Nguồn hình ảnh, Getty Images/BBC
Được đăng 6 phút trước
Thời gian đọc: 6 phút
Một tờ báo Trung Quốc vừa lên tiếng "nhắc nhở" Việt Nam không nên chọn phe, đồng thời nói sẽ đáp trả Mỹ nếu các lợi ích của Bắc Kinh bị tổn hại, trong bối cảnh Hà Nội và Washington đang tiến hành vòng đàm phán mới về thương mại.
Phản ứng của Trung Quốc được nêu trong bài báo có nhan đề Việt Nam không cần chọn phe để theo đuổi lợi ích thương mại của mình đăng trên Hoàn Cầu Thời báo hôm 16/7.
Hoàn Cầu Thời báo là tờ báo nằm dưới sự quản lý của Nhân dân Nhật báo, cơ quan ngôn luận chính thức của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Trong nhiều trường hợp, các bài viết của Hoàn Cầu Thời báo được xem là phản ánh hoặc thử nghiệm cách Bắc Kinh muốn định hướng dư luận, dù không phải mọi bài đều đại diện cho lập trường chính thức của chính phủ.
'Lời khuyên' từ Hoàn Cầu Thời báo
Bài viết nói trên của Hoàn Cầu Thời báo được xuất bản cùng ngày với cuộc trả lời phỏng vấn của Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer trên Bloomberg TV.
Trong cuộc phỏng vấn này, ông Greer nói rằng Washington muốn Việt Nam có thêm hành động nhằm xử lý các rào cản phi thuế quan, tăng cường hợp tác về an ninh kinh tế và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, giải quyết các bất đồng về quy tắc xuất xứ hàng hóa và ngăn chặn hàng Trung Quốc trung chuyển.
Ông Greer còn nói rằng, "Có những trường hợp hoàn toàn là vận chuyển bất hợp pháp, khi hàng được gửi sang Việt Nam rồi dán nhãn 'Made in Vietnam'."
Ông Greer thực ra chỉ nhắc lại cáo buộc mà giới chức Mỹ từng nhiều lần đưa ra, về việc Việt Nam "bị lợi dụng" làm điểm trung chuyển cho hàng hóa Trung Quốc xuất sang Hoa Kỳ nhằm né thuế Mỹ.
Hoàn Cầu Thời báo trích nguyên văn một câu trả lời của ông Greer trên Bloomberg TV: "Nếu chúng tôi xuất khẩu các thiết bị công nghệ cao cho họ [Việt Nam], thì họ cần thống nhất với chúng tôi về các quy định kiểm soát xuất khẩu và các vấn đề liên quan."
Bài báo viết rằng "ẩn sau những phát biểu mang tính kỹ thuật về thương mại này là toan tính địa chính trị của Washington: sử dụng đòn bẩy kinh tế để lôi kéo Việt Nam tham gia vào quỹ đạo hạn chế công nghệ của Mỹ", nhằm "siết chặt khả năng Trung Quốc tiếp cận các công nghệ tiên tiến", "qua đó thu hẹp dư địa chính sách của Hà Nội trong những lĩnh vực nhạy cảm".
Cũng theo Hoàn Cầu Thời báo, Mỹ thời gian qua đã cố gắng kiềm chế sự phát triển công nghệ của Trung Quốc, nhưng không hiệu quả, nên quay ra gây sức ép với các mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam.
Bài báo sau đó "khuyên" Việt Nam không nên phải chọn phe.
Lý do được đưa ra là do nhiều năm qua, hai nước đã "bổ trợ" và "phụ thuộc lẫn nhau" trong chuỗi công nghiệp và cung ứng, với "nguồn cung ổn định với chi phí cạnh tranh" của Trung Quốc.
Bài báo cũng nhắc lại lập trường của Trung Quốc về việc "kiên quyết phản đối bất kỳ thỏa thuận nào được ký kết mà gây tổn hại đến lợi ích của Trung Quốc".
Đây không phải là lần đầu tiên Trung Quốc "mượn" các diễn đàn do Đảng Cộng sản nước này kiểm soát, như Hoàn Cầu Thời báo, để bày tỏ quan điểm về vấn đề liên quan.
Một bài viết nhan đề Vì sao các quốc gia không nên nhượng bộ trước nỗ lực của Mỹ nhằm đưa điều khoản "viên thuốc độc" vào các cuộc đàm phán thương mại? đăng trên Hoàn Cầu Thời báo vào ngày 4/7/2025 cho thấy phản ứng của Trung Quốc sau khi Mỹ được cho là đã gửi một danh sách dài cho Việt Nam, yêu cầu "giảm sự phụ thuộc" vào hàng nhập khẩu công nghiệp Trung Quốc.
Bài báo viết rằng các động thái này nhằm phục vụ mục tiêu chiến lược trong cuộc chiến thương mại của Mỹ "chống lại Trung Quốc", thông qua vấn đề thuế quan và các điều khoản được ví như "viên thuốc độc" khác mà Mỹ muốn các nước tuân theo.
Việt Nam giằng xé giữa hai siêu cường
Hồi tháng 6/2025, Mỹ đã gửi một danh sách các yêu cầu "cứng rắn" cho Việt Nam trong các cuộc đàm phán về thuế quan, theo nguồn tin độc quyền của Reuters.
Trong đó, có những yêu cầu có thể buộc Việt Nam phải giảm sự phụ thuộc vào hàng hóa công nghiệp nhập khẩu từ Trung Quốc.
Những yêu cầu của Washington khiến nhiều nhà quan sát cho rằng các cuộc đàm phán thương mại Mỹ-Việt không còn chỉ là vấn đề song phương.
Bà Deborah Elms, Giám đốc Chính sách Thương mại của Quỹ Hinrich, nhận định rằng bất kỳ nỗ lực nào của chính quyền Trump nhằm loại bỏ thành phần có nguồn gốc từ Trung Quốc trong các hàng hóa xuất xứ từ Đông Nam Á đều sẽ rất khó thực hiện, bởi chuỗi cung ứng trong khu vực đã gắn kết và đan xen chặt chẽ với nhau.
Trong khi đó, trả lời phỏng vấn Reuters hồi tháng 12/2025, Giáo sư Alexander Vuving thuộc Trung tâm Nghiên cứu An ninh châu Á-Thái Bình Dương cho rằng ảnh hưởng của Bắc Kinh lên Hà Nội đang gia tăng, trong khi quan hệ với Mỹ chịu sức ép từ các mức thuế quan.
Thời điểm đó, Việt Nam, bất chấp lời kêu gọi "giảm phụ thuộc Trung Quốc" của Mỹ, đã ký hàng loạt hợp đồng công nghệ nhạy cảm với các công ty viễn thông Huawei và ZTE của Trung Quốc; phê duyệt chủ trương sử dụng vốn vay của Trung Quốc để xây dựng một số tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc; và máy bay COMAC do Trung Quốc sản xuất được các cơ quan quản lý Việt Nam cho phép Vietjet khai thác.
Theo ông Alexander Vuving, những động thái xích lại gần Bắc Kinh của Hà Nội có thể phản ánh chính sách lâu nay của Việt Nam là cân bằng quan hệ đối ngoại, sau khi đã đưa ra các cam kết với Washington trong các cuộc đàm phán thương mại.
Tuy nhiên, nếu xu hướng này tiếp diễn, Việt Nam có thể trở thành một "quốc gia bị giằng xé" , thay vì một "quốc gia xoay trục", làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng tiêu cực đến quan hệ với phương Tây, ông Vuving nhận định.
