Thứ ba, 14/7/2026, 06:12 (GMT+7)
Dù mang những sắc thái rất riêng, đội tuyển Pháp đang hướng đến hành trình của thế hệ Brazil giai đoạn 1994 đến 2002 – khi vào chung kết World Cup ba lần liên tiếp.
Trước khi mơ về trận chung kết tại sân MetLife ngày 19/7, Pháp sẽ phải vượt qua thử thách từng loại họ ở bán kết Euro 2024: Tây Ban Nha. Nếu đòi nợ thành công, thầy trò Didỉe Deschamps sẽ san bằng thành tích của Đức với ba lần vào chung kết liên tiếp giai đoạn 1982-1990. Song chính kỷ nguyên vàng son của Brazil giai đoạn 1994-2002, với hai lần vô địch xen giữa một lần về nhì, mới là mục tiêu Pháp đang nhắm tới.
Tập thể Brazil chụp ảnh trước trận chung kết World Cup 2002 ở sân Quốc tế Yokohama, Nhật Bản ngày 30/6/2002. Ảnh: Reuters
Có những sự tương đồng nhất định giữa "Selecao" 2002 và "Les Bleus" 2026. Đầu tiên là chuỗi trận toàn thắng. Điểm khác biệt nhỏ duy nhất ở khía cạnh này là ở World Cup 2026 với thể thức 48 đội, Pháp phải đá thêm vòng 1/16 so với thể thức 32 đội của kỳ World Cup 2002. Tuy nhiên, thầy trò Deschamps vẫn giữ vững mạch toàn thắng, tương tự đoàn quân của Luiz Felipe Scolari ở Nhật Bản - Hàn Quốc năm xưa.
Điểm giống nhau dễ nhận thấy tiếp theo là sự hiện diện của "cây đinh ba" tấn công hủy diệt ở cả hai thế hệ. Năm 2002, Brazil gieo rắc nỗi kinh hoàng bằng bộ ba "3R" huyền thoại là Rivaldo, Ronaldo Nazario và Ronaldinho. Giờ đây, Pháp cũng đang sở hữu một tam tấu đáng sợ không kém gồm Kylian Mbappe, Ousmane Dembele và Michael Olise. Năm xưa, Scolari thường tung Denilson vào sân như một "quân bài tẩy" thứ tư trên hàng công. Hiện tại, đôi trẻ Desire Doue và Bradley Barcola cũng đang đóng vai trò tương tự trong phương án xoay tua chiến lược của Deschamps.
Thống kê bàn thắng cũng nói lên nhiều điều. Trước trận bán kết gặp Thổ Nhĩ Kỳ năm 2002, "Selecao" đã ghi 15 bàn. Con số này gần như trùng khớp với các học trò của Deschamps, những người đã có 16 bàn trước cuộc chạm trán Tây Ban Nha.
Ronaldo de Lima (bên trái cúp vàng) ăn mừng chức vô địch World Cup 2002 cùng các đồng đội ở sân Quốc tế Yokohama, Nhật Bản ngày 30/6/2002. Ảnh:L’Équipe
Đi sâu vào chi tiết ở giải đấu năm 2002, "Người ngoài hành tinh" Ronaldo ghi 8 bàn, Rivaldo bỏ túi 5 bàn cùng một kiến tạo, còn Ronaldinho có 2 bàn và 3 kiến tạo. Trở lại với hiện tại, cặp bài trùng Mbappe - Dembele cũng đã chạm mốc lần lượt 8 và 5 bàn. Nhưng nếu tính thêm cả các thông số kiến tạo (3 của Mbappe, 2 của Dembele và 6 của Olise), tam tấu của "Les Bleus" thậm chí còn tỏ ra nhỉnh hơn. Đó là chưa kể Barcola cũng đã có riêng 2 bàn và một kiến tạo.
Một điểm tương đồng lớn khác là vai trò đầu tàu của Ronaldo Nazario 24 năm trước và Mbappe hiện tại trên đất Bắc Mỹ. Năm 2002, cựu danh thủ Inter Milan đến châu Á trong sự hoài nghi sau ba mùa giải bị tàn phá bởi những chấn thương. Trong màu áo đội chủ sân Giuseppe Meazza, ông ngồi ngoài cả mùa 2000-2001 và chỉ đá vỏn vẹn 16 trận (10 trận ở Serie A) ở mùa giải ngay trước World Cup. Song 4 bàn ở vòng bảng đã kích hoạt bản năng sát thủ, mở màn cho chuỗi trận thăng hoa rực rỡ và khép lại bằng cú đúp nhấn chìm Đức 2-0 ở chung kết. Đó là sự hồi sinh nằm ngoài sức tưởng tượng của nhiều người.
Mbappe cũng đến Mỹ trong nỗi niềm nghi ngại. Trải qua một mùa giải dù vẫn thiết lập được những thông số ghi bàn hàng đầu châu Âu trong màu áo Real Madrid, anh khép lại với thất bại về mặt thành tích tập thể, và nhất là ngồi ngoài dưỡng thương trong giai đoạn cuối. Trong khi, đội bóng cũ của anh là PSG lại tiếp tục vô địch Champions League.
Mbappe ăn mừng sau bàn ấn định chiến thắng 3-1 trong trận Pháp – Senegal ở vòng bảng World Cup 2026 trên sân MetLife, New Jersey, Mỹ ngày 16/6/2026. Ảnh: AFP
Những hạn chế trong việc hỗ trợ pressing tầm cao của Mbappe cũng trở thành chủ đề thảo luận, nhất là khi đặt lên bàn cân với người đồng đội ở ĐTQG là Dembele – người luôn chực chờ lao vào đối thủ để gây áp lực bằng ánh mắt rực cháy. Vai trò thủ lĩnh của Mbappe cũng có lúc bị đặt dấu hỏi, cộng với các vấn đề bên ngoài sân cỏ, như việc ngôi sao này thường lên tiếng về các vấn đề chính trị - xã hội.
Để rồi, thủ quân "Les Bleus" đáp lại bằng những màn trình diễn siêu hạng với sức công phá mành lưới đối phương đều đặn, và đang đua tranh cùng Lionel Messi cho giải thưởng Vua phá lưới World Cup. Không phải ngẫu nhiên mà Ronaldo Nazario, chủ nhân Quả Bóng Vàng 1997 đã dành những lời hoa mỹ cho Mbappe. "Lối chơi của Mbappe làm tôi nhớ lại thời kỳ đỉnh cao của chính mình. Cậu ấy là một trong những cầu thủ xuất sắc nhất hiện tại và là người thừa kế tự nhiên của các huyền thoại bóng đá", huyền thoại người Brazil nói cách đây chưa lâu trên báo Pháp L’Équipe.
Tuy nhiên, giữa Brazil 2002 và Pháp 2026 vẫn tồn tại những khác biệt cốt lõi, mà lớn nhất nằm ở tư duy chiến thuật. Năm 2002, Scolari bố trí sơ đồ 3-4-1-2 với hàng thủ ba trung vệ, dù hai cánh là cặp hậu vệ biên có thiên hướng dâng cao tấn công (Cafu cánh phải và Roberto Carlos cánh trái). Phía trên, Ronaldinho đá hộ công ngay sau song sát Ronaldo Nazario và Rivaldo. "Selecao" thời điểm đó từng phải trải qua chiến dịch vòng loại Nam Mỹ chật vật, dẫn tới quyết định Scolari lên nắm quyền vào tháng 6/2001.
Vượt qua vòng loại, Brazil của "Big Phil" ưu tiên xây dựng nền tảng vững chắc từ hàng thủ, từ đó trông cậy vào khả năng kết liễu trận đấu của bộ ba "3R" ở phía trên. Kỳ World Cup năm đó, Brazil không phải ứng cử viên số một, họ bị các nhà cái xếp sau ĐKVĐ Pháp và Argentina.
HLV Didier Deschamps ăn mừng sau trận Pháp – Morocco ở tứ kết World Cup 2026 trên sân Boston, Foxborough, Mỹ ngày 9/7/2026. Ảnh: Reuters
Thầy trò Scolari đã phải vất vả mới thắng được Bỉ ở vòng 1/8, nghẹt thở vượt qua Anh 2-1 ở tứ kết, và hạ Thổ Nhĩ Kỳ ở bán kết bằng cú chích mũi giày của Ronaldo Nazario để thắng tối thiểu. Trận chung kết áp đảo trước Đức vô tình biến hành trình giành ngôi sao thứ 5 lên ngực áo của sắc vàng xanh trông có vẻ như một định mệnh không thể khác, một cái kết hợp lý cho nền bóng đá Nam Mỹ.
Ngược lại, Pháp 2026 đang vận hành qua sơ đồ 4-2-3-1. Các học trò của Deschamps tạo cảm giác rằng họ thắng dễ dàng đến mức hiển nhiên, qua đó khẳng định vị thế ứng cử viên nặng ký bậc nhất giải bên cạnh Tây Ban Nha. Đánh giá của Opta hiện xếp Pháp cao hơn ba đội tuyển còn lại, với khả năng vô địch là 34%.
Bất chấp khởi đầu chệch choạc trong hiệp một trước Senegal hay trận vòng 1/8 ức chế trước lối đá rát của Paraguay, Pháp với khối đội hình dâng cao vẫn luôn tìm cách chơi pressing tầm cao. Báo Pháp So Foot thậm chí còn ví von tập thể "Les Bleus" hiện tại mang dáng dấp của một Brazil quyến rũ và không thể cản phá giai đoạn 1982-1986. Đó là thời của những vũ điệu Samba khiến người hâm mộ mê đắm, được dẫn dắt bởi Zico, Socrates, Alemao, Falcao hay Careca.
Song chỉ có một khác biệt cay đắng, "Selecao" tài hoa ngày ấy chưa một lần được chạm tay vào cúp vàng thế giới.
Hoàng Thông (theo So Foot)
