Lực lượng quy tập hài cốt các liệt sĩ tỉnh Lai Châu thực hiện các nghi thức để an táng các liệt sĩ - Ảnh: K. KIÊN
Ngày 24-7, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Lai Châu (gọi tắt Ban Chỉ đạo) họp báo cung cấp thông tin về kết quả tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực Nghĩa trang Liệt sĩ Tam Đường, xã Bình Lư.
Tại buổi họp báo, đại diện Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Lai Châu cho biết thực hiện chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Ban Chỉ đạo vừa tổ chức khai quật, cất bốc khu mộ tập thể tại khu vực Nghĩa trang liệt sĩ Tam Đường.
Quá trình khai quật, lực lượng chức năng phát hiện số lượng lớn hài cốt. Do thời gian chôn cất đã lâu, nhiều phần xương đã phân hủy, vụn nát, chủ yếu còn lại xương hộp sọ, xương đùi, xương ống chân và răng. Các hài cốt nằm chồng lấn, không còn khả năng xác định riêng từng bộ hài cốt.
Đáng chú ý, lực lượng chức năng phát hiện nhiều di vật như đầu đạn, vỏ đạn súng trường, bút mực, các mảnh vải được xác định có thể là quần áo đã mục nát cùng một số hiện vật khác.
Đây là những căn cứ quan trọng phục vụ công tác xác minh, đối chiếu thông tin về các liệt sĩ.
Sau khi tổ chức hội thảo với các nhân chứng, làm việc với Trung đoàn 148, Sư đoàn 316, Quân khu 2 và đối chiếu các nguồn tư liệu lịch sử, Ban Chỉ đạo tỉnh Lai Châu xác định khu mộ là nơi an táng tập thể 47 cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 920, Trung đoàn 148, Quân khu Tây Bắc và Ban Cán sự Đảng huyện Phong Thổ, hy sinh ngày 14-2-1951 tại bản Mường Cấu, nay thuộc thôn Thanh Bình, xã Bình Lư.
Quang cảnh buổi họp báo - Ảnh: K. KIÊN
Theo tư liệu lịch sử, rạng sáng 14-2-1951, một đại đội quân Pháp bất ngờ đánh úp vào trụ sở Ủy ban Kháng chiến hành chính xã Bình Lư, nơi đóng quân của Ban Cán sự Đảng huyện Phong Thổ và Tiểu đoàn 920, khiến 50 cán bộ, chiến sĩ hy sinh.
Sau khi quân Pháp rút, dân quân và nhân dân địa phương đã thu gom thi thể, đưa về an táng tập thể trong một đoạn giao thông hào tại bản Mường Cấu.
Trong số 50 người hy sinh, 3 cán bộ địa phương gồm các đồng chí Nguyễn Chương, Tường Loan và Vương Văn Phẳn được nhân dân an táng riêng, sau đó đã được quy tập về nghĩa trang liệt sĩ.
Còn 47 hài cốt còn lại được an táng tập thể và đến nay mới được khai quật, quy tập.
Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Lai Châu Lê Đức Dục cho biết hiện tỉnh Lai Châu tiếp tục bảo quản, quản lý hài cốt và các di vật và hoàn thiện hồ sơ, tài liệu, sơ đồ hiện trường, biên bản khai quật, quy tập.
Các cơ quan chức năng tiếp tục nghiên cứu, đối chiếu tài liệu lịch sử, hồ sơ lưu trữ, danh sách liệt sĩ và thông tin nhân chứng để làm rõ danh tính các liệt sĩ.
Tỉnh Lai Châu dự kiến xây dựng, hoàn thiện khu mộ, bia ghi công và các hạng mục phụ trợ tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Bình Lư.
Đồng thời, chuẩn bị tổ chức lễ viếng, lễ truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ vào đầu tháng 8-2026.
Ông Dục cho biết thêm việc tìm kiếm, quy tập 47 hài cốt liệt sĩ nói trên là kết quả rất trân quý, thiêng liêng, nhưng mới chỉ là bước đầu.
Trên địa bàn tỉnh hiện vẫn còn nhiều thông tin về mộ liệt sĩ chôn cất ban đầu tại 6 xã biên giới và hơn 70 thông tin chưa xác định được địa bàn cụ thể.
Các lực lượng chức năng sẽ tiếp tục tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, góp phần thực hiện tốt chính sách đối với người có công với cách mạng và lan tỏa đạo lý "Uống nước nhớ nguồn".
