Dưới nắng như đổ lửa, miệt mài lấy mẫu ADN tìm tên cho liệt sĩ

Những ngày này, khu vực phía nam TP Đà Nẵng hứng đợt nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt. Ngày 19-7, nhiệt độ cao nhất phổ biến 37-39 độ C, riêng trạm khí tượng Tam Kỳ ghi nhận 40 độ C.

Giữa cái nắng như đổ lửa, Nghĩa trang liệt sĩ Tam Ngọc (phường Hương Trà, TP Đà Nẵng, trước đây thuộc TP Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam) nóng hầm hập. Dưới những lều bạt che tạm, hơn chục thành viên Đội lấy mẫu của phường Hương Trà vẫn miệt mài làm việc, mồ hôi ướt đẫm quần áo.

Nghĩa trang hiện có 169 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Mỗi phần mộ đều được cắm một lá cờ nhỏ để đánh dấu, phục vụ việc khai quật, lấy mẫu ADN theo kế hoạch.

Ông Trương Văn Thời - thành viên Đội khai quật, lấy mẫu - cho biết từ 6h sáng mỗi ngày, các thành viên có mặt tại nghĩa trang, dâng hương tại tượng đài tưởng niệm rồi thắp nhang từng phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính nằm trong kế hoạch lấy mẫu ADN. Cùng thời điểm, cán bộ quân sự chụp ảnh từng ngôi mộ để số hóa dữ liệu.

Sau khi hoàn tất các nghi thức, đội sử dụng máy cắt phần nắp mộ, rồi cẩn trọng dùng xẻng lấy từng lớp đất cát bên dưới. Mỗi nắm đất đều được sàng lọc kỹ để tìm mẫu hài cốt và các di vật của liệt sĩ (nếu có).

Khi việc khai quật hoàn tất, mẫu hài cốt được chuyển đến khu vực chuyên môn để cán bộ lấy mẫu sinh phẩm và thực hiện các thủ tục số hóa dữ liệu.

"Sau đó chúng tôi đưa hài cốt vào quách mới, an táng lại đúng vị trí ban đầu, lấp đất, đậy nắp mộ và trít kín bằng hồ", ông Thời nói.

Theo ông Thời, các thành viên trong đội luôn ý thức sâu sắc về sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ nên từng công đoạn khai quật, cất bốc đều được thực hiện hết sức cẩn trọng, tỉ mỉ.

"Dù làm việc dưới thời tiết nắng nóng như thiêu đốt, anh em vẫn cố gắng hết sức. Mỗi ngôi mộ lấy được mẫu đều mang lại niềm vui, khiến mọi người quên đi sự mệt mỏi", ông chia sẻ.

Tại nghĩa trang, một khu vực riêng được bố trí để lấy mẫu sinh phẩm. Hai cán bộ y tế mặc đồ bảo hộ kín từ đầu đến chân tiếp nhận các mẫu hài cốt, cẩn thận sàng lọc từng mẩu xương để lấy mẫu gửi giám định ADN, phục vụ xác định danh tính liệt sĩ.

Ngay bên cạnh là bàn số hóa dữ liệu hài cốt, nơi các cán bộ, chiến sĩ quân đội liên tục cập nhật thông tin sau mỗi phần mộ được khai quật. Có những ngôi mộ tìm được cả mẫu hài cốt lẫn di vật của liệt sĩ, nhưng cũng có nhiều trường hợp không còn đủ mẫu để giám định do thời gian chôn cất đã quá lâu.

Thiếu tá Nguyễn Khắc Tân - trợ lý quân lực Ban Chỉ huy Quân sự phường Hương Trà - cho biết đơn vị đang triển khai việc lấy mẫu theo chủ trương của Đảng, Nhà nước trong "Chiến dịch 500 ngày đêm". Dù nhiều ngày qua thời tiết nắng nóng gay gắt, các lực lượng vẫn nỗ lực thực hiện đầy đủ, chặt chẽ từng quy trình nhằm sớm hoàn thành việc lấy mẫu, góp phần tìm lại danh tính các liệt sĩ.

Đến chiều 20-7, đội đã khai quật 68 phần mộ và lấy được mẫu ADN từ 41 trường hợp.

"Theo đánh giá ban đầu, tỉ lệ lấy được mẫu đạt khoảng 50-60%. Nhiều ngôi mộ còn lưu giữ di vật của liệt sĩ, đây cũng là nguồn thông tin quan trọng để cơ quan chức năng phục vụ công tác xác minh, xác định danh tính", thiếu tá Tân cho biết.