Mexico đang điều tra khả năng Mỹ vi phạm chủ quyền nước này trong vụ bắt trùm ma túy "El Mayo" tại sân bay Texas năm 2024.
Cuộc điều tra được Mexico khởi động sau khi Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) trưng bày máy bay dùng để đưa trùm ma túy Ismael "El Mayo" Zambada sang Mỹ. "Nếu một cơ quan của Mỹ tham gia chiến dịch này, họ đã vi phạm các điều ước quốc tế cũng như hiến pháp Mexico", Tổng thống Claudia Sheinbaum phát biểu tại cuộc họp báo ngày 7/7.
Zambada, người đồng sáng lập băng đảng ma túy khét tiếng Sinaloa, bị bắt tại thành phố El Paso thuộc bang Texas ngày 25/7/2024 cùng Joaquin Guzman Lopez, con trai của Joaquin "El Chapo" Guzman, người cũng tham gia sáng lập băng đảng Sinaloa và đang thụ án tù chung thân tại Mỹ.
Trùm ma túy nhận tội hai tuần sau khi công tố viên cam kết sẽ không đề nghị án tử hình.
Trùm ma túy Ismael "El Mayo" Zambada. Ảnh: Reuters
Guzman Lopez hồi tháng 12/2025 thừa nhận đã phản bội, bắt cóc Zambada và đưa ông này đến sân bay Texas nhằm đổi lấy sự khoan hồng của giới chức Mỹ.
Trong cuộc họp báo, Bộ trưởng Nội vụ Mexico Rosa Icela Rodriguez cho biết đại sứ quán Mỹ tại Mexico từng khẳng định rằng không có cơ quan nào của Mỹ tham gia hoạt động. "Những lời giải thích mâu thuẫn với nhau. Đã có người nói dối", bà cho hay.
Cuộc chiến giữa các phe phái trong băng đảng Sinaloa bùng phát sau vụ bắt Zambada đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng hoặc mất tích. Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần tuyên bố băng đảng ma túy đang kiểm soát Mexico và cảnh báo sẽ triển khai lực lượng trên bộ sang lãnh thổ nước láng giềng nếu người đồng cấp Sheinbaum không mạnh tay trấn áp tội phạm.
Bà Sheinbaum xem nhẹ những lời đe dọa này, nhấn mạnh quân đội Mexico vẫn sử dụng thông tin tình báo do Mỹ cung cấp để truy bắt các trùm ma túy, như trong chiến dịch tiêu diệt trùm băng đảng Nemesio "El Mencho" Oseguera diễn ra hồi tháng 2.
Hai đặc vụ Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) hồi tháng 2 thiệt mạng trong tình huống chưa được làm rõ khi tham gia chiến dịch chống ma túy cùng binh sĩ và cảnh sát bang Chihuahua, giáp biên giới Mỹ. Theo thông tin sơ bộ, chiến dịch này dường như chưa được chính phủ Mexico cho phép.
Máy bay được cho là chở El Mayo và Joaquin đáp xuống Mỹ ngày 25/7/2024. Ảnh: Reuters
Chính quyền của Tổng thống Sheinbaum từng mở cuộc điều tra nhằm xác định sự hiện diện của đặc vụ CIA có vi phạm quy định về an ninh quốc gia hay không, khiến căng thẳng ngoại giao giữa hai nước gia tăng. Vài ngày sau, Bộ Tư pháp Mỹ truy tố cựu thống đốc bang Sinaloa Ruben Rocha Moya cùng 9 quan chức và cựu quan chức với các cáo buộc liên quan ma túy.
Rocha Moya là thành viên đảng cánh tả cầm quyền Morena của bà Sheinbaum, đồng thời là đồng minh thân cận của cựu tổng thống Andres Manuel Lopez Obrador, người được xem là cố vấn chính trị của bà.
Đáp lại, bà Sheinbaum yêu cầu Mỹ cung cấp "bằng chứng xác thực" chống lại Rocha Moya trước khi xem xét khả năng dẫn độ ông này.
Trong 30 năm qua, băng đảng Sinaloa đã thu lợi nhuận hàng tỷ USD nhờ chuyển ma túy vào Mỹ. Ban đầu, Sinaloa buôn bán cocaine, sau đó chuyển sang heroin và fentanyl trong thời kỳ Zambada làm thủ lĩnh. Đây là tổ chức tội phạm lâu đời nhất ở Mexico và cũng là một trong những băng đảng ma túy tàn bạo, quyền lực nhất thế giới. Mỹ đã liệt Sinaloa vào danh sách khủng bố.
Huyền Lê (Theo AFP)
