Đại biểu Quốc hội Trần Thị Hiền đề xuất áp dụng thủ tục hải quan rút gọn với hàng hóa thương mại điện tử có giá trị nhỏ, số lượng giao dịch lớn.
Thông tin trên được Chủ tịch HĐQT, Giám đốc Công ty cổ phần xây dựng và phát triển hạ tầng kỹ thuật Hà Nam Trần Thị Hiền (đoàn Ninh Bình) nêu tại phiên thảo luận tổ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, chiều 3/8.
Tại dự thảo luật, Chính phủ đề xuất bổ sung quy định về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử. Theo đó, giao dịch hàng hóa qua các nền tảng thương mại điện tử phải làm thủ tục hải quan và chịu sự kiểm tra, giám sát của cơ quan này. Đồng thời, tổ chức, cá nhân tại Việt Nam khi mua, bán hàng hóa với nước ngoài qua thương mại điện tử phải xác thực định danh điện tử.
Nhiều đại biểu Quốc hội cho biết ủng hộ việc bổ sung quy định trên vào dự thảo Luật Hải quan (sửa đổi). Tuy nhiên, bà Trần Thị Hiền cho rằng đặc thù của hàng hóa thương mại điện tử là số lượng đơn hàng rất lớn, nhưng giá trị từng đơn vị nhỏ lẻ và yêu cầu tốc độ luân chuyển nhanh.
Đại biểu Trần Thị Hiền tại phiên họp tổ chiều 3/8. Ảnh: Media Quốc hội
Theo bà, nếu áp dụng quy trình kiểm tra, giám sát như hàng hóa truyền thống có thể gây ách tắc tại cửa khẩu. Do đó, đại biểu đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu, bổ sung phương thức quản lý phù hợp với hàng hóa thương mại điện tử có giá trị nhỏ, số lượng giao dịch lớn trên cơ sở quản lý rủi ro và ứng dụng công nghệ thông tin. Bà gợi ý có thể áp dụng thủ tục hải quan điện tử rút gọn, nhằm tránh gây ùn tắc thông quan và tạo thuận lợi cho thương mại điện tử xuyên biên giới.
Ngoài ra, đại biểu đoàn Ninh Bình cũng kiến nghị chỉ bắt buộc xác thực định danh điện tử đối với các giao dịch vượt quá một ngưỡng giá trị nhất định hoặc cho phép gián tiếp thông qua hệ thống thanh toán (ngân hàng, ví điện tử). Đề xuất này nhằm hạn chế phát sinh chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân.
Tương tự, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP HCM, cho rằng Chính phủ cần xác lập nguyên tắc áp dụng với hàng hóa giá trị thấp qua thương mại điện tử. Bà Lan đề nghị cần quy định cụ thể mức xác định hàng hóa giá trị nhỏ, tránh tình trạng hải quan, doanh nghiệp mỗi nơi hiểu một cách khác nhau.
Về cơ chế khiếu nại, đại biểu đoàn TP HCM cho biết quy trình khiếu nại hiện nay theo luật kéo dài khoảng 30-45 ngày, khiến hàng hóa bị giữ lại cửa khẩu, gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp. Vì vậy, bà Phong Lan gợi ý xây dựng cơ chế cho phép ký quỹ bảo lãnh như một số quốc gia để doanh nghiệp được tạm đưa hàng hóa khỏi cửa khẩu. Sau khi quá trình khiếu nại được giải quyết xong, doanh nghiệp sẽ chịu trách nhiệm về việc này.
Góp ý về hồ sơ hải quan, Phó chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Nguyễn Minh Đức cho biết dự thảo quy định chứng từ, hồ sơ hải quan gồm dạng dữ liệu điện tử và chứng từ giấy. Ông đánh giá quy định này chưa thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số và chưa rõ trường hợp nào bắt buộc dùng chứng từ giấy.
Vì vậy, đại biểu đề xuất tờ khai và chứng từ hải quan phải được lập, gửi dưới dạng dữ liệu điện tử, trừ 4 trường hợp. Các trường hợp này gồm xảy ra sự cố mất kết nối hệ thống công nghệ thông tin của cơ quan hải quan hoặc sự cố đường truyền mạng; hàng hóa phục vụ trực tiếp cho quốc phòng an ninh, viện trợ nhân đạo, cứu trợ khẩn cấp chưa thể tích hợp trên hệ thống điện tử; các trường hợp liên quan đến bí mật quốc gia; khi cơ quan hải quan có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, vi phạm pháp luật cần kiểm tra, đối chiếu trực tiếp chứng từ gốc bằng giấy.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan dự kiến được Quốc hội thảo luận tại hội trường ngày 7/8 và xem xét biểu quyết thông qua ngày 23/8.
Anh Tú
