Địa phương chi tiền tỉ thu hút giáo sư ngành y có hiệu quả?

HĐND tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành nghị quyết về chính sách thu hút bác sĩ trình độ cao và bác sĩ làm việc tại các đơn vị sự nghiệp y tế công lập tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2026-2030.

Một trong những nhóm đối tượng thu hút là người được phong học hàm giáo sư, phó giáo sư, bác sĩ có học vị tiến sĩ y học, bác sĩ chuyên khoa cấp II, bác sĩ nội trú, thạc sĩ y khoa, bác sĩ chuyên khoa cấp I, bác sĩ y khoa.

Nhiều chính sách đãi ngộ

Mức hỗ trợ bác sĩ có học hàm giáo sư 3 tỉ đồng, phó giáo sư 2 tỉ đồng, tiến sĩ và bác sĩ chuyên khoa cấp II 1 tỉ đồng. Bác sĩ nội trú, thạc sĩ y khoa, bác sĩ chuyên khoa cấp I, bác sĩ tốt nghiệp loại xuất sắc được hỗ trợ 500 triệu đồng.

Trước đó vào tháng 1-2026, HĐND TP Hà Nội cũng ban hành nghị quyết về cơ chế chính sách thu hút người tài các lĩnh vực trọng điểm, quan trọng ưu tiên, trong đó có y tế. Bên cạnh các điều kiện và chính sách làm việc, phúc lợi, nhà ở, đào tạo... còn có chính sách hỗ trợ một lần. 

Theo đó, thành phố hỗ trợ một lần kinh phí và 100% thuế thu nhập cá nhân. Giáo sư được hỗ trợ 1.000 lần mức lương tối thiểu vùng I, phó giáo sư 800 lần mức lương tối thiểu vùng I. Tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa cấp II và tương đương 500 lần mức lương tối thiểu vùng I. Như vậy với mức lương tối thiểu vùng 1 là 5,31 triệu đồng/tháng, người có học hàm giáo sư được hỗ trợ 1 lần 5,31 tỉ đồng.

Trường hợp có bằng tiến sĩ do các trường đại học trong nhóm 200 đại học hàng đầu thế giới theo các bảng xếp hạng quốc tế uy tín (tại thời điểm cấp bằng) 600 lần mức lương tối thiểu vùng I.

Thạc sĩ trong nhóm 1.000 trường đại học hàng đầu thế giới theo các bảng xếp hạng quốc tế uy tín (tại thời điểm cấp bằng), bác sĩ chuyên khoa cấp I và tương đương 300 lần mức lương tối thiểu vùng I. 

Cử nhân đại học trong nhóm 1.000 trường đại học hàng đầu thế giới theo các bảng xếp hạng quốc tế uy tín (tại thời điểm cấp bằng) 150 lần mức lương tối thiểu vùng I.

Ngoài ra những đối tượng này cũng có thể được cơ quan sử dụng đề xuất mức lương cao. Mức 1 là 50 lần mức lương tối thiểu vùng I/người/tháng, mức 2 là 30 lần mức lương tối thiểu vùng I/người/tháng, mức 3 là 20 lần mức lương tối thiểu vùng I/người/tháng.

Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng đang tổ chức lấy ý kiến dự thảo nghị quyết quy định chính sách thu hút, đãi ngộ và đào tạo phát triển nguồn nhân lực y tế trên địa bàn tỉnh. Trong đó mức hỗ trợ một lần được đề xuất cho người học học vị tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa II là 600 triệu đồng. 

Thạc sĩ, chuyên khoa I, bác sĩ nội trú được hỗ trợ 500 triệu đồng. Bác sĩ tốt nghiệp loại giỏi được hỗ trợ 400 triệu đồng, loại khá 350 triệu đồng, loại trung bình hoặc trung bình khá 300 triệu đồng.

Quảng Trị cũng đã ban hành chính sách hỗ trợ thu hút, tuyển dụng nguồn nhân lực bác sĩ vào làm việc tại các đơn vị sự nghiệp y tế công lập trên địa bàn tỉnh. Mức hỗ trợ đối với giáo sư, phó giáo sư là 500 triệu đồng.

Tiến sĩ y khoa, bác sĩ chuyên khoa cấp II và văn bằng bác sĩ chuyên khoa tương đương trình độ chuyên khoa cấp II theo quy định hiện hành là 400 triệu đồng. Bác sĩ nội trú là 350 triệu đồng. Thạc sĩ y khoa, bác sĩ chuyên khoa cấp I và văn bằng bác sĩ chuyên khoa tương đương trình độ chuyên khoa cấp I theo quy định hiện hành, bác sĩ đa khoa hệ chính quy tốt nghiệp loại xuất sắc là 300 triệu đồng.

Tiền không phải tất cả

Theo chuyên gia giáo dục - TS Hoàng Ngọc Vinh - chọn người làm việc trong ngành y tế theo năng lực thực tế không nhất thiết theo bằng cấp hay chức danh... Điều quan trọng trước hết là tuyển đúng người có năng lực thực, đúng chuyên ngành địa phương đang cần, tránh tình trạng thu hút được người giỏi nhưng không phù hợp nhu cầu thực tế.

Sau tuyển dụng phải có kế hoạch sử dụng rõ ràng, giao nhiệm vụ và sản phẩm cụ thể đồng thời bảo đảm thiết bị, ê kíp hỗ trợ, quyền chủ động chuyên môn và môi trường văn hóa làm việc thân thiện, để người được thu hút có thể phát huy đúng năng lực.

"Cần đặt ra những câu hỏi thực tế: Người được tuyển sẽ giải quyết vấn đề gì? Kết quả được đo bằng gì? Họ có chuyển giao kỹ thuật, đào tạo đội ngũ kế cận và nâng năng lực của cơ sở y tế hay không?...

Đây là những tiêu chí then chốt để tránh đầu tư hình thức. Tiền có thể đưa người giỏi đến nhưng cách dùng người và môi trường làm việc mới quyết định họ có tạo ra giá trị thực sự hay không", ông Vinh nêu quan điểm.

Tương tự, GS.TS.BS Ngô Minh Xuân - nguyên Hiệu trưởng Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch - cho rằng vật chất cũng quan trọng nhưng không phải yếu tố hàng đầu thu hút và giữ chân lâu dài người có học hàm, học vị y khoa làm việc ở các địa phương.

Ông phân tích một giáo sư, phó giáo sư hay tiến sĩ làm nghiên cứu không phải một mình mà phải có ê kíp, cơ sở vật chất trang thiết bị phù hợp, dự án hấp dẫn chứ không chỉ làm công việc khám chữa bệnh. 

"Để chính sách thu hút hiệu quả có thể tính đến các sinh viên vừa tốt nghiệp có năng lực tốt, có tình cảm với địa phương như có gốc gác ở tỉnh đó. Sinh viên mới ra trường chưa có điều kiện vật chất như nơi ở, lương bổng... có thể gắn bó với tỉnh.

Dù là thu hút sinh viên mới tốt nghiệp cũng cần có chính sách để họ ổn định và phát triển lâu dài, làm được việc, có sự ủng hộ, có cơ hội phát triển", ông Xuân chia sẻ.