Viêm gan B, C tiến triển âm thầm, có thể dẫn tới xơ gan và ung thư gan nếu phát hiện muộn, chuyên gia đề xuất bổ sung xét nghiệm sàng lọc hai bệnh này vào chương trình khám sức khỏe miễn phí toàn quốc.
Đề xuất được GS.TS Nguyễn Văn Kính, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam, nêu tại hội thảo hưởng ứng Ngày Thế giới Phòng chống Viêm gan, tổ chức tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 ngày 28/7. Hội thảo do Hội Gan mật Việt Nam phối hợp thực hiện, với chủ đề Tiến bộ mới trong dự phòng và điều trị viêm, xơ, ung thư gan.
Theo GS Kính, virus viêm gan B và C là nguyên nhân hàng đầu gây xơ gan, ung thư gan tại Việt Nam. Nhiều nước phát triển đã giảm mạnh tỷ lệ mắc nhờ hàng chục năm duy trì tiêm chủng và sàng lọc. Việt Nam vẫn thuộc nhóm quốc gia có tỷ lệ nhiễm cao trên thế giới, với hơn 6 triệu người mắc viêm gan B mạn tính và gần một triệu người mắc viêm gan C mạn tính.
Bệnh có thể diễn tiến nhiều năm không biểu hiện rõ trước khi gây xơ gan hoặc ung thư gan. Theo số liệu GLOBOCAN, mỗi năm Việt Nam ghi nhận trên 25.000 ca ung thư gan mới. Nghiên cứu giám sát ung thư biểu mô tế bào gan tại Bệnh viện Chợ Rẫy năm 2018 cho thấy 66% bệnh nhân mới chẩn đoán có nhiễm viêm gan B, 21% nhiễm viêm gan C.
"Xơ gan và ung thư gan sẽ tiếp tục gia tăng nếu chúng ta không mở rộng nhanh việc chẩn đoán và điều trị viêm gan B, C", GS Kính nói.
Người cao tuổi lấy máu xét nghiệm tại trạm y tế phường Cầu Ông Lãnh, TP HCM. Ảnh Thanh Tùng
Việt Nam đặt mục tiêu loại trừ viêm gan virus vào năm 2030. Các chuyên gia cho rằng mục tiêu này còn nhiều rào cản khi tỷ lệ người biết tình trạng nhiễm của mình thấp, chưa có chương trình sàng lọc diện rộng, chi phí điều trị vượt khả năng chi trả của nhiều bệnh nhân.
Xét nghiệm viêm gan B, C hiện có giá khoảng 100.000-200.000 đồng, tùy loại xét nghiệm và cơ sở y tế. Người mắc viêm gan B thường phải dùng thuốc kháng virus lâu dài, chi phí 80.000-1,3 triệu đồng mỗi tháng. Một liệu trình điều trị viêm gan C kéo dài 12 tuần có giá khoảng 22 triệu đồng, bảo hiểm y tế chi trả khoảng một nửa.
Bộ Y tế vừa công bố chương trình khám sức khỏe định kỳ miễn phí toàn quốc từ năm 2026. Người từ 18 tuổi trở lên được khám lâm sàng toàn diện, xét nghiệm công thức máu, đường huyết, chức năng gan, thận, phân tích nước tiểu và chụp X-quang tim phổi.
Giai đoạn đầu ưu tiên người cao tuổi, hộ nghèo, người khuyết tật, người mắc bệnh mạn tính và người dân vùng sâu, vùng xa. Đến năm 2028, chương trình mở rộng cho toàn dân. GS Kính xem đây là cơ hội để đưa xét nghiệm viêm gan B, C vào gói khám cơ bản.
"Nếu được bổ sung, xét nghiệm này sẽ giúp phát hiện hàng triệu trường hợp nhiễm chưa được chẩn đoán, tạo cơ hội điều trị sớm, giảm nguy cơ xơ gan, ung thư gan và giảm chi phí y tế trong tương lai", ông nói.
Ông cũng đề nghị tăng tỷ lệ tiêm vaccine viêm gan B liều sơ sinh và nâng hiệu quả dự phòng lây truyền từ mẹ sang con, bởi đây là đường lây của phần lớn ca mắc mới tại Việt Nam. Thuốc điều trị viêm gan B, C cần được đưa vào danh mục đấu thầu tập trung hoặc đàm phán giá để hạ chi phí cho người bệnh.
GS.TS Lê Trung Hải, Chủ tịch Hội Gan mật Việt Nam, cho biết thời gian tới sẽ tiếp tục đẩy mạnh phong trào toàn dân phòng chống viêm gan, hướng tới mục tiêu loại trừ viêm gan virus và giảm gánh nặng ung thư gan.
Người dân được khuyến cáo xét nghiệm viêm gan B, C ít nhất một lần để biết tình trạng nhiễm. Người chưa mắc nên tiêm vaccine phòng viêm gan B và kiểm tra nồng độ kháng thể sau tiêm. Người đã mắc cần tái khám định kỳ 6 tháng, tuân thủ điều trị kháng virus và tầm soát ung thư gan.
Lê Nga
