DeepSeek, startup AI của Trung Quốc, được cho là đang âm thầm tự thiết kế chip bán dẫn riêng nhằm giảm sự phụ thuộc vào Nvidia và Huawei.
Theo Reuters, dự án phát triển chip của DeepSeek thực tế đã được khởi động từ một năm trước. Khác với dòng GPU đa năng, chip này được tối ưu hóa chuyên biệt cho giai đoạn suy luận, quá trình mô hình AI đã hoàn thiện xử lý dữ liệu và phản hồi yêu cầu của người dùng, thay vì dùng để huấn luyện mô hình mới.
Nếu thành công, bước đi sẽ đánh dấu sự chuyển dịch chiến lược quan trọng của DeepSeek, startup được gọi là "nhà vô địch AI của Trung Quốc" nhờ triết lý tập trung vào đột phá thuật toán thay vì thương mại hóa phần mềm.
Động thái này cũng sẽ tạo thêm áp lực trực tiếp lên Huawei, ông lớn công nghệ hiện nắm giữ gần một nửa thị trường chip AI trị giá 50 tỷ USD của Trung Quốc nhờ tận dụng khoảng trống sau lệnh cấm xuất khẩu của Mỹ. Trước DeepSeek, các hãng công nghệ lớn khác như Alibaba và Baidu cũng đã tự chủ nguồn cung chip AI và bắt đầu chiếm dần thị phần của Huawei.
Logo DeepSeek V4 trên một chiếc smartphone. Ảnh: Bảo Lâm
Hiện dự án vẫn ở giai đoạn đầu. Công ty đang tích cực tiếp xúc và thảo luận với các đối tác thiết kế, nhà máy đúc bán dẫn và đơn vị cung ứng chip nhớ. Theo các nguồn tin, startup này cũng tăng cường chiêu mộ kỹ sư thiết kế chip trong vài tháng qua, nhưng mọi quy trình đều được thực hiện bảo mật, không đăng công khai trên các nền tảng tuyển dụng truyền thống.
Quyết định tự làm chip của DeepSeek phù hợp xu hướng toàn cầu của các nhà phát triển AI lớn nhằm giành quyền kiểm soát phần cứng và giảm sự phụ thuộc vào Nvidia. Tháng trước, OpenAI trình làng Jalapeno, chip suy luận tùy chỉnh đầu tiên hợp tác cùng Broadcom, trong khi Anthropic cũng đang cân nhắc một lộ trình tương tự.
Đối với DeepSeek, dự án còn mang tính sống còn, khi Liang Wenfeng, nhà sáng lập DeepSeek, từng thừa nhận các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip của Mỹ là thách thức lớn cho công ty.
Mô hình R1 của DeepSeek, từng khiến hàng loạt của cổ phiếu công nghệ Mỹ lao dốc vào tháng 1/2025, vốn được huấn luyện trên Nvidia H800 - dòng chip được tinh chỉnh cho thị trường Trung Quốc trước khi bị Mỹ cấm cửa cuối 2023. Sau đó, DeepSeek chuyển hướng dựa vào chip Ascend của Huawei để huấn luyện các bản cập nhật như V4 hay V4-Flash.
Dù thị trường chip suy luận đang là mảnh đất màu mỡ và tăng trưởng nhanh nhất do ứng dụng AI ngày càng phổ biến, giới phân tích nhận định chặng đường của DeepSeek sẽ không dễ dàng. Việc thiết kế một chip đủ sức cạnh tranh đòi hỏi nhiều năm và nguồn vốn khổng lồ.
Rào cản lớn nhất của startup này nằm ở khâu sản xuất, khi Mỹ cấm các nhà máy đúc chip tiên tiến trên thế giới nhận đơn hàng từ Trung Quốc, đồng thời siết khả năng tiếp cận chip nhớ băng thông cao, linh kiện cốt lõi của chip suy luận AI.
Dù vậy, việc DeepSeek từ bỏ nguyên tắc "nói không với vốn ngoại" để mở vòng gọi vốn kỷ lục 7 tỷ USD, giúp định giá công ty ở mức 52-59 tỷ USD vào tháng trước, được đánh giá là bước chuẩn bị tài chính vững chắc cho chiến lược bán dẫn đầy tham vọng này.
Huy Đức tổng hợp
