Đại tá Lê Văn Sơn cho biết dự kiến quân đội sẽ tổ chức lễ khai quật công viên Lê Thị Riêng, TP HCM vào ngày 6/7 để tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.
Trưa 4/7, tại họp báo Chính phủ thường kỳ, đại tá Lê Văn Sơn, Phó cục trưởng Chính sách - Xã hội, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, cho biết chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được phát động ngày 2/4, nhưng thời gian tính từ 15/3/2026 đến 27/7/2027.
Mục tiêu của chiến dịch nhằm tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành lấy mẫu 230.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang; giám định ADN 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ; xây dựng, hoàn thiện, đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin.
Chiến dịch cũng hoàn thành rà phá bom mìn, vật liệu nổ, tập trung tại vùng lõi như Vị Xuyên (Tuyên Quang), Lào Cai, Lạng Sơn để tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Đến ngày 4/7, chiến dịch bước sang ngày 111 và đạt được nhiều kết quả. Cụ thể, Bộ Quốc phòng giao chỉ tiêu tìm kiếm, quy tập cụ thể cho các đơn vị, hiện đã kiện toàn 32 đội quy tập với 1.500 người.
Đại tá Lê Văn Sơn, Phó cục trưởng Chính sách - Xã hội, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Phó chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Ảnh: Nhật Bắc/VGP
Các cơ quan đồng thời rà soát thông tin, nhất là hồ sơ giải mật của nước ngoài để tổ chức hội thảo xác minh, kết luận thông tin về mộ liệt sĩ tập thể. Sau hai cuộc hội thảo tại Quảng Ngãi và TP HCM, đến nay Quảng Ngãi đã tìm thấy một hài cốt liệt sĩ. Tại TP HCM, các đơn vị đang khảo sát dò tìm và dự kiến tổ chức lễ khai quật công viên Lê Thị Riêng ngày 6/7 để tìm hài cốt liệt sĩ.
Đại tá Lê Văn Sơn cho hay điểm mới trong phương pháp dò tìm là kết hợp giữa đối chiếu tọa độ trên bản đồ với thực địa, kết hợp lời kể nhân chứng với sử dụng thiết bị hiện đại (radar quét ngầm) để tăng độ chính xác, rút ngắn thời gian, giảm khối lượng phải đào đắp, phá dỡ trong quá trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.
Bộ Quốc phòng đang tổ chức lấy mẫu đồng loạt hài cốt liệt sĩ với các mộ chưa xác định được thông tin trong khoảng 3.000 nghĩa trang trên cả nước. Bộ đã ban hành hướng dẫn quy trình lấy mẫu, vận chuyển, bàn giao, bảo quản, lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ và tổ chức tập huấn trên toàn quốc.
Để hạn chế nhầm lẫn, sai sót trong quá trình lấy và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ, Bộ Quốc phòng giao Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) xây dựng phần mềm quản lý thông tin mẫu. Phần mềm có chức năng số hóa, lưu trữ toàn bộ thông tin trong quá trình lấy mẫu để bảo đảm có thể "truy vết" các mẫu đã lấy nếu có sự nhầm lẫn trong quá trình bàn giao, lưu trữ. Đến nay đã có trên 300 đội lấy mẫu hài cốt liệt sĩ với khoảng 3.300 người.
Về xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Bộ Nội vụ đã tham mưu Chính phủ ban hành chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong tổ chức lấy mẫu, giám định và xác định danh tính bằng giám định ADN. Đây là cơ sở để các địa phương dự toán, đảm bảo kinh phí tổ chức lấy mẫu và giám định ADN hài cốt liệt sĩ.
Theo đại tá Lê Văn Sơn, Bộ Quốc phòng đã thành lập 330 tổ, đội rà phá với quân số hơn 5.000 và 1.300 phương tiện để rà phá bom mìn, vật liệu nổ tại vùng lõi Vị Xuyên, Tuyên Quang, Lạng Sơn.
Đến nay, chiến dịch đã tìm kiếm, quy tập được 1.300 hài cốt liệt sĩ và 3 mộ tập thể tại Tuyên Quang; lấy mẫu 27.000 mộ liệt sĩ, trong đó mộ đủ điều kiện lấy mẫu gần 20.000; bàn giao 9.000 mẫu cho các đơn vị giám định ADN. Quân đội đã rà phá bom mìn trên diện tích 7.000 ha, riêng vùng lõi Vị Xuyên 3.000 ha, đạt hơn 70% tiến độ. Bộ Công an thu gần 95.000 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, phân tích và đồng bộ vào cơ sở dữ liệu hơn 50.000 mẫu.
Vị trí 3 rãnh trong công viên Lê Thị Riêng nghi là nơi chôn tập thể các chiến sĩ trong chiến dịch Mậu Thân 1968. Đồ họa: Khánh Hoàng
Trước đó, nhóm nghiên cứu nhận định công viên Lê Thị Riêng, nơi từng là nghĩa địa Chí Hòa, có thể tồn tại ba rãnh mộ tập thể với khoảng 900 liệt sĩ và đồng bào trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968. Kết quả dựa trên công trình nghiên cứu kéo dài 8 năm của nhóm chuyên gia do kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng dẫn đầu, thông qua đối chiếu ảnh tư liệu lịch sử của hãng AP và ảnh vệ tinh giai đoạn 1968-1972.
Ngày 22/6, một số khu vực trong công viên Lê Thị Riêng được rào chắn, chuẩn bị đào thăm dò nơi nghi có các rãnh chôn tập thể khoảng 900 liệt sĩ.
Vũ Tuân
