Con tôi 7 tuổi, thường xuyên sử dụng thiết bị điện tử để học tập, giải trí. Đeo kính chống ánh sáng xanh có thể phòng cận thị không, dùng như thế nào đúng cách? (Ngọc Anh, 35 tuổi, Hà Nội)
Trả lời:
Ánh sáng xanh là loại ánh sáng nhìn thấy được, có bước sóng ngắn, phát ra từ mặt trời, đèn LED và các thiết bị điện tử như điện thoại, máy tính, tivi. Ánh sáng xanh được chia thành hai nhóm gồm ánh sáng xanh tím (380-450 nm) và ánh sáng xanh lam (450-500 nm). Trong đó, ánh sáng xanh từ mặt trời là nguồn tự nhiên, còn ánh sáng xanh nhân tạo phát ra từ màn hình thiết bị số trong thời gian dài.
So với các dải ánh sáng vàng hoặc đỏ, ánh sáng xanh có năng lượng cao hơn và có thể xuyên sâu vào mắt. Việc tiếp xúc màn hình liên tục trong thời gian dài có thể khiến mắt phải điều tiết nhiều, gây mỏi mắt, khô mắt, nhức mắt hoặc rối loạn giấc ngủ do ức chế hormone melatonin điều hòa nhịp thức - ngủ.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học khẳng định ánh sáng xanh từ thiết bị điện tử ở mức sử dụng thông thường là nguyên nhân trực tiếp khiến trẻ cận thị. Tật khúc xạ này chủ yếu liên quan đến việc nhìn gần kéo dài, dùng thiết bị điện tử liên tục, thiếu thời gian hoạt động ngoài trời và yếu tố di truyền hơn là do ánh sáng xanh đơn thuần.
Thực tế kính chống ánh sáng xanh là loại kính có lớp phủ giúp lọc hoặc kiểm soát một phần ánh sáng xanh đi vào mắt. Trong đó, kính blue cut có khả năng cắt phần lớn ánh sáng xanh, còn kính blue control chủ yếu lọc ánh sáng xanh tím. Loại kính này có thể giúp giảm chói, hỗ trợ giảm cảm giác mỏi mắt hoặc khó chịu khi trẻ phải học online hay nhìn màn hình lâu. Một số trẻ cũng có thể ngủ dễ hơn khi hạn chế tiếp xúc ánh sáng xanh vào buổi tối. Những tác dụng này chủ yếu là hỗ trợ tạo cảm giác dễ chịu khi dùng thiết bị điện tử chứ không thay thế các biện pháp bảo vệ mắt khác.
Nếu trẻ vẫn dùng điện thoại, máy tính liên tục từ 2 giờ trở lên, nhìn màn hình ở khoảng cách quá gần hoặc sử dụng trong môi trường thiếu sáng, nguy cơ mỏi mắt và tiến triển cận thị vẫn tăng lên. Việc đeo kính lúc này không có tác dụng ngăn ngừa cận thị.
Theo Hiệp hội Nhãn khoa Mỹ (AAO), hiện nay vẫn chưa đưa ra khuyến nghị sử dụng kính đặc biệt để phòng ngừa các bệnh lý mắt khi dùng thiết bị điện tử.
Trẻ đeo kính chống ánh sáng xanh giúp giảm chói, giảm cảm giác mỏi mắt khi nhìn màn hình lâu. Ảnh minh họa: Hải Âu
Nếu có nhu cầu sử dụng, phụ huynh không nên cho trẻ đeo kính chống ánh sáng xanh cả ngày, đặc biệt khi trẻ không mắc tật khúc xạ hoặc không có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt. Một số loại kính kém chất lượng có thể làm hình ảnh bị ám màu, giảm độ trong hoặc gây khó chịu khi đeo lâu.
Để hạn chế nguy cơ cận thị, phụ huynh nên kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị điện tử của trẻ, nhắc trẻ giữ khoảng cách phù hợp với màn hình, tránh xem điện thoại trong bóng tối và áp dụng quy tắc 20-20-20 để mắt được nghỉ ngơi.
Trẻ cũng cần tăng hoạt động ngoài trời, ngủ đủ giấc, ăn uống đầy đủ dưỡng chất và hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước giờ đi ngủ. Khi có các dấu hiệu như nheo mắt, ngồi sát tivi, dụi mắt thường xuyên hoặc nhìn xa kém, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám mắt để được kiểm tra kịp thời.
ThS.BS Lê Thanh Huyền
Đơn vị Mắt Công nghệ cao
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp
