hơn. Đó không chỉ là việc tiếp cận môi trường học tập quốc tế, mà còn là khả năng tham gia vào các cuộc thảo luận toàn cầu về biến đổi khí hậu, công nghệ, bình đẳng giới hay phát triển cộng đồng.
Việt Nam ưu tiên phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo, khẳng định vai trò quan trọng của giáo dục STEM. Trong lĩnh vực này, đã sự thay đổi đáng kể về vai trò của phụ nữ trong nghiên cứu khoa học. Nếu trước đây nữ giới chủ yếu tham gia ở một số ngành truyền thống, hiện nay ngày càng nhiều người theo đuổi AI, khoa học dữ liệu, machine learning hay công nghệ môi trường.
Các chương trình học bổng và mạng lưới quốc tế được đánh giá không chỉ mang lại cơ hội học tập mà còn giúp đào tạo tài năng, tạo ra cộng đồng hỗ trợ, kết nối nghiên cứu và phát triển nghề nghiệp lâu dài. Đây cũng là một trong những yếu tố góp phần thúc đẩy tiếp cận bình đẳng trong giáo dục và khoa học.
Một mắt xích khác được đề cập trong chuỗi là hoạt động tư vấn du học. Với xu hướng mở rộng thông tin, công nghệ phát triển, vai trò của tư vấn viên đang chuyển từ cung cấp thông tin sang đồng hành cùng người học trong việc lựa chọn ngành nghề, xây dựng lộ trình phát triển và định hướng tương lai.
Các diễn giả chia sẻ tại tập 4 vodcast "Đối thoại Giáo dục" chủ đề "Nâng cao chất lượng tư vấn - Kiến tạo hành trình du học thành công". Ảnh: British Council
Điều này phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận giáo dục quốc tế. Du học không còn đơn thuần là lựa chọn một điểm đến, mà trở thành một phần trong chiến lược phát triển năng lực dài hạn của mỗi cá nhân.
Đại diện Hội Đồng Anh nhận định, qua các chủ đề được thảo luận, chuỗi vodcast cho thấy hội nhập giáo dục không còn là câu chuyện "quốc tế hóa" mang tính hình thức. Trọng tâm đang dần chuyển sang xây dựng năng lực nội tại, phát triển con người và tạo dựng những kết nối tri thức có khả năng tạo ra giá trị bền vững.
Theo đại diện Hội đồng Anh, mục tiêu của chuỗi "Đối thoại Giáo dục" không chỉ là chia sẻ kinh nghiệm từ Vương quốc Anh hay giới thiệu các mô hình hợp tác quốc tế, mà còn tạo không gian đối thoại giữa các bên liên quan trong hệ sinh thái giáo dục, chuyển hóa từ hợp tác quốc tế sang hội nhập thông qua nâng cao năng lực nội tại của các cơ sở giáo dục và nguồn nhân lực địa phương.
Thông qua những câu chuyện thực tiễn, chương trình hướng tới việc gợi mở các giải pháp cho những vấn đề đang được quan tâm như nâng cao chất lượng giáo dục đại học, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo hay xây dựng các cơ hội học tập công bằng và bao trùm hơn.
Bảy tập phát sóng khép lại nhưng những chủ đề được đặt ra vẫn tiếp tục mở rộng. Từ hợp tác quốc tế, bảo đảm chất lượng, du học, STEM đến kỹ năng tương lai, chuỗi vodcast đã cho thấy giáo dục đang trở thành một trong những nền tảng quan trọng giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào nền kinh tế tri thức toàn cầu, đồng thời tạo nguồn lực cho sự phát triển bền vững trong tương lai.
Thái Anh
Xem chi tiết các tập phát sóng tại vodcast "Đối thoại giáo dục" tại đây.
