Các tàu chở hàng và tàu thương mại ngoài khơi Bandar Abbas, Iran ngày 17-6 - Ảnh: AP
Việc Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ chấm dứt xung đột và mở lại eo biển Hormuz đã giúp giá dầu hạ nhiệt mạnh, nhưng giới phân tích cảnh báo thị trường vẫn đối mặt nguy cơ thiếu hụt nguồn cung do lượng dầu mỏ toàn cầu đã thất thoát nghiêm trọng trong thời gian xung đột, theo Đài CNN.
Theo Công ty phân tích Kpler, nguồn cung dầu toàn cầu đã sụt giảm đến 1,15 tỉ thùng kể từ khi cuộc chiến làm gián đoạn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch của dầu mỏ Trung Đông.
Kho dự trữ dầu chiến lược của Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) cũng đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1990, còn kho dự trữ khẩn cấp của Mỹ chạm đáy trong 43 năm.
Trong khi đó việc khôi phục lưu thông qua eo biển này lại chưa thể ngay lập tức giải quyết tình trạng thiếu hụt, khi còn cần nhiều tháng để dọn thủy lôi, đưa tàu chở dầu quay lại khu vực, khôi phục sản xuất và vận chuyển dầu đến các thị trường tiêu thụ.
Trong thời gian đó, thị trường vẫn phải dựa vào lượng dầu dự trữ còn lại.
Dù giá dầu Brent đã giảm mạnh từ mức đỉnh 126,41 USD/thùng trong thời chiến xuống dưới 80 USD/thùng hiện nay, nhiều chuyên gia lo ngại rằng thị trường đang quá lạc quan.
"Ai cũng nghĩ mọi chuyện đã kết thúc, nhưng vẫn còn một thách thức hậu cần rất lớn để quay lại trạng thái bình thường", bà Helima Croft, Giám đốc chiến lược hàng hóa toàn cầu của RBC Capital Markets, nhận định.
Trong khi đó ông Matt Smith - chuyên gia của Kpler - dự đoán người tiêu dùng Mỹ vẫn sẽ phải đối mặt với giá nhiên liệu cao hơn trong mùa hè, bởi lượng dầu dự trữ hiện nay sẽ được dùng để bù đắp cho khoảng trống nguồn cung.
Theo tính toán của Cơ quan Năng lượng quốc tế, ngay cả khi nguồn cung toàn cầu vượt nhu cầu khoảng 5 triệu thùng/ngày, thị trường cũng phải mất khoảng một năm để bù đắp hơn 1 tỉ thùng dầu bị mất trong thời gian chiến sự.
Ở chiều ngược lại, một số chuyên gia khác lại cho rằng nguy cơ thiếu hụt đang bị phóng đại. Trước khi chiến tranh nổ ra, thế giới vốn dư thừa dầu ở mức rất lớn, nên vẫn còn "lớp đệm" nhất định.
"Chúng ta đã tiêu gần hết phần dự trữ dư thừa, nhưng lượng tồn kho hiện nay không thấp hơn quá nhiều so với năm ngoái", ông Vikas Dwivedi, chiến lược gia dầu khí toàn cầu của Macquarie Group, nhận định.
Ông lập luận khi hoạt động vận chuyển và khai thác dần được khôi phục, nguồn cung từ các nước OPEC có nhu cầu tăng sản lượng sẽ quay trở lại thị trường, qua đó giúp giảm áp lực thiếu hụt và kiềm chế đà tăng của giá dầu.
