Thứ hai, 29/6/2026, 16:00 (GMT+7)
Thoái hóa khớp vai thường gây đau, cứng khớp và hạn chế vận động, ảnh hưởng đến sinh hoạt của người bệnh.
Thoái hóa khớp vai là tình trạng tổn thương sụn và xương dưới sụn tại khớp vai, tiến triển dần theo thời gian, dẫn đến các triệu chứng đau, phát ra tiếng lục khục ở khớp khi cử động, lâu ngày có thể khiến vai cứng, hạn chế vận động.
ThS.BS Hoàng Thị Quỳnh Anh, Khoa Cơ Xương Khớp, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, cho biết khớp vai có biên độ vận động lớn nhất trên cơ thể, tham gia hầu hết các hoạt động hằng ngày. Thoái hóa khớp này thường tiến triển âm thầm, không đe dọa tính mạng, nhưng nếu không được điều trị sớm có thể làm giảm đáng kể khả năng vận động.
Thoái hóa khớp vai thường xảy ra do tuổi cao, khả năng tái tạo sụn khớp giảm dần, không bắt kịp quá trình bào mòn diễn ra liên tục. Người thường xuyên lao động nặng, nâng vật nặng quá đầu hoặc chơi các môn thể thao sử dụng khớp vai nhiều như pickleball, tennis, cầu lông, bơi lội, bóng chuyền... có nguy cơ thoái hóa khớp vai sớm hơn, do khớp phải chịu áp lực lặp đi lặp lại trong thời gian dài.
Các chấn thương như gãy xương vùng vai, trật khớp vai hoặc rách gân chóp xoay có thể làm thay đổi cấu trúc khớp, khiến sụn khớp bị bào mòn nhanh hơn bình thường. Người mắc các bệnh lý như viêm khớp dạng thấp, gout, đái tháo đường hoặc các bệnh chuyển hóa khác cũng có nguy cơ thoái hóa khớp vai sớm.
Bác sĩ Quỳnh Anh cho biết đau là triệu chứng điển hình nhất của thoái hóa khớp vai. Ở giai đoạn đầu, cơn đau chỉ xuất hiện khi vận động, mang vác hoặc chơi thể thao, sau đó tăng dần cả về cường độ lẫn tần suất, làm hạn chế sinh hoạt và giảm khả năng lao động. Nhiều người đau nhiều về đêm, đặc biệt khi nằm nghiêng sang bên vai bệnh, làm gián đoạn giấc ngủ.
Cứng khớp là triệu chứng tiếp theo, khi người bệnh dần cảm thấy khớp vai cứng hơn, khó giơ tay lên cao, khó đưa tay ra sau lưng để cài cúc áo, mặc áo hoặc chải tóc. Khi lớp sụn tiếp tục bị mòn, hai đầu xương cọ xát trực tiếp vào nhau tạo nên cảm giác lục khục hoặc lạo xạo mỗi khi cử động. Nếu không điều trị, biên độ vận động của khớp vai ngày càng giảm, người bệnh mất dần khả năng thực hiện các động tác sinh hoạt đơn giản.
Bác sĩ Quỳnh Anh khuyên người bệnh cảm thấy đau, cứng vai kéo dài nhiều ngày, không giảm sau khi nghỉ ngơi nên tới bệnh viện chuyên khoa khám sớm. Bác sĩ kiểm tra khớp, chỉ định chụp X-quang để đánh giá mức độ hẹp khe khớp, gai xương hoặc biến dạng đầu xương. Siêu âm giúp phát hiện tình trạng viêm bao hoạt dịch, tràn dịch khớp, tổn thương gân và phần mềm quanh vai. Trong trường hợp nghi ngờ tổn thương phức tạp hoặc cần đánh giá sụn khớp, gân chóp xoay và dây chằng, bác sĩ chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI).
Tiêm collagen cho người thoái hóa khớp vai. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo bác sĩ Quỳnh Anh, thoái hóa khớp vai là bệnh mạn tính, chưa thể điều trị khỏi hoàn toàn. Mục tiêu điều trị là giảm đau, kiểm soát phản ứng viêm, duy trì tầm vận động và làm chậm quá trình thoái hóa. Tùy giai đoạn, người bệnh được kê thuốc giảm đau, thuốc chống viêm, thuốc hỗ trợ bảo vệ sụn khớp. Thay đổi chế độ sinh hoạt, tránh mang vác nặng, vật lý trị liệu và phục hồi chức năng giúp giảm viêm, tăng sức mạnh nhóm cơ quanh vai hỗ trợ khớp đã thoái hóa và hạn chế cứng khớp.
Các liệu pháp y học tái tạo như tiêm chất nhờn (HA), collagen, huyết tương giàu tiểu cầu giúp giảm triệu chứng và tăng tốc độ phục hồi thoái hóa. Với tổn thương nặng gây đau kéo dài, mất chức năng hoặc điều trị bảo tồn không còn hiệu quả, bác sĩ cân nhắc các phương pháp can thiệp ngoại khoa như nội soi khớp hoặc thay khớp vai nhân tạo.
Bác sĩ Quỳnh Anh khuyến cáo mỗi người nên duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục đều đặn, tăng cường sức mạnh các nhóm cơ quanh vai và tránh lặp đi lặp lại các động tác quá sức trong thời gian dài để phòng ngừa thoái hóa sớm. Người có tiền sử chấn thương vai hoặc mắc các bệnh lý khớp nên khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm tổn thương.
Thanh Long
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh cơ xương khớp tại đây để bác sĩ giải đáp
