Ít nhất 6 tàu dầu và tàu hàng đột ngột quay đầu, chuyển hướng tránh eo biển Bab el-Mandeb sau lệnh phong tỏa của Houthi đối với Arab Saudi.
Hãng giám sát hàng hải Lloyd's List, có trụ sở chính tại London, ngày 21/7 ghi nhận hàng loạt trường hợp tàu hàng và tàu dầu thay đổi hải trình đột ngột gần eo biển Bab el-Mandeb, sau khi lực lượng Houthi ở Yemen tuyên bố bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa hàng hải đối với Arab Saudi.
Tàu Xin Long Yang, do công ty Vận tải Hàng hải Đặc biệt Cosco của Trung Quốc khai thác, và tàu Rodos của Hy Lạp đều quay đầu tránh eo biển Bab el-Mandeb trên hải trình từ biển Đỏ sang biển Arab.
Dữ liệu hàng hải cho thấy tàu Rodos trước đó đã nhập dầu thô tại cảng Yanbu ở phía nam Arab Saudi. Tàu này sau đó đổi điểm đến từ Ấn Độ sang kênh đào Suez.
Tàu chở dầu cỡ lớn Xin Long Yang, do công ty Vận tải Hàng hải Đặc biệt Cosco của Trung Quốc khai thác, vào tháng 2. Ảnh: Marine Traffic
Hai tàu chở dầu mang cờ Hong Kong là Xin Tong Yang và New Prime cùng tàu dầu Desh Viraat của Ấn Độ cũng đổi hướng đột ngột trên biển Arab. Chiếc New Prime sau đó thay đổi điểm đến từ cảng Yanbu sang kênh đào Suez.
Dù lệnh phong tỏa của Houthi ban đầu chỉ nhắm vào tàu dầu, tàu chở ôtô Liu Jiang Kou của Trung Quốc cũng nhận được email cảnh báo từ lực lượng Houthi khi đang trên đường đến cảng Jeddah của Arab Saudi.
Trung tâm Điều phối Hoạt động Nhân đạo của Houthi thông báo hủy giấy phép quá cảnh của tàu này, đe dọa tàu có thể trở thành mục tiêu "ở bất kỳ địa điểm nào nằm trong tầm hoạt động của lực lượng".
Theo công ty phân tích hàng hải Windward, ít nhất ba tàu chở dầu có liên hệ với Arab Saudi vẫn đi qua hoặc tiếp cận eo biển Bab el-Mandeb trong ngày 21/7 và lưu lượng phương tiện di chuyển qua khu vực nhìn chung chưa giảm đáng kể.
Chưa có vụ tấn công nào nhằm vào tàu thương mại trên biển Đỏ hoặc eo biển Bab el-Mandeb được ghi nhận kể từ khi Houthi bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa.
Vị trí cảng Yanbu của Arab Saudi, Yemen và eo biển Bab el-Mandeb. Đồ họa: WSJ
Tuyên bố của lực lượng Houthi làm gia tăng lo ngại xung đột Trung Đông tiếp tục bóp nghẹt những huyết mạch năng lượng toàn cầu. Houthi là lực lượng thuộc "Trục Kháng chiến" do Iran hậu thuẫn ở Trung Đông và Tehran được cho là đã gây sức ép để nhóm này phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb khi Mỹ gia tăng các cuộc không kích vào Iran.
Bab el-Mandeb nằm ở phía nam biển Đỏ và được xem là một trong những tuyến hàng hải chiến lược nhất thế giới. Eo biển nằm giữa Yemen và khu vực Sừng châu Phi, là cửa ngõ để tàu thuyền di chuyển giữa châu Âu và châu Á thông qua kênh đào Suez. Khoảng 4,1 tỷ thùng dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ đã đi qua Bab el-Mandeb trong năm 2024, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ.
Khi Iran tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz, Arab Saudi đã chuyển một phần đáng kể dầu mỏ qua đường ống trên đất liền tới cảng Yanbu nằm ven bờ biển Đỏ. Theo hãng dữ liệu thương mại Kpler, Arab Saudi đã xuất khẩu trung bình hơn 4,5 triệu thùng dầu thô và nhiên liệu mỗi ngày từ cảng Yanbu kể từ tháng 4, trong đó khoảng 70% được vận chuyển sang châu Á.
Windward cho biết khoảng 10% lượng dầu vận chuyển trên thế giới đã bị gián đoạn tại eo biển Hormuz do các mối đe dọa và thủy lôi của Iran. Nếu Houthi thực thi hiệu quả lệnh phong tỏa ở biển Đỏ, nguồn cung dầu toàn cầu có thể giảm thêm khoảng 7%.
Thanh Danh (Theo Reuters, Lloyd's List, CBC, Post)
