Bộ trưởng Hegseth khẳng định Mỹ muốn duy trì cân bằng tại châu Á - Thái Bình Dương, ca ngợi một số quốc gia đã chủ động chia sẻ gánh nặng quốc phòng.
"Nền tảng của quan hệ đối tác là sự liên kết về lợi ích quốc gia", Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 30/5 phát biểu tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore. Ông cho biết Mỹ sẽ áp dụng cách tiếp cận mạnh mẽ, thầm lặng và rõ ràng với các liên minh.
Bộ trưởng Hegseth ca ngợi các quốc gia như Philippines, Australia, Indonesia, Malaysia, Singapore vì chủ động chia sẻ gánh nặng quốc phòng và tham gia liên minh. Ông cũng đánh giá cao một số đối tác của Mỹ trong khu vực đã cải thiện năng lực quốc phòng, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu.
Đề cập đến Trung Quốc, ông Hegseth nhận định Washington và Bắc Kinh đang duy trì mối quan hệ chặt chẽ nhất sau nhiều năm, song cho rằng có lo ngại ở châu Á - Thái Bình Dương về việc Trung Quốc "tăng cường sức mạnh quân đội, mở rộng hoạt động quân sự trong và ngoài khu vực".
Ông cho hay Mỹ tìm kiếm "sự cân bằng quyền lực có lợi và bền vững", trong đó không quốc gia nào có thể áp đặt hoặc "đe dọa đến an ninh, thịnh vượng hoặc các đồng minh của Mỹ".
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore ngày 30/5. Ảnh: Reuters
"Mục tiêu của chúng tôi là nền hòa bình tốt đẹp. Mỹ là một quốc gia Thái Bình Dương, chúng tôi kiên quyết yêu cầu Trung Quốc tôn trọng lập trường lâu dài của mình ở khu vực", ông Hegseth nói.
Bộ trưởng Hegseth cũng chỉ trích các nước châu Âu, cho rằng đồng minh của Mỹ tại đây đã không làm tròn trách nhiệm của mình. Theo ông, châu Âu trong thời gian quá dài đã phụ thuộc nhiều vào sức mạnh quân sự Mỹ, "nhiều đồng minh và đối tác để cho năng lực quốc phòng của chính họ suy yếu".
Ông Hegseth nói Mỹ yêu cầu các đồng minh và đối tác chi 3,5% GDP cho quốc phòng, thêm rằng Washington sẽ ưu tiên hợp tác với "những đồng minh kiểu mẫu này".
"Chúng tôi sẽ đưa các quốc gia đó lên hàng đầu, đẩy nhanh việc bán vũ khí, hợp tác sâu rộng trên lĩnh vực công nghiệp, mở rộng chia sẻ thông tin tình báo và những điều khác mang lại lợi ích cho nhiều bên", ông cho biết.
Pháo HIMARS khai hỏa trong diễn tập chung của Mỹ và Philippines gần thành phố Laoag ngày 4/5. Video: US Army
Bộ trưởng Hegseth cảnh báo nếu các đồng minh từ chối tăng cường nỗ lực và gánh vác trách nhiệm phòng thủ chung, những nước này sẽ đối mặt với thay đổi rõ ràng trong cách Mỹ làm việc với họ.
Ông khẳng định "nước Mỹ trên hết không có nghĩa là chỉ có nước Mỹ", đồng thời nhấn mạnh rằng các liên minh là mối quan hệ đối tác thật sự, được đánh giá bằng sức mạnh và năng lực chủ quyền mà mỗi thành viên mang lại.
Đây là lần thứ hai ông Hegseth phát biểu tại Shangri-La. Năm ngoái, ông nêu thông điệp cứng rắn với Trung Quốc, đặc biệt liên quan tới vấn đề Đài Loan. Bài phát biểu năm nay của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ được coi là mềm mỏng hơn đáng kể, sau khi Tổng thống Donald Trump thăm Trung Quốc cách đây hai tuần.
Trong bài phát biểu này, ông Hegseth không đề cập tới chiến sự Ukraine hay Iran. Ông cũng không bình luận về thương vụ vũ khí của Mỹ với đảo Đài Loan, chỉ nói rằng quan điểm của Mỹ với Đài Loan "không thay đổi".
Đối thoại Shangri-La là diễn đàn an ninh, quốc phòng có ảnh hưởng hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương do IISS, viện nghiên cứu có trụ sở tại Anh, sáng lập từ năm 2002.
Diễn đàn là dịp để lãnh đạo các nước châu Á - Thái Bình Dương chia sẻ tầm nhìn và trao đổi về những vấn đề chiến lược, xây dựng lòng tin và hợp tác chiến lược, phản ánh góc nhìn đa chiều về an ninh, quốc phòng.
Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 diễn ra ngày 29-31/5 tại Singapore với sự tham gia của hơn 550 đại biểu đến từ các cơ quan an ninh và quốc phòng của 44 quốc gia.
Đoàn Trung Quốc năm nay chủ yếu gồm các chuyên gia, học giả Quân Giải phóng Nhân dân (PLA), không có mặt Bộ trưởng Quốc phòng Đổng Quân. Đây là năm thứ hai liên tiếp Trung Quốc không cử Bộ trưởng Quốc phòng tham dự sự kiện.
Nguyễn Tiến (Theo AFP, AP, Reuters, CNBC)
