Trung Quốc công bố dự án mạng lưới điện toán không gian Xingshu, hướng tới triển khai khoảng 1.000 vệ tinh để xử lý dữ liệu bằng AI ngay trên quỹ đạo trước khi truyền kết quả về Trái đất - Ảnh đồ họa: THANH HIỆP
Theo báo SCMP ngày 24-7, Trung Quốc vừa công bố mạng lưới điện toán không gian mới mang tên Xingshu (Star Hub), được thiết kế để xử lý dữ liệu vệ tinh bằng trí tuệ nhân tạo (AI) ngay trên quỹ đạo thay vì truyền toàn bộ dữ liệu về Trái đất.
Theo ông Chi Nan, giáo sư truyền thông quang học tại Đại học Phúc Đán (Thượng Hải, Trung Quốc), mạng lưới này sẽ gồm khoảng 1.000 vệ tinh. Dự án do Đại học Phúc Đán và Công ty Công nghệ Không gian Thượng Hải Xingshu Tiansuan Space Technology cùng phát triển.
Phát biểu tại Hội nghị Trí tuệ nhân tạo thế giới (WAIC) ở thành phố Thượng Hải ngày 24-7, ông Chi cho biết Xingshu sẽ cung cấp dịch vụ điện toán theo yêu cầu trên quỹ đạo, cho phép chính phủ, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong các lĩnh vực như năng lượng, vận tải biển và tài chính thuê năng lực tính toán theo giờ.
Theo giới thiệu, Xingshu sẽ kết hợp dữ liệu quan sát từ vệ tinh với AI để phục vụ dự báo thời tiết, cảnh báo thiên tai, giám sát cảng biển, kiểm tra lưới điện và các dịch vụ viễn thám.
Ý tưởng của điện toán không gian là xử lý dữ liệu ngay trên quỹ đạo thay vì truyền toàn bộ về Trái đất.
Vệ tinh sẽ dùng AI phân tích dữ liệu và chỉ gửi kết quả, giúp giảm tải hệ thống truyền dữ liệu.
Theo ông Chi, hệ thống sẽ gồm một vệ tinh điện toán trung tâm, đóng vai trò "bộ não không gian", kết nối bằng liên lạc laser với các vệ tinh quan sát Trái đất và vệ tinh thời tiết để thu thập, xử lý dữ liệu trước khi gửi kết quả về mặt đất.
Dự án sẽ triển khai theo ba giai đoạn, bắt đầu với hai vệ tinh điện toán và 12 vệ tinh quan sát tích hợp AI, sau đó mở rộng lên 50 vệ tinh điện toán và 100 vệ tinh quan sát, trước khi hoàn thiện chòm vệ tinh khoảng 1.000 chiếc.
Xingshu là dự án mới nhất trong các sáng kiến điện toán không gian của Trung Quốc, sau chòm vệ tinh Tiansuan do Đại học Bưu chính Viễn thông Bắc Kinh dẫn đầu và Chòm vệ tinh điện toán Tam Thể (Three-Body Computing Constellation) do Phòng thí nghiệm Chiết Giang phát triển.
Trong khi đó, Công ty SpaceX của tỉ phú Elon Musk đang theo đuổi hướng tiếp cận khác khi đề xuất triển khai tới 1 triệu vệ tinh làm trung tâm dữ liệu AI trên quỹ đạo.
Tuy nhiên các nhà khoa học Trung Quốc cho rằng nước này không cần đi theo hướng của SpaceX, mà nên tập trung xử lý dữ liệu ngay trên quỹ đạo và chỉ truyền những thông tin cần thiết về Trái đất, như định hướng của các dự án Xingshu, Tiansuan và Three-Body.
