ĐẤT BỎ KHÔNG "LỘT XÁC"
Một buổi chiều hè, gần chục trẻ nhỏ vui đùa trên khoảnh đất rộng khoảng 140 m2 rợp bóng mát trong hẻm 182 đường số 6 (khu phố 24, phường Bình Tân, TP.HCM). Cảnh các bé rộn rã ngồi xích đu, chơi cầu tuột, đánh cầu lông đã trở nên quen thuộc trong con hẻm. Nhìn cảnh đó, ít ai biết khoảnh đất này trước đây từng bị bỏ hoang, trở thành bãi rác tự phát của những người vô ý thức, khiến cư dân xung quanh lắc đầu ngao ngán. Đến khi phường có chủ trương cải tạo làm không gian công cộng, khu phố họp lấy ý kiến người dân, ai cũng đồng tình, sẵn sàng đóng góp kinh phí. Thế rồi, công viên mini 182 ra đời trong niềm vui của không chỉ trẻ em mà cả những người lớn tuổi.
Có mặt bằng đẹp, các hộ dân trong hẻm góp tiền mua thêm một bộ bóng bàn, bi lắc để mọi người cùng chơi, giao lưu với nhau. Chưa kể, một mái che di động cũng được lắp đặt, phòng khi mưa gió, mọi người vẫn có thể vui chơi, cũng là để bảo quản dụng cụ. Công viên còn trở thành nơi tổ chức các hoạt động giao lưu, sinh hoạt vào những dịp đặc biệt.
Khu đất rộng gần 140 m2 trong hẻm 182 đường số 6 (khu phố 24, phường Bình Tân, TP.HCM) trở thành công viên mini cho trẻ vui chơi
ẢNH: SỸ ĐÔNG
Công viên mini 182 là một trong số 52 khu đất công được "lột xác" thành mảng xanh, khu vui chơi trên địa bàn phường Bình Tân. Trong đó, khu đất tại hẻm 390/19 quốc lộ 1 (khu phố 12) thuộc nhóm có diện tích lớn nhất với gần 270 m² đã được cải tạo thành không gian xanh. Bên cạnh trồng nhiều cây xanh bao phủ, địa phương còn lắp đặt các dụng cụ thể dục thể thao ngoài trời nhằm đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí và rèn luyện sức khỏe của người dân. Công trình đã trở thành điểm sinh hoạt cộng đồng, thu hút đông đảo cư dân tham gia tập luyện hằng ngày, góp phần nâng cao sức khỏe, xây dựng lối sống lành mạnh và tăng cường sự gắn kết trong khu dân cư.
Ngoài ra, từ đầu tháng 11.2025, phường Bình Tân cũng đã chuyển đổi sân tennis khu dân cư Vĩnh Lộc ở góc đường số 3 và đường A8 rộng gần 2.800 m2 làm không gian công cộng. Sân tennis này do chủ đầu tư dự án xây dựng từ năm 2018 chỉ phục vụ nhóm nhỏ khách, nhưng nay trở thành nơi trượt patin, đi xe đạp, đi dạo của trẻ em và cư dân xung quanh. Bên cạnh đó, phường còn tổ chức nhiều hoạt động cộng đồng, mang lại sinh khí mới cho khu đất.
TIẾP TỤC MỞ RỘNG
Ông Lê Doãn Luyến, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Bình Tân, cho biết 52 công viên mini, mảng xanh, không gian sinh hoạt cộng đồng nêu trên thuộc công trình thi đua "Không gian xanh - Gắn kết cộng đồng".
Từ những khu đất bỏ trống, nhiều khu vực đã được đầu tư đồng bộ với cây xanh, thảm cỏ, ghế đá, hệ thống chiếu sáng và dụng cụ thể dục ngoài trời, tạo thêm những không gian công cộng phục vụ người dân.
"Công trình không chỉ mang lại giá trị về cảnh quan mà còn phát huy hiệu quả sử dụng quỹ đất công, hạn chế tình trạng lấn chiếm, xả rác, tập kết vật liệu trái phép và các điểm mất mỹ quan đô thị", ông Luyến cho hay.
Trẻ em chơi trượt patin trên khuôn viên khu đất trước đây là sân tennis khu dân cư Vĩnh Lộc ở góc đường số 3 và đường A8 (phường Bình Tân, TP.HCM)
ẢNH: SỸ ĐÔNG
Những khu đất này còn trở thành nơi sinh hoạt cộng đồng, góp phần tăng cường tình đoàn kết trong khu dân cư, nâng cao ý thức của người dân trong việc giữ gìn vệ sinh môi trường, chăm sóc cây xanh và bảo vệ tài sản công.
Bà Phạm Thị Ngọc Diệu, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Bình Tân, cho biết phường sẽ tiếp tục rà soát các khoảng đất trống đang bỏ trống, bị xả rác bừa bãi để chuyển đổi thành mảng xanh, công viên. Bà Diệu nhận định những khuôn viên tuy nhỏ nhưng khi có sự đồng hành, tham gia của người dân thì sẽ mang lại diện mạo mới, đúng nghĩa người dân thụ hưởng.
Chủ trương chuyển đất công bỏ trống thành công viên được mở đầu với dự án công viên số 1 Lý Thái Tổ (phường Vườn Lài), sau đó tiếp nối với hơn chục khu "đất vàng", dự án dở dang ở trung tâm TP.HCM. Lãnh đạo TP.HCM cũng đề nghị các phường, xã tổng rà soát để chuyển đổi công năng trụ sở bỏ trống, nhà đất dôi dư vào các mục đích công cộng, nhất là công viên, mảng xanh.
Hưởng ứng chủ trương đó, phường Bình Trưng cải tạo khu đất số 27 Nguyễn Tư Nghiêm rộng khoảng 5.500 m² thành công viên gắn với Không gian văn hóa Hồ Chí Minh. Khu đất này trước đây từng là nhà nát và sân bê tông cũ, là điểm nóng về rác thải, cỏ dại và tệ nạn xã hội, ảnh hưởng xấu đến đời sống người dân xung quanh.
Sau một tháng thi công, công viên Nguyễn Tư Nghiêm hoàn thành giai đoạn 1 và đưa vào phục vụ trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tại đây có nhiều hạng mục như sân khấu ngoài trời, sân tập dưỡng sinh, sân bóng chuyền, sân cầu lông, khu vui chơi cho trẻ…, trở thành điểm đến quen thuộc của người dân địa phương. Lãnh đạo Đảng ủy phường Bình Trưng cho biết phường sẽ tiếp tục rà soát quỹ đất công, nếu không có nhu cầu sử dụng sẽ chuyển thành công viên, mảng xanh, khu vui chơi cho trẻ em…
Công viên Nguyễn Tư Nghiêm (phường Bình Trưng, TP.HCM) được cải tạo từ nguồn kinh phí xã hội hóa
Ảnh: Sỹ Đông
ĐẦU TƯ ĐÃ KHÓ, DUY TRÌ CÀNG KHÓ HƠN
Tương tự, phường Bình Tây cũng đang chuyển 2 khu đất công bỏ trống thành hoa viên. Cụ thể, khu đất số 341C Bến Phú Lâm rộng 100 m2 được cải tạo lại, nâng nền, lót gạch, lắp thiết bị thể dục thể thao, trồng cây xanh và đã đưa vào sử dụng từ ngày 19.5. Toàn bộ kinh phí từ ngân sách và vận động người dân tham gia.
Bên cạnh đó, khu đất số 908A Lò Gốm rộng gần 140 m2 cũng sẽ được đầu tư nhiều hạng mục, toàn bộ kinh phí từ nguồn xã hội hóa, dự kiến đưa vào sử dụng đầu tháng 8.2026. Ông Nguyễn Quốc Dương, Chủ tịch UBND phường Bình Tây, cho biết diện tích hoa viên tuy nhỏ nhưng khi đưa vào sử dụng đã nhận được sự ủng hộ, đồng tình từ người dân.
Trong bối cảnh tỷ lệ cây xanh bình quân ở TP.HCM còn khá thấp so với các địa phương khác, Sở Xây dựng TP.HCM thống nhất việc tận dụng các khu đất trống chưa đầu tư xây dựng để tạm thời phát triển mảng xanh, công viên, vườn hoa và không gian sinh hoạt cộng đồng. Việc đầu tư, duy trì các khu vực này phải bảo đảm nguyên tắc không làm thay đổi mục đích sử dụng đất, không ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án, không làm phát sinh thủ tục pháp lý về đất đai và bảo đảm kinh phí duy trì.
Ủng hộ việc chuyển trụ sở dôi dư làm không gian công cộng, TS Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP.HCM, cho biết mảng xanh, tiện ích công cộng ở khu vực trung tâm còn thiếu rất nhiều. Trong bối cảnh đó, những mảng xanh, khu vui chơi cho trẻ em, nơi tập thể dục cho người lớn tuổi dù chỉ rộng vài trăm mét vuông cũng rất đáng quý.
TS Thắng cũng cho rằng việc đầu tư, chuyển đổi đất trống làm không gian công cộng chỉ là bước đầu, quan trọng nhất là giữ gìn, tạo sinh khí cho khu đất đó. "Mọi người dân trong khu vực phải có ý thức giữ gìn, bảo quản thì mới duy trì được lâu. Cấp phường, khu phố cần phân công nhân sự như cựu chiến binh, chi hội phụ nữ trông coi thường xuyên", ông khuyến nghị.
