Câu chuyện phát triển cộng đồng toán học của Việt Nam giữa bối cảnh chảy máu chất xám, thiếu nguồn lực, được giới thiệu tại Đại hội Toán học quốc tế (ICM) 2026.
Đoạn phim dài khoảng 7 phút, được trình chiếu từ ngày 23 đến 30/7, trong khuôn khổ ICM Thought Leadership Film Series - chuỗi phim tài liệu ngắn, giới thiệu các mô hình tiêu biểu của cộng đồng toán học quốc tế.
Viện nghiên cứu cao cấp về toán (VIASM) cho hay đây là lần đầu một câu chuyện từ cộng đồng toán học Việt Nam được chọn. GS Ngô Bảo Châu (giám đốc khoa học), PGS Lê Minh Hà (giám đốc điều hành), cùng một số nhà toán học tên tuổi của Việt Nam chia sẻ trong phim.
Nội dung phim xoay quanh cách Việt Nam xây dựng cộng đồng nghiên cứu toán học trong điều kiện hạn chế, như thiếu đội ngũ kế cận, chảy máu chất xám và thiếu môi trường để theo đuổi nghiên cứu chuyên nghiệp, dù thành tích thi Olympic Toán quốc tế (IMO) rất tốt.
Sau giải thưởng Fields của GS Ngô Bảo Châu, VIASM được đầu tư xây dựng để trở thành trung tâm kết nối của toàn bộ hệ sinh thái Toán học Việt Nam. Ba mục tiêu là nâng cao chất lượng nghiên cứu; đào tạo, bồi dưỡng các nhà toán học tương lai; và thúc đẩy ứng dụng của toán học.
Với mô hình mở, không có đội ngũ nghiên cứu thường trực, Viện mời các nhà toán học trong và ngoài nước đến làm việc ngắn hạn. Cách này giúp viện nhanh chóng quy tụ đúng chuyên gia cho từng hướng nghiên cứu, đồng thời đưa các nghiên cứu sinh, nhà nghiên cứu trẻ của Việt Nam gia nhập mạng lưới hợp tác quốc tế.
Viện tổ chức gần 100 hoạt động học thuật mỗi năm, kết nối giới toán học, các tổ chức ở 27 quốc gia và vùng lãnh thổ.
VIASM cho biết được chọn giới thiệu tại ICM vừa là sự ghi nhận, vừa là cơ hội để giới thiệu với cộng đồng khoa học quốc tế một cách tiếp cận khác trong phát triển khoa học tại Việt Nam.
Phim tài liệu về VIASM tại ICM 2026. Video: VIASM
VIASM được thành lập năm 2010 trong khuôn khổ Chương trình trọng điểm quốc gia phát triển Toán học, trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Đại hội Toán học quốc tế là sự kiện khoa học lớn nhất, uy tín nhất của cộng đồng toán học toàn cầu. ICM được tổ chức 4 năm một lần, quy tụ hàng nghìn nhà toán học để chia sẻ các công trình đột phá, cũng là nơi công bố giải Fields.
Năm nay, ICM diễn ra ở Philadelphia, Mỹ. Bốn nhà toán học nhận huy chương Fields là Yu Deng, Jacob Tsinerman, John Pardon và Hong Wang.
Khánh Linh
