Hà NộiNhi, 22 tuổi, nhìn mờ kéo dài, bác sĩ chẩn đoán giác mạc lồi hình chóp nghi do thói quen dụi mắt.
Nhi có cơ địa dị ứng, thường xuyên bị đỏ và ngứa mắt, đặc biệt vào buổi tối. Để giảm khó chịu, cô hay dụi mắt khiến viêm kết mạc và viêm bờ mi tái phát nhiều lần.
Gần đây, thị lực giảm dần, Nhi thay kính cận 5-6 lần trong vòng hai tháng vẫn không cải thiện. Cô gái đến Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, khám kết quả mắt phải cận nhẹ trong khi mắt trái vừa cận vừa loạn nặng. Thị lực mắt trái chỉ đạt 2/10 khi không đeo kính và 5/10 khi đã chỉnh kính.
Chụp bản đồ giác mạc, PGS.TS.BS Nguyễn Thị Thu Hiền chẩn đoán mắt trái của Nhi bị giác mạc chóp gây nhìn mờ, méo. Mắt phải có dấu hiệu sớm, chưa rõ bệnh nhưng nguy cơ tiến triển.
Giác mạc chóp xảy ra khi giác mạc bị mỏng dần và lồi ra phía trước như hình chóp thay vì cong tròn như bình thường.
Bác sĩ điều trị bằng Crosslinking nhằm tăng độ bền giác mạc, hạn chế tiến triển. Phương pháp này sử dụng vitamin B2 kết hợp chiếu tia cực tím để tăng liên kết collagen, củng cố độ bền của giác mạc. Sau đó, Nhi tiếp tục đeo kính áp tròng cứng để cải thiện thị lực.
PGS Hiền khám và tư vấn cho về giác mạc chóp cho Nhi. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Giác mạc chóp liên quan đến nhiều yếu tố như di truyền, rối loạn mô liên kết, đặc biệt là tác động cơ học từ thói quen dụi mắt, theo PGS Hiền. Hành động dụi mắt không chỉ đưa vi khuẩn vào mắt gây viêm mà còn tạo vòng xoắn bệnh lý: càng ngứa càng dụi, càng dụi càng tổn thương.
Lực tác động lặp lại có thể làm đứt gãy các sợi collagen, kích thích enzyme phá hủy mô, khiến giác mạc suy yếu. Đồng thời, áp lực trong nhãn cầu tăng tạm thời khi dụi mắt có thể khiến vùng giác mạc yếu bị đẩy lồi ra phía trước, lâu dần hình thành chóp.
Bệnh thường tiến triển âm thầm và dễ bị nhầm với tật khúc xạ ở giai đoạn đầu. Nhiều người chỉ đi đo kính thay vì khám chuyên khoa, khiến bệnh được phát hiện khi đã ở giai đoạn trung bình hoặc nặng.
Theo PGS Hiền, giác mạc hình chóp có thể khởi phát ở tuổi thiếu niên và tiến triển trong nhiều năm trước khi được phát hiện, với tỷ lệ mắc cao ở nhóm 20-29 tuổi. Cơ địa dị ứng, sử dụng thiết bị điện tử kéo dài và thói quen dụi mắt là những yếu tố làm tăng nguy cơ.
Khi có dấu hiệu ngứa mắt kéo dài, nhìn mờ tăng dần hoặc thay kính nhiều lần không cải thiện, người bệnh nên khám chuyên khoa mắt sớm. Hạn chế dụi mắt, giữ vệ sinh tay và điều trị triệt để các bệnh lý viêm, dị ứng có thể giúp bảo vệ thị lực.
Khuê Lâm
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp
