Vệ binh Iran thông báo tập kích trả đũa Mỹ và phá hủy nhiều khí tài phòng không đối phương, trong đó có radar AN/TPY-2 của lá chắn THAAD.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm nay tuyên bố đòn tấn công nhằm vào căn cứ đồn trú của Mỹ tại Jordan đã phá hủy "radar thuộc Hệ thống Phòng thủ tầm cao giai đoạn cuối (THAAD), một trận địa Patriot và radar của tổ hợp phòng không tầm ngắn C-RAM".
"Các bể chứa nhiên liệu tại căn cứ Mỹ đã bốc cháy. Một nhà kho cỡ lớn chứa thiết bị trực thăng xưởng sửa chữa, bảo dưỡng trực thăng cũng trúng đòn", IRGC cho biết.
Iran phóng tên lửa, UAV tập kích các căn cứ Mỹ hôm 23/7. Video: Tasnim
IRGC trước đó tuyên bố tập kích nhiều mục tiêu ở Kuwait, phá hủy nhà kho chứa thiết bị quân sự cỡ lớn, hệ thống phòng không Patriot và nhà chứa máy bay không người lái (UAV) MQ-9 tại sân bay quân sự Ali al-Salem, nơi ở binh sĩ Mỹ và hai nhà chứa trực thăng tại căn cứ Al-Adiri, cùng một tháp viễn thông.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran khẳng định đòn đánh nhằm vào sân bay Al-Adiri đã gây ra thương vong, cũng như dẫn đến thiệt hại nặng đối với trực thăng và UAV Mỹ triển khai ở đây.
Giới chức Iran khẳng định đây là hành động nhằm trả đũa chiến dịch không kích được Mỹ tiến hành trước đó, nhấn mạnh mục tiêu của các đòn tấn công "không phải người dân Jordan và Kuwait".
Mohammad Akraminia, phát ngôn viên quân đội Iran, tuyên bố Tehran sẽ tiếp tục tấn công các mục tiêu trong khu vực cho đến khi Washington ngừng tập kích hạ tầng và các khu vực ven biển ở Iran. Ông nhấn mạnh rằng quân đội Iran đã "chuẩn bị trước cho mọi kịch bản của kẻ thù".
Radar AN/TPY-2 bản nâng cấp trong ảnh đăng hồi năm 2025. Ảnh: RTX
Quân đội Jordan cho biết đã bắn rơi 3 tên lửa Iran trong sáng nay, quả thứ 4 rơi xuống khu vực không có người ở. Quân đội Kuwait cùng ngày thông báo đang đối phó "UAV thù địch", song không nêu mục tiêu của chúng.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, không bình luận về thông tin trên.
THAAD được giới chuyên gia phương Tây đánh giá là một trong những tổ hợp phòng không tốt nhất thế giới hiện nay.
Radar AN/TPY-2 là "mắt thần" của THAAD, giúp hệ thống phát hiện tên lửa đạn đạo đối phương từ khoảng cách tối đa 3.000 km. Ở chế độ điều khiển hỏa lực, AN/TPY-2 có tầm hoạt động 1.000 km, trong khi tên lửa đánh chặn có thể đánh trúng mục tiêu ở cách 200 km và độ cao 150 km.
Tài liệu ngân sách của Bộ Quốc phòng Mỹ cho thấy mỗi đài AN/TPY-2 có giá xuất xưởng khoảng 485 triệu USD, trong đó riêng ăng-ten có chi phí khoảng 136 triệu USD.
Nếu tính cả cấu hình theo yêu cầu khách hàng, hỗ trợ vận hành, bảo dưỡng và nâng cấp, mỗi tổ hợp AN/TPY-2 có thể đạt giá trị khoảng 1 tỷ USD. Nỗ lực thay thế chúng trong ngắn hạn là không đơn giản, khi tổng cộng chỉ có 16 radar loại này được xuất xưởng.
Kết quả phân tích ảnh vệ tinh và tư liệu thực địa do ABC News công bố hôm 19/3 cho thấy ít nhất 10 đài radar cảnh giới tại Trung Đông đã bị Iran đánh trúng, trong đó có 4 radar AN/TPY-2.
Các trận địa radar Mỹ và đồng minh bị Iran tập kích trong 3 tuần đầu xung đột. Đồ họa: ABC News
Các đòn tấn công của Iran đã làm suy yếu đáng kể năng lực của kiến trúc phòng không mà Mỹ cùng đối tác vùng Vịnh dành nhiều thập kỷ xây dựng, dẫn đến những lỗ hổng để tên lửa đạn đạo và UAV lọt qua.
"Vô hiệu hóa radar AN/TYP-2 không làm tê liệt hoàn toàn khả năng phòng thủ tên lửa tầm xa, nhưng sẽ hạn chế đáng kể tầm quan sát", William Alberque, cựu giám đốc Trung tâm Kiểm soát Vũ khí, Giải trừ quân bị và Không phổ biến vũ khí hạt nhân của NATO, cho biết.
Thiệt hại với mạng lưới THAAD khiến gánh nặng phòng thủ tên lửa đạn đạo hiện được Mỹ chuyển sang các tổ hợp Patriot có tính năng thua kém hơn nhiều. Các tàu khu trục trang bị lá chắn Aegis cũng có khả năng phát hiện và đánh chặn tên lửa đạn đạo, nhưng bị hạn chế do không thể triển khai ở vịnh Ba Tư, vốn là hướng tấn công chủ yếu của Iran những ngày qua.
Phạm Giang (Theo Al Jazeera, AFP, Tasnim)
