Lưới phòng vệ đa tầng không ngăn được drone Nga tập kích trạm biến áp Ukraine

Ukraine triển khai nhiều biện pháp bảo vệ các trạm biến áp, nhưng vẫn có những lỗ hổng để drone cáp quang Nga tập kích và phá hủy mục tiêu.

Lost Armour, trang phân tích thông tin tình báo dựa trên các nguồn công khai có trụ sở tại Nga, hôm 9/7 công bố video thiết bị bay không người lái góc nhìn thứ nhất (drone FPV) cáp quang tập kích trạm biến áp 110 kV ở tỉnh Sumy, gây ra hỏa hoạn. Video còn có hình ảnh một máy biến áp khác bị hư hại trong cuộc tập kích trước đó.

Các trạm biến áp của Ukraine, đặc biệt là những tỉnh gần tiền tuyến, nằm trong số những mục tiêu thường xuyên bị Nga tập kích trong những năm qua.

Ngoài triển khai tổ phòng không di động và hệ thống tác chiến điện tử, Ukraine đã dựng các bức tường bê tông lớn, thậm chí tạo nên những "quan tài bê tông" bao kín và phủ lưới để bảo vệ trạm biến áp khỏi đòn tập kích của đối phương.

Biện pháp này có thể ngăn chặn drone FPV điều khiển bằng tín hiệu vô tuyến, cũng như hạn chế thiệt hại trong những đòn tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) tự sát cỡ lớn. Tuy nhiên, drone FPV điều khiển bằng cáp quang của Nga đang vô hiệu hóa lưới bảo vệ đa tầng Ukraine triển khai.

Joshua Scriven, thành viên tại nhóm điều tra nguồn mở CIR có trụ sở ở Anh, cho biết kể từ tháng 5, binh sĩ Nga bắt đầu sử dụng drone cáp quang để tập kích máy biến áp tự ngẫu, thiết bị quan trọng và đắt tiền nhất tại trạm biến áp, bằng cách điều khiển chúng luồn qua lưới và khe thông gió trên các bức tường bê tông.

Khi gặp lưới bảo vệ quá kín, quân nhân Nga sẽ cho drone lao thẳng vào lưới để tạo lỗ hổng và mở đường cho những thiết bị tiếp theo. "Vấn đề là kết cấu này luôn có khe hở và nhiều vấn đề kỹ thuật mà drone FPV cáp quang có thể lợi dụng", Scriven nói.

CIR đã xác minh được 4 vụ tập kích như vậy nhằm vào các trạm biến áp 330 kV cỡ lớn và được bảo vệ kỹ lưỡng, cùng ít nhất 4 cuộc tấn công nhằm vào những trạm biến áp 110 kV có mức độ bảo vệ kém hơn.

"Mỗi máy biến áp tự ngẫu tại các trạm biến áp 330 kV có giá khoảng 3,5 triệu USD. Đánh hỏng thiết bị này sẽ vô hiệu hóa hoàn toàn tổ máy biến áp", Oleksandr Kharchenko, lãnh đạo Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng ở Kiev, cho hay.

Deep State, nhóm phân tích có liên hệ với Bộ Quốc phòng Ukraine, cho biết những trạm biến áp 330 kV trúng đòn thường nằm cách tiền tuyến 15-25 km, cho thấy drone cáp quang Nga ngày càng được nâng cấp về tầm bay.

Drone cáp quang có kích thước nhỏ hơn nhiều so với tên lửa và UAV Geran-2, được điều khiển thủ công nên có thể luồn lách qua khe hở của công trình bảo vệ. Drone loại này cũng tương đối rẻ tiền, có thể chỉ là vài trăm đến 2.000 USD mỗi chiếc.

"Khi phân tích về vấn đề lợi ích và chi phí, kết quả thu được là rất đáng kinh ngạc", điều tra viên tại CIR cho biết.

Theo Scriven, các cuộc tập kích bằng drone cáp quang dường như là một phần trong chiến lược tổng thể của Nga, đó là cô lập một số tỉnh ở Ukraine khỏi lưới điện quốc gia rồi tập kích các nhà máy điện địa phương, khiến những khu vực này bị mất điện.

Tỉnh biên giới Sumy đã chịu thiệt hại nặng nề do các đòn oanh tạc từ mùa hè năm 2024, thời điểm Ukraine phát động chiến dịch tấn công vào tỉnh Kursk. Sau khi đánh bật lực lượng Ukraine khỏi Kursk, quân đội Nga đã phát động tấn công ngược lại vào tỉnh Sumy.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov hôm 8/7 cho biết tình hình an ninh ở Sumy đã xấu đi trong tháng 6, cho rằng mục đích của Nga là "khiến cuộc sống ở các vùng biên giới trở nên không thể chịu đựng được".

Trong khi đó, giới chức Nga tuyên bố không nhắm mục tiêu vào dân thường, khẳng định mọi cuộc tấn công đều nhằm phá hủy cơ sở hạ tầng phục vụ hoạt động của lực lượng vũ trang Ukraine.

Phạm Giang (Theo Reuters, Ukrinform, RBC Ukraine)