Kinh tế TP.HCM 5 tháng đầu năm: Công nghiệp, thương mại bứt phá, giải ngân vốn đầu tư công mới 16%

Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm từ Thống kê TP.HCM, hoạt động sản xuất và thương mại trên địa bàn tiếp tục duy trì nhịp độ ổn định nhờ khả năng thích ứng linh hoạt của doanh nghiệp và hiệu quả từ các chính sách hỗ trợ.

Công nghiệp chế biến, chế tạo giữ vai trò "đầu tàu"

Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) trong 5 tháng đầu năm ước tăng 11% so với cùng kỳ. Trong đó ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt với mức tăng 11,8%.

Đáng chú ý, 4 ngành công nghiệp trọng điểm của thành phố có mức tăng trưởng ấn tượng 13,4%, cao hơn 2,4 điểm phần trăm so với mức tăng chung của toàn ngành.

Sức sống của nền kinh tế còn được thể hiện qua con số 24.784 doanh nghiệp được cấp phép thành lập mới với tổng vốn đăng ký đạt 151.641 tỉ đồng trong 5 tháng đầu năm. So với cùng kỳ, số lượng doanh nghiệp tăng 29,1% và số vốn tăng 26,1%.

Song song đó, một chỉ số đặc biệt ấn tượng của báo cáo cho thấy trong 5 tháng đầu năm 2026, TP.HCM đã thu hút hơn 3,8 tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài. Đáng chú ý, hoạt động góp vốn, mua cổ phần và mua phần vốn góp chiếm tỉ trọng lớn, đạt 2,33 tỉ USD.

Doanh thu thương mại đạt gần 800.000 tỉ đồng

Hoạt động kích cầu tiêu dùng và các chương trình khuyến mãi đã thúc đẩy mạnh mẽ sức mua. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 5 tháng đầu năm đạt 799.887 tỉ đồng, tăng 12,8% so với cùng kỳ. Trong đó, doanh thu bán lẻ hàng hóa chiếm tỉ trọng lớn nhất và tăng 16%, đặc biệt nhóm hàng đá quý, kim loại quý tăng mạnh tới 49,3%.

Nhờ sự khởi sắc của các hoạt động kinh tế, tổng thu ngân sách nhà nước trên toàn TP.HCM ước thực hiện 401.879 tỉ đồng, đạt gần 50% dự toán năm và tăng 24,3% so với cùng kỳ.

Dù bức tranh chung có nhiều điểm sáng, nhưng tốc độ giải ngân vốn đầu tư công vẫn chưa đạt kỳ vọng.

Báo cáo chỉ ra tính đến ngày 21-5, TP.HCM mới giải ngân được 23.620 tỉ đồng, đạt 16% kế hoạch vốn mà Thủ tướng Chính phủ giao. Con số này thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 30% đặt ra cho quý 1.

Nguyên nhân chính được xác định là do công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại các dự án trọng điểm như vành đai 2 còn chậm (đạt khoảng 61%).

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông (Ban Giao thông), mặt bằng giải tỏa bàn giao bị da beo, phân khúc không liên tục, nên ảnh hưởng đến tiến độ thi công công trình. Theo kế hoạch, đến năm 2028 sẽ khép kín vành đai 2 khu vực phía đông TP.HCM (khu vực TP Thủ Đức cũ).

Với dự án vành đai 3 TP.HCM đoạn qua Bình Dương (cũ), tổng giá trị sản lượng thi công hiện đạt khoảng 66%. Đây là dự án thành phần 5, dài 11,3km, gồm bốn gói thầu xây lắp chính với các hạng mục quan trọng như nút giao Tân Vạn và đoạn tuyến từ Bình Chuẩn đến cầu Bình Gửi.

Khó khăn lớn nhất hiện nay của dự án đến từ biến động giá vật liệu xây dựng do ảnh hưởng của căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông từ cuối tháng 2-2026.

Giá nhiên liệu tăng mạnh kéo theo chi phí khai thác, sản xuất đá xây dựng, vận chuyển vật liệu, vận hành thiết bị và nhân công tăng cao, gây áp lực lớn cho các nhà thầu.

Bên cạnh đó, tình trạng khan hiếm nguồn cung nhựa đường nhập khẩu và bê tông nhựa cũng tác động trực tiếp đến tiến độ thi công.

Dù vậy, cơ quan quản lý dự báo từ tháng 6, khi giá nhiên liệu dần ổn định, nguồn cung vật liệu sẽ được cải thiện, tạo điều kiện bù đắp phần sản lượng bị chậm trong thời gian qua.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 5 tháng năm 2026 cũng ghi nhận mức tăng 4,33%, chủ yếu do nhóm giao thông (tăng 6,07%) và hàng ăn, dịch vụ ăn uống (tăng 5,7%) gây áp lực lên chi phí sinh hoạt của người dân.