Khách Nga trên bãi biển Nha Trang - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Dữ liệu vừa được công bố của Hiệp hội các nhà điều hành tour du lịch Nga (ATOR) vào tháng 7-2026, Việt Nam vươn lên đứng thứ tư về doanh số tour trọn gói bán tại Nga, với thị phần tăng từ 4,6% lên 7,8% chỉ sau một năm - mức tăng mạnh nhất trong các điểm đến châu Á, vượt Thái Lan (4,7%) và Trung Quốc (4,3%).
Khách Nga trở lại với kỳ nghỉ dài và mức chi tiêu cao
Đáng chú ý, cũng theo đơn vị này, tỉ trọng tìm kiếm du lịch Việt Nam của người Nga đạt 6,8%, gần gấp đôi mức 3,9% cùng kỳ năm trước. Xu hướng này cũng diễn ra trong bối cảnh người Nga chi gần 50 tỉ USD cho du lịch quốc tế năm 2025 - mức cao thứ hai kể từ năm 2001.
Song, điều đáng chú ý không gói gọn trong những con số bùng nổ về số lượng khách Nga. Theo nhiều doanh nghiệp, giá trị thực sự của dòng khách này nằm ở đặc điểm lưu trú dài ngày và xu hướng chi cho trải nghiệm thay vì mua sắm, có khả năng tạo doanh thu trên mỗi lượt khách cao hơn nhiều thị trường truyền thống.
Đại diện Mövenpick Resort Cam Ranh cho biết lượng khách Nga chiếm tỉ trọng cao tại khu nghỉ dưỡng, vượt qua nhóm khách Hàn Quốc. Nếu như trước đây khách Nga đi theo tour với thời gian lưu trú từ 5 - 10 ngày thì hiện nay đã có thêm nhiều khách tự túc, khách nhóm gia đình. Họ tự lên kế hoạch các chuyến đi và có mức chi tiêu khá tốt.
Ông Martin Koerner - Giám đốc thương mại Tập đoàn The Anam, cho biết nhóm khách Nga và các nước CIS (Cộng đồng các quốc gia độc lập) đang trở thành một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất của hệ thống nghỉ dưỡng.
Riêng trong quý 1 năm nay, khách Nga và CIS chiếm khoảng 15% tổng số đêm phòng tại hệ thống The Anam. So với cùng kỳ năm trước, lượng khách Nga tại The Anam Cam Ranh tăng khoảng 13 lần, trong khi tại The Anam Mũi Né tăng khoảng 79%.
Theo ông Martin Koerner, bước ngoặt lớn nhất đưa khách Nga trở lại Việt Nam là sự khôi phục kết nối hàng không. Sau chuyến bay charter đầu tiên từ Matxcơva đến Cam Ranh vào tháng 3-2025, các đường bay charter và thương mại đến Cam Ranh, Phú Quốc liên tục được mở thêm, giúp việc đi lại thuận tiện hơn và nhanh chóng kéo khách Nga quay lại các điểm nghỉ dưỡng.
Bên cạnh lợi thế về đường bay, Việt Nam còn hấp dẫn du khách Nga nhờ "giá trị trên chi phí" khi chi phí cho kỳ nghỉ dài ngày vẫn ở mức hợp lý trong khi chất lượng dịch vụ ngày càng cải thiện. Yếu tố an toàn, ổn định cũng ngày càng được các gia đình Nga ưu tiên khi lựa chọn điểm đến.
Ở góc độ hành vi, khách Nga thường lưu trú từ 7-21 đêm, yêu thích nghỉ dưỡng biển và có xu hướng chi tiêu mạnh cho các dịch vụ giá trị gia tăng như ẩm thực, spa và chăm sóc sức khỏe.
Khách Nga ở lâu, làm sao để chi tiêu nhiều hơn?
Cặp đôi khách Nga tại Đà Lạt - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Ông Nguyễn Trần Hoàng Phương - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Du lịch xã hội - cho rằng sự trở lại của khách Nga là cơ hội để ngành du lịch chuyển trọng tâm từ số lượng khách sang nâng cao giá trị chi tiêu của từng du khách.
Giá trị của thị trường Nga là "ở dài ngày và sẵn sàng chi cho trải nghiệm, vì thế cần có sản phẩm để họ chi". Thực tế nhiều điểm đến của Việt Nam vẫn chủ yếu khai thác nguồn thu từ lưu trú hoặc tour trọn gói, trong khi phần giá trị gia tăng lớn nhất của ngành du lịch lại đến từ các dịch vụ phát sinh.
"Nếu du khách chỉ ở trong khu nghỉ dưỡng rồi lên máy bay về nước thì dòng tiền chủ yếu vẫn nằm ở tiền phòng. Điều cần làm là tạo thêm nhiều lý do để họ bước ra khỏi khách sạn, sử dụng các dịch vụ khác và để doanh thu lan tỏa đến nhà hàng, cửa hàng, đơn vị vận chuyển, nghệ sĩ và cộng đồng địa phương", ông nói.
Từ góc nhìn điểm đến, ông Nguyễn Đức Quỳnh - Phó chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng, Chủ tịch Hội Khách sạn Đà Nẵng - cho rằng cần xem Nga là thị trường cần ưu tiên phục hồi ở phân khúc nghỉ dưỡng dài ngày, thay vì nguồn khách thay thế cho các thị trường khác.
"Trước đây, khách Nga đến Việt Nam nhiều qua các dòng charter, package tour, nghỉ dưỡng biển dài ngày. Lần này, ngoài nhóm truyền thống đó, chúng ta cần chú ý thêm nhóm khách tự túc, khách gia đình, khách nghỉ dài ngày, khách có nhu cầu wellness, khách kết hợp nghỉ dưỡng với khám phá văn hóa và nhóm khách tìm điểm đến an toàn, chi phí hợp lý trong mùa đông", ông nói.
Chính sự phân hóa này đặt ra yêu cầu mới cho các điểm đến. Dẫn chứng với Đà Nẵng, ông Quỳnh cho rằng thành phố có nền tảng thuận lợi với hệ thống bãi biển, resort cao cấp, hạ tầng đồng bộ và khả năng kết nối Hội An, Huế, Mỹ Sơn, Bà Nà, Sơn Trà để tạo chuỗi trải nghiệm thay vì chỉ nghỉ biển.
Rào cản ngôn ngữ, vốn là điểm yếu cố hữu khi phục vụ khách Nga, cũng đang được gỡ dần nhờ lượng sinh viên tiếng Nga đào tạo tại Trường đại học Ngoại ngữ (Đại học Đà Nẵng).
"Khách Nga có thể giúp lấp công suất phòng mùa thấp điểm quốc tế - thường rơi vào cuối năm sang đầu năm - nhưng để giữ được thị trường, các điểm đến không nên cạnh tranh bằng giá rẻ. Về lâu dài, ba yếu tố quyết định vẫn là đường bay thuận tiện, sản phẩm lưu trú dài ngày tốt và dịch vụ thân thiện với du khách Nga", ông Quỳnh nói.
TP.HCM cũng rục rịch tìm cách "săn đón" khách Nga
Ông Lê Trương Hiền Hòa - Phó giám đốc Sở Du lịch TP.HCM - nhận định sự phục hồi của thị trường Nga là cơ hội để thành phố mở rộng phân khúc khách chi tiêu, đồng thời khai thác không gian phát triển mới sau sáp nhập.
Lợi thế mới đến từ dải bờ biển kéo dài từ Long Hải, Vũng Tàu, Hồ Tràm đến đặc khu Côn Đảo sau khi mở rộng địa giới, cho phép thành phố xây dựng sản phẩm nghỉ dưỡng biển đón dòng khách tránh đông, trong đó có khách Nga, vốn ưa những điểm đến khí hậu ấm áp cho kỳ nghỉ dài. Song song, ngành du lịch thành phố triển khai đào tạo nhân lực, ưu tiên hướng dẫn viên các ngoại ngữ ít phổ biến như tiếng Nga.
"Không chỉ hướng đến tăng số lượng khách, TP.HCM tập trung vào các thị trường có khả năng chi tiêu cao để nâng giá trị ngành du lịch. Khi du khách lưu trú lâu hơn và dùng nhiều dịch vụ hơn, hiệu quả kinh tế sẽ lan tỏa đến nhiều lĩnh vực", ông Hòa nói.
